Prologus

octauusq ⁊ centeſimuſqͣdrageſimuſqͣrtus: ꝙͣꝙͣ diuerſoſcribant̉ metro tn̄ eiuſdemnūeri texūt̉ alphabetoᵗ Ethieremie lam̄tatōesᵛ ⁊ orōeius. ˣ ſalomonis qͦꝫ in fineꝓuerbia: ab eo loco in qͦ aitMulierē fortē qͥs inueniet:eiſdē alphabetis vel inciſionibꝰ ſupputant̉. Porroqͥnqꝫ lr̄e duplices apud hebreos ſt̓ caphmeꝫ: nun: pheſade.ᶻ Aliter em̄ ſcribunt ꝑhas principia medietateſqꝫv̓boꝝ: aliter fines.ª Undeet qͥnqꝫ a pleriſqꝫ libri duplices eſtimātur. Samuelmalachim: dabreiamin: eſdras: hieremias cū cynoth.j. lamētatōnibꝰ ſuisᵇ Qūo

igit̉ vigintiduo elemēta ſiꝑ q̄ ſcribimꝰ hebraice omneqd̓ loqͥmur. et eorū initijsvox hūana cōp̄hendit̉:ᵈ itavigintiduo volumīa ſupputant̉. qͥbꝰ qͣſi lr̄is et exordijsin dei doctrina tenera adhuc lactens viri iuſti erudit̉ infantia.ᶜ Primꝰ apudeos liber vocatur breſith:quē nos geneſim dicimus.ſecūdus helleſmoth: qͥ exodus appellat̉. tercius vagecra .i. leuiticus. qͣrtus vagedaber: quē numerum vocamus: qͥntꝰ elleaddabarim qͥdeuteronomiū p̄notat̉. Hiſunt qͥnqꝫ libri moyſi quosꝓprieᶠ thorath .i. legē appellantᵍ Scd̓m prophetarum

q ¶ Et centeſimuſquadrageſimuſquartus. Exaltabo tedeus meus rex. in quo ſicut ait Hie ronymꝰ in eadē epl̓aſingulis litteris ſinguli verſus gemine deputant̉.¶ ¶ Quāqͣꝫ diuerſo ⁊c. vt dictū. ¶s ¶ Rn̄ eiuſdē numeri⁊cͣ. i. xij. lris ordinant̉ qui vt trimetrū īambicū dictuꝫ eſtſupra ī epiſtola adPaulinū. vij. cap̄.vbi agit̉ de lamētationibus hieremieSed tetrametruꝫrecipit iambicumoībus locis: ſꝫ ſpondeū tm̄ in imꝑaribꝰ⁊ dr̄ iambicū a pede p̄domināte ī loco pari. in quo nullus alius pes debꝫponi ⁊ ſicut dr̄ ī cōmēto Boetij de cōſolatōe ſuꝑ illū locum primi libri. Oſtelliferi cōditor orbis. iambicū metꝝſi dimētrū ē qͣtuorhabꝫ pedes. ſi trimetrū eſt ſex. ſi tetrametꝝ octo. Gratia exempli accipiatur iſtud Deꝰ creator oīm. iam ſurgit hora tercia: deꝰiambus primus:crea alter iambusiunge ſimul ⁊ habebis vnū metrū: toro iambus mniū alter iambus. iunge ſimul ⁊ habebis ſecundū metrū: iā ſurſpondeus: git ho. iambus: iunge ſimul ⁊ habebis terciuꝫmetrū: ra ter ſpondeus: tia iambus: iunge ſimul ⁊ habebis quartū metrū. Et ita pꝫ qͣre dicat̉ tetrametrū. Similiter poſſes ponere exemplum in illo hymno. Iam lucisorto ſydere: deū p̄cemur ſupplices. ⁊ in cōſimilibꝰ. cōmuniter tn̄ aſſignat̉ ibi dimētrū iambicū. quia in qͦlibet ꝟſuhymni ſunt qͣtuor verſus metrici. Iſte em̄ eſt vnꝰ verſusmetricus. Iam lucis orto ſydere. alius eſt. deum p̄cemurſupplices. ⁊ ſic de alijs. ¶t ¶ Hieremie qͦꝫ ⁊cͣ. de quibꝰ habitum eſt ſupra in epiſtola ad paulinū ca. vij.v ¶ Et orō eius que incipit. Recordare dn̄e. 7x ¶ Salomonis qͦꝫ ⁊cͣ .i. numerant̉ alphabeta. appellat̉ lr̄as alphabeti ẜm quas fit verſuū ſupputatio ⁊ ordinatio. Inciſiones appellat metroꝝ vel verſuuꝫ diſtinctiones. in qͥbusqͣſi inciſi diſtinguunt̉ pedes ſicut pꝫ ſupra ꝓximo. vel qꝛita certū hn̄t numerū ſyllabaꝝ. ꝙ quicqͥd ſuperfluum eſtvidet̉ abſciſum. vnde Hieronymꝰ ad marcellā: ꝓuerbiaſalomonis extremū claudit alphabetuꝫ. qd̓ tetrametroiambico ſupputat̉ ab eo loco in quo ait. Mulierem fortem ⁊cͣ. Prouerb̓. xxxj. Porro ⁊cͣ. hic aſſignat aliā cōuenientiā inter lr̄as alphabeti et libros veteris teſtamēti. lr̄aſatis plana eſt. Porro ⁊cͣ. ⁊ ſubiungit quare dicunt̉ duplices. z ¶ Aliter em̄ ⁊cͣ .i. aliter ſcribunt̉ in principio: alitin fine. ⁊a ¶ Unde ⁊ a pleriſqꝫ ⁊cͣ. Libri regum quatuorſunt apiud nos. duo tm̄ apud hebreos primū dicunt Samuel a nomine auctoris. Unde dicit Iſid̓. li. ethymo .vj.librū Iudicuꝫ ⁊ Ruth Samuel edidiſſe creditur. Liberſamuel eiuſdē ſamuelis natiuitatē ⁊ ſacerdotium ⁊ geſtadeſcribit idcirco nomen ab eo accepit. Et qͣꝫuis hic liberſaul ⁊ dauid hiſtoriā cōtineat. vtriqꝫ tn̄ ad ſamuel referūtur. qꝛ ip̄e vnxit ſaul in regē. ipſemet etiā vnxit dauid inregē futurū. cuiꝰ libri prima partē conſcripſit idē ſamuel.ſequētia ꝟo vſqꝫ ad calcē ſcripſit dauid ⁊cͣ. Scd̓m libruꝫappellauit malachim .i. regū a materia. Unde dicit Iſid̓.Ethymo. vj. Malachim ꝓinde appellat̉ eo ꝙ reges iude⁊ iſraelitice gentis: geſtaqꝫ eorū per ordinē digerat tem-

