Prologus
¶ Incipit p̄fatio ſancti hieronimi in libꝝ dabreiam inqui eſt paralypomenon: qd̓nos dicere poſſumus verbadierumAntus actalis eſt liber iſte: vtabſqꝫ illoſiqͥs ſcīamſcripturarū ſibi voluerit arrogare/ ſemetipſuꝫirrideat. ꝑ ſingula qͥppe nomina iūcturaſqꝫ vboꝝ ⁊ p̄termiſſe in libris regū regūtur hiſtorie: ⁊ innumerabiles explicāt̉ euāgelū qōnes.Sꝫ ſi ſeptuagīta interp̄tūpura: ⁊ vt ab eisᶜ in grecū v̓ſa ē ꝑmaneret: ſuꝑflueᵈ miᵉchromati ep̄oꝝ ſctīſſime atqꝫ doctiſſimeᶠ impelleres vt
hebrea/ tibi volūina latinoẜmone/ trāſferrē. Qd̓ eniꝫſemel aures hominuꝫ occupauerat:ʰ ⁊ naſcentis eccl̓ieroboraueratꝭ fidem:ᵗ iuſtuꝫerat etiam nr̄o ſilētio cōprobari.ᵏ Nunc v̓o cū ꝓ varietate regionū diuerſa ferantur exēplaria: ⁊ germana illa antiquaqꝫ tranſlatio corrupta ſit atqꝫ violata:ᵐ noſtri arbitrij putasᵇ aut ē pluribꝰº iudicare quid verū ſitaut nouū opꝰ in veteri oꝑecondere:q illudentibuſqꝫ iudeis cornicuꝫ vt dr̄ oculoscōfigere: Alexandria ⁊ egyptusˢ in ſeptuagīta ſuisᵗ heſichiū laudat auctoreꝫ conſtātinopolis vſqꝫ antiochiam luciani martyrꝭ exēplaria ꝓbat. ˣ Medie inter hasꝓuincie paleſtinos codices
¶ Expoſitio ꝯfratris cuiuſdā deꝰ ordine poſtillatorisin ꝓlogum libroꝝ paralypomenon ſequitur.I. lxx. interp̄tū ⁊cͣ. iſte ꝓlogꝰ p̄ponit̉ trāſlatōni beati hiero. qͥ palypomenō d̓ hebreoī latinuꝫtranſtulit: ſicutipſe teſtat̉ in. ij.li. cōtra rufinuꝫIn libro tēpoꝝ.i. paralypomenon qͦ hebraicedicitur dabreiaminꝰ ad ſanctuꝫchromatiū papam p̄fatiuncūla vſus ſum.a ¶ Si. lxx. int̓.⁊cͣ. diuidit̉ autēiſte ꝓlogꝰ in ſexꝑtes: in quaruꝫima. lxx. interp̄tū p̄poſita exdiiū tranſlationis faciende.ſ. inſtātiā chromatij pape: quenotat̉ in verboellendi: cuꝫpelleresdo cōpelres. In ſecunda oſtendit ſutrāſlatōis necetſitatē. tuꝫ ꝑꝑ veteris corruptiōem: tum ꝑꝑ nouaꝝ repugnantiā ⁊ diuerſitatē: ibi. Nunc ꝟo cū ꝓ varietate regionū ⁊cͣ. tercio ꝓbabiliter arguit ꝙ ſua tranſlatio a latinis recipienda ſit. ⁊ pͥmo arguit ꝑ locū a ſil̓i ſic ibi. Si igit̉ alijslicuocuꝫ ab auctoritate: ibi. Qui inuiolataeditōe⁊cͣ. quarto dicit ꝙ auctoritates quas p̄miſit nō introduxit qͣſi volens. lxx. ꝯuiucere: ſꝫ vt poſſet ſuis obtrectatoribꝰ rn̄dere: ibi. Hoc pace veterū loquor ⁊cͣ. qͥnto latinoꝝ beniuolētiā captat: recitādo boªna q̄ eis fecerat: ibi. Ceterū memini ⁊cͣ. ſexto attētumeque reddit lectorē tranſlatiōis in ſinuans vtilitatemibi. Et qd̓ nūc de bēiamin ⁊cͣ. His dictis aliqͦs paſſuslr̄e exponamꝰ. ¶a ¶ Si. lxx. interp̄. pura .i. ī corruptoUt ab eis. de hebreo.In grecū verſa ē editio ꝑ ma. ſuꝑflue. qͣꝫtū ad hecgre trāſtulerūt. nō qͣꝫtū ad ea que ſciēter omiſerū additio nō erat ſuꝑflua: ſed valde neceſſaria.Mi. pater. ⁊ amice.e ¶ C romati ep̄oꝝ ſanctiſſime atqꝫ doctiſſime .i. primatū ſapientie ⁊ ſanctitatis ſuꝑ ep̄os hn̄s qͥ dn̄t eſſeſancti ꝑ innocentiā qͦ ad ſeip̄os ⁊ miniſterio ſanctificāsalios ⁊ docti ad informandū ſubditos.Impelleres .i. inſtāter pelleres monēdo. vt hebreatibi vo. la. ẜmo trāſ. ¶ g ¶ Qd̓ em̄ ſe. au. ho. occupauerat .i. tranſlatio. lxx. quā iā oēs audierāt ad minꝰ ꝑ famā.Et naſcētis .i. pͥmitiue: Eccl̓ie: roborauerati ¶ Iuſtū erat etiā nr̄o ſilentio cōprobari .i. iutum erat: vt aliā tranſlatōem nō facerem: ⁊ ita ſilēdo.atrantōe ceſſando: trāſlatōem. lxx. cū alijs approNūc ꝟo cū ꝓ va. re. di. le. exēplaria. ſicut pꝫinferiꝰ vbi d̓r: Alexādria ⁊ egyptꝰ ⁊cͣ. ⁊l ¶ Et germana illa antiqͣqꝫ trāſlatio ⁊cͣ. trāſlatio. lxx. or germana
