¶ IohelCaIII.

lem. congregabo omnes gentes.⁊ deducaꝫ eas in vallem ioſaphatſ non potentia maieſtatis ſed veritate ratōiseos conuincens. qui diuiſerunt hereditatē meam per diuerſos crrores §. i. diiudicaboet diſceptabo cum eis ibi ſuper populo meo et hęreditate mea iſrael.ſ vbi ad modum gentium alij ionem colerētalij iunonem. et huiuſmodiquos diſperſerunt in nationibusvt vna pars terre vni deo ſeruiret. alia alij.creta ioui. tracia marti quot ex eis acciꝑetrex in ſcruos et ancillas. et quot vnuſquiſqꝫprinceps⁊ terram meam diuiſerunt. ⁊ ſuꝑpopulum meum miſerunt ſortemvt cōtra naturam operarent̉ turpitudinemin maſculosEt poſuerunt puerum in proſtibuſpreponentes gulam et ingluuiem ventris libidini. abutentes pueris loco feminarumlo. ⁊ puellam vendiderunt pro vi.j. ſ ſubaudis commune eſt. vt ſēper impugnetis me in mea hereditatenō vt biberēt. Ueruntamē quidvobis et michi tirus et ſidon. et(qui bibebant ſanguinem populi mei. aliasdeiomnis terminus paleſtinorum.5. i. nūquid ſemper pugnabitis contra me.ſ vel de vobisNunquid vltionemʳ vos reddej. ſ ſubaudis ad tempustiſ mihi. ⁊ ſi vlciſcimi voſ ꝯtra me(qualia feciſtis talia reddam vobis. interfeciſtis: interficiemini. perſecuti eſtis: perſecutionēpatiemini ab hoſtibus veſtris.cito velociter reddam viciſſitudiſhec omnia et ad diem iudicij poſſunt referrnon diſcrepante vindicta licet in tempore a ſuperioribus diſcrepare videantur.nem vobis ſuper caput veſtrum.ſeloquia. Iintelligentiam ſcripturarum.Argentum enim meum et aurumjſ ſubaudis vaſa vel ornamata tēpliſ que in eccleſiatuliſtis. ⁊ deſiderabilia mea. et

Ferroribus veſtris mancipaſtis. j. ſ in tēplaeorūpulcerrimaⁿʳ intuliſtiſ in delubraveſtra Et filios iuda et filios hieruſalem vendidiſtis filijs gręcorūvt longe faceretis eos de finibusſ ab hereſiſedſuis. Ecce ego ſuſcitabo eos de loIo hereticiſſeductosco in quo vendidiſtis eos. et conuertam retributionen veſtram incaput veſtrum. Et vendam filiosveſtros et filias veſtras in manibus filiorum iuda. ⁊ venundabūteos ſabeis genti longinquę. quiaIo ſancti iudicaturi gentes ſſ quod dicturꝰſum egodominus locutꝰ eſt Clamateʳ hocpreparate vos ad bellum in iudicioin gentibus. ſanctificate bellum.ſad prelium.ſuſcitate robuſtos. Aſcendant omI perfecti omne ſtudiuꝫ quo animas ſuas excolebant ad pugnandum ꝓ alijs p̄parent.nes viri bellatores. Cōcidite araſ vnde terram fodiebatis.tra veſtra in gladios. et ligonesI ncc ſolos maiores moneo. ſed etiam infirmus et ſimplex id ē mitis conualeſcatveſtros in lanceas. infi: mus diſad iudicandum de ſepulcriscat? quia fortis ego ſum. Erumad iudicium ocifſ que populum dci ꝑſecuti eſtispiteʳ et venite omnesᶠ gentes de.j. Iin illo iudicio.circuitu. et congregamini Ibi ocF5o mala generatio ſdemones qui ſua virtute cogunt recedere a lege dei.cumbereᶠ faciet dominusᶠ robuſ de ſepulcris j. ſmali ſemper deſcenduntſtos tuos. Conſurgant ⁊ aſcen-

