Prologus
aīalibꝰª oculatꝭ an̄ᵇ et retro.i. in p̄teritū ⁊ in futurū reſpicientibꝰ ⁊ indefeſſa voceclamātibꝰᵈ ſanctꝰ:ᵉ ſanctꝰ:ſanctꝰ:ˢ dn̄s deusⁱ omnipotēsᵏ qͥ erat: ⁊ qͥ ē:ᵐ ⁊ qͥ vētūrus ē. Hic ꝓlogus ſcpͥturarū qͣiᵈ galeatū pͥncipiū oībꝰlibris qͦs de hebreo v̓timusin latinū ꝯuenire pōt vt ſcire valeamꝰ qͥcqͥd exͣ hos eſtint̓ apocrypha eē ponendūIgit̉ ſapīa q̄ vulgo ſalomonis inſcribit̉. et ieſu filij ſyrach lib̓. ⁊ iudith: ⁊ thobias: ⁊ paſtor nō ſt̓ in canoneMachabeoꝝ pͥmū libꝝ hebraicū repperi. Scd̓s grecus eſt: qd̓ᵖ ex ipſa phraſinꝓbari pōtq Que cum ita ſehabeāt. obſecro te lector nelaborē meū rep̄henſionemeſtimes antiquoꝝʳ In templo deiˢ offert vnuſqͥſqꝫ qt̓pōt. Alij auꝝ et argentū etlapides p̄cioſos: alijᵉ byſſuꝫ⁊ purpurā ⁊ˣ coccū offerūt⁊ hyacinthū. Nobiſcū bn̄agit̉: ſi obtulerimꝰ pelles etcapraꝝ pilosª Et tn̄ apl̓usꝯtēptibiliora nr̄a magꝭ neceſſaria iudicat. Un̄ ⁊ tota
illa tabernaculi pulcritudo ⁊ per ſingulas ſpēs eccl̓iepn̄tis futureqꝫ diſtīctio pellibꝰ tegit̉ᵇ ⁊ cilitijs: ardorēqꝫ ſolis ⁊ iniuriā ymbriū eaq̄ viliora ſt̓ ꝓhibēt.ᶜ Lege gͦprimūᵈ ſamuel ⁊ malachimmeū.ᵉ Meūᶠ inquaꝫ meum.Quicqͥd em̄ crebrius vertēdo ⁊ emēdando ſolicitius ⁊didicimꝰ ⁊ tenemꝰ: nr̄m eſt.Et cū intellexerꝭ qd̓ anteaneſciebas velᵍ interp̄teꝫ meeſtīato ſi gratꝰ esʰ vel paraphraſtē ſi ingͣtus. ꝙͣꝙͣ mihioīno ꝯſcius nō ſim: mutaſſeme qͥppiā de hebraica veritate. Certe ſi incredulꝰ es lege grecos codices ⁊ latinos⁊ ꝯfer cū his opuſcul̓ q̄ nuꝑemēdauimꝰ et vbicunqꝫ diſcrepare int̓ ſe videris interroga quēlibet hebreoꝝ cuimagis acōmodare debeasfide ⁊ ſi nr̄a firmauerit: puto ꝙ eū nō eſtimes cōiectorē vt in eodē loco mecū ſil̓rdiuinarit.ᵏ Sꝫ ⁊ vos famulas xp̄i rogo que domini diſcumbentis p̄cioſiſſima fipei myrrha vngitis:ˡ caputque nequaqͣꝫ ſaluatorem
lo ſacerdotiū. in leonę regnū. in aquila exprimit̉ diuinitatis ſacramentū. Ca. ¶ Oculatis ante. rōne principij.6 ¶ Et retro. rōne finis. ip̄e ē em̄ alpha ⁊ o. initiū ⁊ finis.Apoca. xxj. b. Ac ¶ Clamantibus .i. in ſanctis ſuis grāsentibudanctus. pater. e ¶ Sanctus. filius¶ Sanctꝰ. ſpūſſanctus.dn̄s. ꝓpter regnū qd̓ ꝓpriū ē bonitatis.h ¶ Deus .i. vidēsꝓpter ſapientiā.Oīpotēs. ꝓptertentiā.¶ Qui erat. ſineprincipio. ¶ l ¶ Etqͥ eſt immutabilism ¶ Et qͥ vēturuseſt. glo. filiꝰ corporalit̓ apparebit: tota deitas ſe manifeſtabit hominibus.n ¶ Hic ꝓlogꝰ ⁊cͣ.vide diuiſione ſupra poſitā in principio ꝓlogi.Saleatū principiū. metaphorice loqͥtur. qꝛ ſicutcapiti ſupponit̉ galea ⁊ armatu ꝯtrahoſtes ſe defenditſic ꝓlogus iſte omnibus qͣs hieronymꝰ de hebreo tranſtulit in latinū ſuꝑponi p̄t ⁊ defenditſacrā ſcripturā ꝯͣ illos qͥ inducūt apocrypha ꝓ agiographis. vide ſupra inprologo ſuꝑ ioſuein principio: ⁊ inuenies qͥd ſit apocryphū ⁊ qͥd agiographum.p ¶ Ex ipſa phraſin. j. ex ip̄o mō loquendi. qꝛ grecamredolet eloquētiā.Phraſis grece locutio latine. vn̄ ꝑiphraſis .i. circūlocutō. ⁊ antiphraſis cōtraria locutio. Itē phraſo verbū grecū idē ē qd̓ loquor. ⁊inde phraſis locutio. ⁊ inde fraſtes locutor. et cōponitur?metaphraſtes .i. interpres. ⁊ paraphraſtes qͥ minus beneinterp̄tatur. 