qꝛ facta fuit a germanis .i. fratribꝰ: qꝛ oēs iudei erāt. antiqua d̓r: qꝛ oīm fuit prīa. Im ¶ Nr̄i arbi. putas .i. nr̄o iudicia cōmittēdū putas. An ¶ Aut e pluribꝰ. trāſlatōibꝰ.F0 ¶ Iudicare qͥd verū ſit .ſ. qd̓ verū ē approbemꝰ: ⁊ obelo cetera iugulemꝰ. p̄ ¶ Aut no. opus in vete. ⁊cͣ .i. ſuꝑvetus opus. lxx.p ¶ Illudētibuſqꝫiudeis cornicū ⁊c̄coruix anis eſt nilgra ⁊ garrula: ⁊ mtū gaudet qn̄ videtcadauera: ꝑ quā ſignant̉ iudei nigripeccatis: garruli indetrahendo: maxīexp̄ianis: gaudēt .n.cū vidēt cadauera.i. eccl̓ie mortiferadetrim̄ta: qͥbꝰ oculiꝯfigunt̉: cū occaſiones huius gaudijſubtrahūt̉ ẜm hocconſtrue lr̄am. Tuputas nr̄i arbitrijeē nouū opus .i. nōuā tranſlatōeꝫ. Cōdere in qͣ ſint addita ea q̄ deficiunt intrāſlatōne. lxx. ⁊ ſicdebeam. Cōfigereoculos cornicū. vtd̓r in vulgari ꝓuerbio .i. occaſiōe ⁊gaudij d̓ defectibꝰ nr̄isſubtrahere. Iudeis illudētibꝰ: illudēdo nobis improperantibꝰ ꝙ ita detrūcatam et falſam bibliā hēamꝰ: defectus .n. biblie ſunt qͣi q̄dā foramīa ꝑ q̄ vident ꝙ nr̄a biblia ē corrupta: ſi ergo defectꝰ ſuppleant̉: foramina obſtruunt̉: ⁊ ſic qͣi cornicū .i. emuloꝝ oculi configunt̉: qꝛ nihil vlterius qd̓ deſpicere valeāt intuent̉. vn̄ ꝟſus: Lumina cornicis fodis: obturās inimicis. Rimas:ne videāt qd̓ lacerare q̄ant. Si rimas adimis: nō figuntlumina rimis. Nec tūc derident: uil qꝛ turpe vident. Sicigr̄ on̄dit ꝙ tranſlatio ſua eſt neceſſaria ꝑꝑ nouaꝝ tranſlationū repugnātiā ⁊ diuerſitatē .ſ. diuerſa ꝯtinētiū: ⁊ exemplificat qd̓ priꝰ dixerat. ꝙ .ſ. ꝓ varietate rgionū diuerſa ferūt̉ exēplaria cū dicit. ¶¶¶ Ulexādria ⁊ egyptus: illeduę regiones q̄ expoſite ſunt .s. in epl̓a ad paulinū.¶In. lxx. ſuis .i. ſibi acceptis ⁊ qͣi appropriatis: qꝛ aliorumtranſlatōes nō recipiunt.t ¶ Heſichiū laudat auctorē: qꝛ ip̄ius exēplaria habēt inauctoritate: q̄ ip̄e trāſtulit de. lxx. editōe. nō tn̄ immediate. dicit .n. Hiero. in libro illuſtriū viroꝝ ꝙ Heſichius ceſaree vrbis ep̄s plurimo labore corruptā bibliothecā origenis ⁊ pāphili in mēbranis inſtaurare conatꝰ eſt: in opuſculo de vocabulis biblie inuenies qͥd eſt membrana.ſtātinopolis vſqꝫ ad antiochiā ⁊cͣ. Cōſtātinopolis d̓r qͣſi ꝯſtantiui polis .i. ciuitas quā troacie vrbē Cōſtantinꝰ ex ſuo noīe inſtituit. Antiochia metropolis ē regni antio chi. ſicut ptꝫ in textu .j. macha. iij. c. lucianus. ſicut ait hiero. in li. illuſtriū viroꝝ vir ditiſſimus antiochene eccl̓ie p̄ſbyter tantū in ſcripturaꝝ ſtudio laborauit vtvſqꝫ nūc q̄dā exēplaria ſcripturarū luciana nūcupēt̉ paſſus nichomedie: ob cōfeſſionē xp̄i.Medie int̓ has ꝓuincie pale. co. legūt .i. paleſtina cōpoſitos. paleſtina ꝓuincia eſt aſie. de qua dicit Iſidorusetymolo. xiiij. paleſtina ꝓuincia philiſtijm metropolimhabuit: que nunc aſcalon dicitur. Huic ab orientiare
xx ij