Prologus

queritꝭ in ſepulcro:ᵐ quibꝰiā ad patrē xp̄s aſcēdit vt ꝯͣlatrātes canes:ⁿ qͥ adu̓ſumme rabido ore deſeuiuntᵖ ⁊circueunt ciuitatē:q atqꝫ ineo ſe doctos arbitrantur: ſialijs detrahāt orōnū vr̄arūclypeos / opponatis. ˢ Egoſciēs humilitatē meā:ᶜ illiꝰſemper ſentētie recordaborDixiʳ cuſtodiam vias measᶜ vt nō delinquam in lingua meaʸ Poſui ori meo cuſtodiā.ª cum cōſiſteret pec.

cator aduerſuꝫ me. Obmutuiᵇ ⁊ humiliatꝰ ſum ⁊ ſiluia bonis.¶ Explicit ꝓlogus. Incipit liber Samuelis pͥmus.¶ Capitulū. j.Uit vir vnꝰ deramathaim ſophim de monteephraim: ⁊ nomē eiꝰ helchana filiꝰ hieroboā filij heliufilij thau: filij ſuph: ephrateus. ⁊ habuit duas vxores

Tmeā. psͣ. In circuitu impij ābulāt. ¶q ¶ Atqꝫ ī eo ⁊cͣ..i. iudicant. r̄ ¶ Si alijs ⁊cͣ i. ꝓtegatis meibusqꝛ nolo ꝯteiidere cū eis ⁊ hoc ē qd̓ ſubdit. Cs ¶ Egoſciens ⁊cͣ. ſuꝑbie ⁊ cōtumelie p̄ponendā. ¶t ¶ Illiusſemꝑ ⁊cͣ .i. in corde deliberaui. y ¶ Cuſtodiam viasmeas .i. actōneserba.x ¶ Vt nō delinqua ⁊cͣ. ne loquēdo dem aditumcalūnioſis in qͦſepe fit turbatiovt dicant̉ nō dicenda ideo.Poſui orimeo cuſtodiam.i. ſilentiū. qꝛ cuſtodiui os meuꝫne incōgrua exa ¶ Cum cōſiſteret ⁊cͣ. querēs calumnia obmutui .i. penitus tacui.¶ ¶ Et huiniliatus ſum. hoc. d.vt intelligas ſilentiū purū nō doloſum. Uel humiliatꝰ ſum .i. paratusimproperia ab eis humilit̓ ſuſtinere. c ¶ Et ſilui debonis: qͦ docerē contēnētes qͥ cauſas ꝯtentionis q̄rūtne margaritas ſpargerem ante porcos Math. vij. a.Nolite ſanctū dare cani. ⁊cͣ. nęqꝫ mittatis margaritasante porcos. ne forte cōculcent eas pedibꝰ ſuis ⁊ conuerſi dirumpant vos.ꝑlicit qualiſcunqꝫ expoſitio iſtius prologi galeati.¶ Primi libri Regū incipit ꝓlogus.Er me reges regnāt Prouer. viij. Scut dictū fuit in principio libri iudicūpopulus iſrl̓ poſt ingreſſum terre ꝓmiſſionis habuit triplicē modū gubenationis. quia primo fuit gubernatꝰper iudices vſqꝫ ad ſaulem. ſecūdo ꝑreges a ſaule vſqꝫ ad captiuitatē babylonicam. tercio ꝑ pontifices a reditu dicte captiuitatis ⁊ citra. de guberijatione autē populi ſub iudicibꝰvel potius de deo pppulū gubernante ꝑ iudices actumeſt in libro iudicū. ſicut dictū fuit ibidē. Et eodē modoin libris regū ⁊ ꝑalip. agit̉ de deo gubernante populūꝑ reges. ⁊ hoc eſt qd̓ dr̄ in verbo paſſumpto. Per mereges regnāt. In quo quidē verbo primo tangit̉ huiꝰgubernatōis rector principalis cū dr̄ Per me. qꝛ verbum ꝓpoſitū dicit̉ in ꝑſona ſapientie increate. q̄ deus ēiecundo tangit̉ rector miniſterialis. cuꝫ dicit̉ reges inplurali. qꝛ ſub vno rectore primo qui deus ē ſunt multi reges generis humani. Circa primū ſciendū. ꝙ ſitutdicit̉ in libro de cauſis ꝓpoſitione prima. prima cauſaplus influit in cauſatū qͣꝫ cauſa ſecunda. ⁊ ideo deꝰ quieſt pͥmus ⁊ vniuerſalis rector totius creature plus facit ad gubernationē cuiuſlibet cōitatis qͣꝫ omnes alij:immo ſine ipſo alij nihil pn̄t facere. ꝓpter qd̓ de ip̄o dr̄Sapie. viij. Attingit a finę vſqꝫ ad finē fortiter. ⁊ diſpouit omnia ſuauiter. ⁊ ideo in ꝑſona ipſius dr̄ Prouer.viij. Per me potentes imꝑant. ⁊ legū cōditores iuſtadecernunt. Circa ſecundū conſiderandū ꝙ licet deusomnia gubernare poſſit ⁊ regere ꝑ ſeipſum. tn̄ ad conſeruandum pulcritudinē vniuerſi que conſiſtit in ordine partiū adinuicē. ⁊ ad deū ſicut ad primū ducē inferiora regit ꝑ media. vt corporalē creaturaꝫ ꝑ ſpūalem⁊ eodē modo vulgares hoīes ꝑ reges. Sciendū tamēꝙ in ppſ̓o iſrael aliqͣ fuerunt reges ex diuina ꝑmiſſionead malū populi ſubiecti. de quibꝰ dicit dn̄s Oſee. viij