¶ Poſtqͣꝫ p̨̄dicauero cecis viſum. ⁊ captiuis remiſſionē. ⁊ liberauero eosqui dominū confitent̉ et qui verſant̉ in eccleſia in qua viſio eſt pacis. congregabo omnes gentes q̨̄ credere noluerunt. ⁊ illas deducam in vallem ioſaphat .i. de ſublimibus ad inferiora detraham. omnis enim qͥ pro peccato ſuo iudicat̉. in valle ponit̉ q̨̄ dicitur ioſaphat .i. iudicium domini Quienim credit in dominuꝫ nō iudicabit̉. quinō credit iam iudicat̉ꝰeſt .i. damnatus.¶ Poſſunt hͨ omniareterri ad aſſirios etchaldeos qui in iudicio damnabunt̉ ꝓpterhęc mala quę intuler̄tiudęis. Qui qͣꝫuis legant̓ immiſſi a deo adpuniendos iudęoſ. tamen iuſte damnantuquia victoriā non virtuti dei. ſꝫ ſibi attribuebant. Poſſunt etiaꝫhͨ verba referri ad hęreticos et ſuꝑbos doctores qͥ prauo verboet exemplo diſſipant.et ad ritus gentiliū deducunt. Prelatꝰ puerum in lupanari ponit. et puellaꝫ venditpro vino. qͥ videt implicitos luxuria et aliis vicijs. et nō arguitratia turpis lucri.¶ Uerūtamen ⁊cͣ.Hoc iudęi cōtra tirūet ſidonem et paleſtinos dici arbitrantur.quod tꝑe captiuitatiꝰiudaicę. quando victiſunt iudei a romanispopulū dei ꝑſecuti ſūimo deum in popuſoUltionē ergo ſangunis chriſti ⁊ ſubuerſionem hieruſalem q̨̄ deii adicio accidit contratirum et ſidonem proſe accidiſſe cōfirmant.¶ Cyrus et ſidō ciu ītates gentilium. ſociātes ſe philiſteis habitantibus in paleſtinaſepe afflixerunt populum dei. iō arguet eosdominꝰ. Tyrus ē anguſtia. ⁊ ipſi anguſtiabant ppl̓m dei Sydōvenatio. et ipſi vena¶ Per tyrū et ſidonem poſſunt intelligi gentes. et maxime romani qui ꝑbantur populum ad mortemſecuti ſunt apl̓os et martires chriſti. Unde damnabuntur in die iudicijPer eos qui argentum et aurum tulerunt. ſignificantur hęretici qui auferunt argentum de eccleſia diuini eloquij. aurum ſpiritualis intelligentięet ad ſuos errores cōuertunt. et filios eccleſię vendunt dyabolo. et faciuntethnicos. vt longe ſint ab electorum numero.¶ Nunquid vltionem. Scut deus in ſuis veſtiri. paſci. et re fici d̓r.ſic et affligi et pati ꝑſecutōnem.¶ Argentum enī Hoc qḋ dicit qꝛ tirij ⁊ ſydonij abſtulerūt vaſa d̓ domo dei. narrat hyſtoria. quia hoc fecerūt chaldęi. In quibus vaſis cū poſtea biberet balthaſar ꝓnepos nabuchodonoſor. ſtatim regnū eius a babilonijs tranſlatū eſt ad medos. Sed quia poſt diem domi magnum ethorribilem hęc futura dicunt̉. quę apl̓i in reſurrectōne domī interp̄tant̉:et hębrei in futurū iudicij tꝑs differūt. magis de romanis intelligendum

eſt. Quia titus et̓ veſpaſianus captiuatis iudęis rome templū pacis ędificauerunt in quo vaſa templi et vniuerſa donaria cōſecrauerūt. Eō etiātempore filij iuda ⁊ hieruſalem. non filij. x. tribuuꝫ q̨̄ vſqꝫ hodie apud medos tenent̓. venditi ſunt filijs gręcoꝝ. ⁊ exterminati de finibꝰ ſuis. et totūsorbis iudaica captiuitate cōpletus eſt.¶ Ecce ego. Delirant iudei ꝙ in vltīotempore congregandiſunt a domīo et reducendi in hieruſalem: ⁊qd̓ dominus tradetmanibus ipſorum filios et filias romanorūvt iudęi vendant eosnō vicinis. ſed ſabeisgenti longinquę.¶ Poſt aduentumſuum dominuſ quotidie iacentes in errorequi prius ſteterant ineccleſia ſuſcitat ad penitētiam. et reddit doctoribus eccleſię. In qͦreddit hęreticis viceꝫvt filios quos illi ī miſticis erudierant et incarnalibus. tradat inmanibus principū eccleſię. vt cum ceperinteos vendant ſabeis.et faciāt eſſe captiuoset ad meliora cōuerſiſeruiant eccleſiaſticisinſtitutis¶ Et vēdam fili.Hoc ex ꝑte impletumeſt temꝑe cyri qn̄ reu̓ſiiudęi de captiuitatemultos chaldeorumſecum adduxerunt. tāeos qui ſpōte ſe ſociauerunt qͣꝫ etiā eos qͦsipſi comꝑauerunt. etquos poſtea vendiderunt. Saba regio vltra fines ethiopie. d̓ qͣregina ſaba fuit.¶ Clamate hoc.Iudęi litteratores dicunt. quia cum venerit chriſtus eorū. ⁊ aurea hieruſalem deſcēderit de cęlo. fere gentes. gog ⁊ magog. venturę ſunt contra iudeos in bellum. quas diuinus ſermo hortaturvt dimiſſa agricultura p̨̄parent ſe in bellum contra iudęos. et cōtrahant ſecum auxilia omniūgentium. quos dominꝰ ad hoc yronice ꝓuocat. quia nō iudęi. ſꝫ ipſi ſuntibi interficiēdi. Vnde dicit. Ibi dominꝰ faciet occumbere robuſtos tuosogog. ⁊ magog. Sed melius ad diem iudicij hęc referuntur ſcd̓m tropologiam. ⁊ monet deus ſuos vt p̨̄parent ſe ad vindicandum et pugnādumcōtra inimicos.Iuxta tropologiā gentes demonū ⁊ eos qui qͦtidie cōtra eccleſiā pugnātet ſub antichriſto pugnaturi ſunt poſſumus accipere. qui ideo cōgregant̉vt ꝑeant.¶ Conſurgant et. Alij dicūt gentes damnandas moneri vt ſurgantad iudicium ſuę damnationiſ. ⁊ yronice monent̉ vt p̨̄parent ſe ad bellumin quo ſunt interficiendi. qꝛ cōſumata ē malicia eorum.¶ Quidam in bonum hoc interp̄tantur. ⁊ dicunt gentes aſcendere ī vallem ioſaphat q̄ interp̄tatur iudiciū domini. ⁊ ibi ſedere dominū ad remunerandos bonos qui de circuitu congregabunt̉ contra aduerſarios dei-