7qQue cū ita ſe habeant ⁊c̄. antiquoꝝ .i.lxx. interp̄tum. r.In tēplo al̓s in tabernaculo dei ⁊cͣ.humiliando ſe videt̉ potius cōmendare. lxx. interpretesqͣꝫ cōdemnare. Unde in ſcd̓o libro ꝯͣ ruffinū cū poſuiſſeteadē verba que hic ſequūtur dicit. Quanto ꝯͣ. lxx. interp̄tes tumeā ſuꝑcilio. vt illos aurū ⁊ p̄cioſos lapides ⁊ purpuram: me pelles ⁊ pilos capraꝝ in tabernaculo xp̄o obtuliſſe ꝓfitear. ¶ s ¶ Offert qd̓ pōt Exo. xxv. a. ⁊. xxxv. b;t ¶ Byſſum. linū candidiſſimū. ¶ v ¶ Coccū .i. cocciniūvel vermiculū. y ¶ Hyacinthū. quendā lapidem p̄cioſum. qn̄qꝫ ponit̉ hyacinthus ꝓ lana vel ſerico hyacinthini coloris. ⁊ ita pōt hic accipi. ⁊ melius qͣꝫ ꝓ lapide:v ¶ Purpurā. pānū ſericū p̄cioſuꝫ. Nota ꝙ byſſus ē coloris niuei. coccus flamei: hyacinthꝰ aerei purpura ſanguinei. de iſtis quatuor operimentis que ponuntur hictit mentio Exo. xxxv. ¶a ¶ Et tamē apl̓s. j. Corinth̓. xij.multo magis mēbra que vident̉ corporis infirmiora eſſe
neceſſariora ſunt ⁊cͣ. ¶ b ¶ Cilicijs .i. ſagis cilicinis depilis caprarū factis. vn̄ ⁊ caprilacia vel capillacia veladicunt̉. ¶c ¶ Lege ergo pͥmū. anteqͣꝫ ꝑuerſe iudices.d ¶ Samuel ⁊cͣ. i. a me tranſlatū. ſamuel apud hebreos continet duos pͥmos libros regū apud nos malachim duos vltimos.e ¶ Meū inquāmeū .i. a me veraciter tranſlatū ⁊ſolicite emendatū. ꝓpter hoc dicit bis meū.f ¶ Inqͣꝫ .i. dicoverbū defectiuūeſt. Inqͣꝫ pn̄tiseſt ⁊ qn̄qꝫ futurig ¶ Interp̄tem.i. verū trāſlatorem. vide i opuſculo de vocabulis biblie vbi exponit̉ interpresh ¶ Uel ꝑaphraſtęn .i. iux loquētem. Paraphraſtes dicit̉ qͥ nontrāſfert literā exlitera ſꝫ ſenſumex ſenſu ⁊ dicit̉ apara qd̓ ē iuxtaet phraſtes qd̓ ēlocutor: qͣſi locutor ẜm ſenſum ⁊nō ẜm literā. tn̄d̓ hoc excuſat ſehieronymus dicens ꝙ nō eſt cōſcius ſe mutaſſealiqͥd de hebraica veritate.i ¶ Cōiectorē i.diuinū vel vaticinatorē. Coniector dr̄ int̓presvel in cōiecturisꝑitus: ſortilegꝰ:diuinus.k ¶ Sed et vosfamulas xp̄i ⁊cͣ.Mirrha. i. vnguēto in quo pͥncipalis ſpecies eſt mirrha. verſus. Unguentū nardū: ſꝫ nardus dicit̉ arbor.Eſt vnguentuꝫ mirrhū. ſꝫ gumi mirrha vel arbor. glo.mirrha eſt amariſſima ſpeciēs q̇ mortuoꝝ corpora cōdiuntur. Mirrbū ꝟo vnguentū p̄cioſſimū de mirrhafactum. ¶ l ¶ Caput .i. diuinitate. j. Corinth̓. xj. caputxp̄i deus. cōſtrue ſic. Sed ⁊ vos famulas xp̄i rogo quevngitis caput dn̄i .i. creditis ⁊ adoratis diuinitatē xp̄iDiſcūbentis .i. ſedentis in celo ad dextrā patris. Ungitis inqͣꝫ mirrho fidei .i. fide deo accepta ſuꝑ om̄ia fragrantia. vnde ip̄e dicit ſponſe. iiij. canticoꝝ. Odor vnguentoꝝ tuoꝝ ſuꝑ omnia aromata. vnguentoꝝ dicitqꝛ non ſoluꝫ caput ſꝫ ⁊ pedes xp̄i vngi debent. Caputvngit qui verū deū adorat et credit. Pedes ꝟo vngitqui eum verū hominē credit.m ¶ Que nequaqͣꝫ ſaluatorē. cū magdalena. Queritꝭin ſepulcro. quia eū creditis ſurrexiſſe.m ¶ Quibus iam ⁊cͣ .i. cōtra detractores ꝯͣ me brutaliter obloquentes. An ¶ Qui aduerſum me rabido ore.i. inſano. ¶ o ¶ Deſeuiunt .i. inſaniunt.p ¶ Et circueunt ciuitatē. diffamando tranſlationem