Druckschrift 
1 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Prologus

legūtʸ quos ab origene elaboratosº euſebiꝰ ⁊ pāphilvulgauer̄t. Totuſqꝫ orbishac int̓ ſeª tripharia varietate ꝯpugnat. Et certe origenes nō ſolū exēpla cōpoſuitᵇ qͣtuor editōnūᶜ e regione ſingula v̓ba deſcribens:vt vnꝰᵉ diſſentiēs ſtatīᶠ ceteris int̓ ſe ꝯſentientibꝰ arguat̉:ᵍ ſed qd̓ maioris audacie eſt: in editōe ſeptuaginta theodotōis editōem miſcuit: aſtericis deſignās queminꝰ fuerint: ⁊ v̓gulis q̄ exſuꝑfluo videbant̉ appoſitaSi igitur alijs licuit nō tenere qd̓ ſel̓ ſuſceꝑant: ⁊ ꝑſeptuaginta cellulasᵐ quevulgo ſine auctoreº iactanturᵖ ſingl̓as cellulas aperuere:q hocqꝫ in ſeccl̓ijs legiturqd̓ ſeptuaginta neſcieruntcur me non ſuſcipiāt latinimeiᵗ qͥ inuiolata editiōe veteriᵖ ita nouā condidi: vt laborē meūᶠ hebreis: ⁊ qd̓ hismaius ē apl̓is auctoribꝰ cōprobē. Scripſi nuꝑ libruꝫde optimo genere int̓p̄tandi: on̄dēs illa d̓ euāgelio: exegypto vocaui filiū meuꝫ: ⁊

qm̄ nazareus vocabit̉: ⁊ videbūt in quē cōpunxerūt: ⁊illud apl̓i. Qd̓ oculꝰ nō vidit nec auris audiuit: ⁊ ī corhoīs nō aſcēdit q̄ p̄parauitdeꝰ diligētibꝰ ſe:ᶻ cetaqꝫ hisſil̓iaª in hebreoꝝ libris inueniriᵇ Certe apl̓i ⁊ euāgeliſteſeptuaginta int̓p̄tes nouerat: ⁊ vn̄ eis hecᵈ q̄ in ſeptuaginta int̓p̄tibus non habētur. Xp̄c dn̄s nr̄ᵉ vtriuſqꝫ teſtamēti conditor in euāgelio ẜm iohānē.ᶠ Qui creditinqͥt in me ſicut dic̄ ſcriptura: flumīa de vētre eiꝰ fluētaque viue. Utiqꝫ ſcriptū ēqd̓ ſaluator ſcriptū eē teſtatur. Ubi ſcriptū ē. Septuaginta nō hn̄t:ᵍ apocryphaneſcit eccīa. Ad hebreosigit̉ᵏ reuertēdū ē:ⁱ vn̄ ⁊ᵐ dn̄sloquit̉: ⁊ diſcipuli exemplaſumunt. Hec pace veteruꝫZloquor ⁊ obtrectatoribusmeis tm̄ reſpondebo: qͥᵈ canino dente me rodunt: ī publico detrahentes: ⁊ legentesᵖ in angulis:q id eſt accuſatores ⁊ defenſores: cuꝫ inalijs ꝓbēt: qd̓ in me reprobant: quaſi virtus ⁊ viciuꝫ

Arubꝝ occurrit: a meridiano latere iudea excipit̉ a ſeptentrionali plaga tyrioꝝ finibus claudit̉: ab occaſu egyptiolimite termiat̉. y Quos ab origene elaboratos .i. cūmagno labore cōpoſitos: ſicut ſupradictū eſt in ꝓlogo ioſue ſuꝑ lr̄am illā. Vt ꝓ grecoꝝ hexaplis ⁊cͣ. ⁊ ſuꝑ lr̄aꝫ illāCur origenē mirātur ⁊cͣ5 Euſebius ⁊ pāphilus vulgauerūtHiero. in li. illuſtri.um viroꝝ. Euſebius / ceſaree paleſtīeep̄s in ſcripturꝭ diuinis ſtudioſiſſimꝰ⁊ bibliothece diuine cum pamphilomartyre diligētiſſimus perueſtigatoredidit/ infinita volumina. Ide in eodē: Pamphilus p̄ſbyter euſebij ceſarienſis ep̄i neceſſariꝰ tāto bibliothecediuino amore flagrauit vt maximāꝑtē origenis voluminū ſua manu deſcripſerit que vſqꝫhodie in ceſarienſibibliotheca hn̄tur.na Cripharia id ētriplici: a tris qd̓ ētres ⁊ phares diuiſio: qꝛ in tres ꝑtesdiuiſa.ib Quatuor editionū. ſcꝫ. lxx. ſymmachi aqͥle ⁊ theodocionis vide illaloca ꝓlogi ioſue. deqͥbus sͣ. ꝓximo facta eſt mentio.c E regione ſinguſa pha deſcribēsin hexaploys: ī quibus lr̄a vniꝰ trāſlatoris ſcribebat̉ exaduerſo ꝯͣ lr̄am alterius.d Vt vnꝰ .ſ. tranlator. e Diſſertiens. ab alijs. f Ceteris cōſen. arguat̉ .i. rep̄henſibilon̄dat̉: ⁊ in quo plus ꝯſenſerint qͦi verū ⁊ īmutabile cēſeatur: ⁊ nō ſe. ī vbi qͣtuor exemplaria compoſuit.g Sꝫ qd̓ maio. iuda. eſt ⁊c. lr̄a plana eſt. qͥd ſit aſtericꝰqͥd obelus inuenies ſupra in illo ꝓlogo. Deſiderij mei ⁊cͣ.HSi igit̉ ⁊cͣ. Hic arguit ꝙ latini debeant ſuā tranſlationē libenter reciꝑe: ⁊ pͥmo ꝑ locū a ſimili dicens. Si igit̉alijs licuit. or igeni .ſ. ⁊ alijs ſupradictis. ī Nō tenereimmutabiliter. R Qd̓ ſemel acceꝑant .ſ. tranſlatōemlxx. i. ſi licuit eis poſt tranſlatōem veterē quā ſemel acceerant ⁊ approbauerāt nouas tranſlatōes facere. Et pꝰ. lxx. cellulas. ꝯtines ponit̉ ꝓ ꝯtento. methonomīa ē .i. pꝰ trāſlatōem. lxx. qͥ ẜm Aug. in cellis ſingul̓ trāſtulerūt: ſꝫ nō ẜm hiero. qͥ ait. m Que vulgo .ſ. vulgarit̉Sine auctore. aliquo de his metōem faciente.o Iactant̉ .i. iactāter aſſerūt. ſuꝑbia .n. eſt aſſere̓ qd̓ nl̓la ꝓbari pōt auctoritate: vt latēter inuehit̉ ꝯͣ Augu.p Singulas cel. a puere .i. ſingulas editōes facere: in qͦbus addider̄t aliqͣ tranſlatōi. lxx. ⁊ hoc eſt qd̓ ſequit̉.Hocqꝫ in ec. legit̉ .i. in regiōibꝰ ſupra ꝓxīo mēoratis.Qd̓. lxx. neſcierūt .i. qd̓ quaſi neſciētes in ſua editione