Ipſi regnauerūt ⁊ nō ex me. Aliqͦ autē fuerūt̉ ex diuinaordinatōe ad bonū ppl̓i ſb̓iecti. ẜm ꝙ dicit. ij. Paral̓. viij.Num ignoratis ꝙ dn̄s deꝰ iſrl̓ dederit regnū dauid ſuperiſrael in ſempiternū ⁊cͣ. de iſtis aūt tribꝰ videlicꝫ de deo pͥncipaliter ppl̓m iſrael regēte: ⁊ de bonis regibꝰ ex diuina ordinatione inſtitutad ppl̓i ꝓmotione⁊ de malis ꝑmiſſisa deo regnate in populi delinquētꝭ penā. ẜm qd̓ dr̄ Oſeexiij. dabo tibi regēin furore meo. tractat̉ in libris regū⁊ Paralip. vt patebit ꝓſequendo.¶ Capitulū. j.Uit vir vnꝰICirca materiā igit̉ iſtiꝰlibri et Paralip. ſicꝓcedit̉. qꝛ pͥmo deſcribit̉ ppl̓i iſrael ꝑreges gubernatio.ſcd̓o hꝰ gub̓natōisq̄dam recapitulatio ⁊ ſuppletio in libris ꝑalyp̄. Prima induas. qꝛ primo agit̉ de regno iſrl̓ vnito. ſcd̓o de bipertito.tercio ⁊ quarto libro. ꝓpter qd̓ liber regū apud hebreosin duas ꝑtes diuidit̉. ita ꝙ ibi duo ſunt libri tm̄. Primꝰ qͣvocatur ſamuel cōtinens primū ⁊ ſecundū librū regum.Scd̓s vocat̉ malachim .i. regū cōtinens terciū ⁊ quartūPrima adhuc in duas. qꝛ pͥmo agit̉ de rege ſeu de regnoiſrael ex electione. ſcd̓o ex paterna ſucceſſione libro ſcd̓oCirca primū ſciendū ꝙ vbi inchoat̉ vnus modus regiminis. p̄cedens modus terminat̉ ibidem. Et iō primo agit̉de terminatione regiminis ſub iudicibus. ſecundo de inchoatione regiminis ſub regibus. ix. ca. Circa primū ſciendū ꝙ occaſio terminatōis regiminis iudicū. ⁊ petendiregē ſuꝑ populū fuit malicia filioꝝ heli ⁊ ſamuelis. vt hr̄infra. viij. ca. ⁊ iō pͦ agit̉ de natiuitate ſamuelis ſb̓ heli iudice. ſcd̓o de malicia filioꝝ vtriuſqꝫ. ij. cap̄. ibi. Porro filijheli filij belial. Prima in tres. qꝛ primo deſcribit̉ ipſiusAnne petitio. ſcd̓o petitōis exauditio: ibi. Cognouit tūchelchana. tercio gratiarūactio: ibi. Et orauit anna. Prima adhuc in duas. qꝛ primo deſcribit̉ occaſio petendi. ſecundo modus poſtulandi: ibi: Surrexit aūt anna. Occaſio aūt petitōis anne fuit malicia fenēne exprobrantis eiſterilitatē etiā in diebꝰ ſolennibꝰ qn̄ debebat eſſe in quieteorōnis. Et hoc eſt qd̓ dr̄. ¶ a ¶ Fuit vir vnꝰ de ramathaim. ꝑm. in fine debet ſcribi. quia ſic eſt in hebreo. ⁊ ē ramathaim vna dictio. Ex quo patet error illoꝝ qui ſcribuntn. in fine facientes inde duas dictiones. ita ꝙ li in ſit prepoſitio iuncta cū dictione ſequēte. vt ramatha ſit nomēville. ⁊ ſophim nomē regionis in qua eſt ramatha. ⁊ hocdictū ꝓcedit ex ignorantia hebraice veritatis: ſic igit̉ exponunt hebrei de ramathaim ſophim .i. de excelſis reſpicientibus. quia ſunt ibi duo montes mutuo ſe reſpicientes. Aliter exponūt alij de ramathaim ſophim .i. de excelſis reſpicientiū vel ſpeculantiū. quiali ſophim qd̓ eſt pliralis numeri indifferenter pōt ſtare ꝓ quolibet caſu eo ꝙnoīa hebraica ſunt indeclinabilia. ⁊ dicunt̉ excelſa reſpicientium. quia inde pōt videri longe: ẜm alios ꝟo dicunt̉excelſa ſpeculantiū. qꝛ ibi habitabat viri in lege ſtudioſi.b ¶ Et nomē eius ⁊cͣ. iſte fuit leuita de filijs chore. vt habetur. j. Paral̓. vj.c ¶ Ephrateus. nō ꝙ eſſꝫ d̓ tribu ep̄hraim. ſꝫ qꝛ manebatin mote ep̄hraim. vt p̄dictū ē. ſicut aliqͥs dr̄ ciuis pariſiēſis qͣꝫuis ſit natōe anglicꝰ. Aliqͥ ꝟo dicūt ꝙ dr̄ ephrateusab ephrata q̄ altero noīe dicit̉ bethleem eo ꝙ mater eiꝰfuit de bethleē ſꝫ hoc nō ē veriſimile. qꝛ filij n̄mi-

ii iij