omiſerunt. ¶s Cur me non ſuſ. latini mei. q. d. benepn̄t ſuſciꝑe? ex qͣ dicte eccl̓ie nouas trāſlatōes alioꝝ interp̄tū ſuſceꝑe. Deind̓ arguit ꝑ locū ab auctoritate ꝙrecipienda ſit tanqͣꝫ autētica: qꝛ ē hebreoꝝ ⁊ apl̓oꝝ eteuāgeliſtaꝝ auctoritatibꝰ ꝯfirmata. vn̄ dicit: Cur menō recipiant latini mei: qꝛ ſumlatinꝰ ſicut ⁊ ip̄iIt Qui inuiolata editōe veterihoc dicit cōtraorigenē: qͥ ī trāſlatione. lxx. miſcuit theodotionis editiōem: etſic vtrāqꝫ corrupit. v Itanouaꝫ ꝯdidi: vtlaboreꝫ meū. i.editiōem meā ame laborioſe cōpoſitam.x Hebreis: etqd̓ his maius ēapl̓is auctoribꝰcōprobē. Apl̓iem̄ multa dixerunt de veritatehebraica q̄ noninueniuntur inlxx. tranſlatōneq̄ pn̄t inueniri īlibello: queꝫ ip̄efecit de optimogenere interpretādi: ⁊ hoc ē qd̓dicit. y Scripſi nuꝑ libꝝ ⁊cͣ.quedaꝫ epl̓a eſtquā ſcripſit hiero. ad Pammachiū d̓ optīo genere interp̄tandi: in qua ſcribūtur oīa exemplaque ponunt̉ hicq̄ plene inuenies sͣ. in illo ꝓlogo. ſcꝫ deſiderijmei an̄ mediū .ſ. Ceteraqꝫ hisſimilia ſupͣ oſtēdens. ¶a In hebreoꝝ libris inueniri. ab illo loco ſ.Scripſi nuꝑ ⁊cͣ. vſqꝫ hūc dꝫ legi ſub vno verſu: ⁊ ꝓpterhoc reſumit̉ hic on̄dens.b Certe apl̓i ⁊ euā. lxx. interp̄ .i. trāſlatōem. lxx. int̓p̄tu. ¶c Nouerāt ⁊ vn̄ eis hͨ dicere .i. vn̄ habuerūt vtdicerēt. 7d Que in. lxx. int̓. ⁊cͣ. q. d. de hebraica veritate hoc habuerūt. ē Utriuſqꝫ te. ꝯditor. hoc eſt ꝯͣmanicheū: qͥ dicebat ve. te. eē a magno deo: ⁊ nouū abexiguo. f Qui credit inqͥt in me: Io. vj. f. Eccleſianeſcit .i. nō recipit vel nō approbat. apocrypha. in ꝓlogo ioſue circa principiū exponit̉ qͥd ſit apocryphū aliqui dicunt ꝙ apocrypha eſt nomīatiui caſus ſingl̓arisnūeri. vt ſit ſenſus. Ag Apocrypha ē ccl̓ia .i. que apoyphis vtit̉. b Neſcit hoc. exquo. lxx. nō hn̄t.fi Ad hebre; igit̉ .i. ad hebraicā veritatēR Reuertēdū eſt. vbi hec reꝑiunt̉. Fl Un̄. de qͣ hebraica veritate. Am Dn̄s lo. hͨ pace veterū ⁊cͣ. i. lxx. Loquor ⁊ obtre .i. detractoribus.o Canino .i. rapido vel irrōnali. In angulis .i. in occulto. q Id ē accu. ⁊ d̓ eiuſ-