porum. malachiꝫ .n. hebraice latine regū interp̄tatur.Hunc librū hieremias primꝰ in vnū volumen coegit.nam ante ſparſus erat ꝑ ſingulas regū hiſtorias. Dabriamin hebraice: Paralypomenō grece verba dierūlatine. Cetera patebūt inferius.¶ ¶ Quō gͦ. xxij.elemēta ⁊c̄. Lr̄edicunt̉ elementa quaſi alimenta: ad ſimilitudinē mūdi elemētorū. ſic̄ em̄ illacoeuntia oē ꝑficiunt corpꝰ:⁊ he cōiuncte literalem vocē qſcorpus aliqd̓ cōponunt: tn̄ elementa ꝓprie dicunt̉ ip̄e ꝓnunciatōes: note autem earū litere:abuſiue tn̄ ⁊ elementa ꝓ literis⁊ litere ꝓ elemētis vocant̉ cumdicimꝰ nō poſſecōſtare in eadēſyllaba r. ante ꝑnon de lr̄is dicimus ſꝫ de ꝓnunciatione eaꝝ. nāqͣꝫtū ad ſcpͥturāpijt ꝯiungi: nontn̄ enūciari niſipoſtpoſitar.c ¶ Et eoꝝ initijs ⁊cͣ. i. ex his. xxij. elemētis vel lr̄is initiatur ⁊ cōponit̉. vnde dicit Priſtianꝰ in maiori volumine. Lr̄a eſt minima ꝑs vocis cōpoſite ⁊cͣ. hoc ē quecōſtat ex cōpoſitōe lr̄aꝝ. d ¶ Ita .xxij. volumina ⁊cͣ.q. d. ſicut puer inſtruit̉ plr̄as ad cōpoſitiones vocumita ꝑ hos libros inſtruit auditor in doctrina fidei ⁊ morum. e ¶ Primus apud ⁊cͣ. In epl̓a ad paulinū. vij.ca. exponūtur hec quoꝝ expoſitionē breuitatis cauſanō itero in hoc loco. Lr̄a ſatis pꝫ oībus: tn̄ aliqͣ breuit̓perſtringā. fThorath. ẜm Remigiū lex vel pentatenchus. g ¶ Scd̓m ꝓphetaꝝ ordinē ⁊cͣ. videt̉ ꝙmale aſſignet̉ iſte ordo ꝓphetaꝝ. quia ꝓphetia eſt rerueuentus immobili veritate denunciatio. quod nō facit aliquis liber hiſtoricus. Reſpōſio quia ꝓphetia nōeſt ſolū annunciatio futuroꝝ verbis ſꝫ etiaꝫ factis. vtOſee. xij. Ego viſionē multiplicaui ⁊ in manu ꝓphetarum aſſimilatꝰ ſum .i. on̄ſus. quia nō tm̄ verbis p̄dicabant ſꝫ ⁊ operibus p̄figurabant. ſimilit̓ Eſa. xx. legit̉ ꝙEſaias inceſſit nudus ⁊ diſcaltiatus tribus diebus inſignū ⁊ portentū triū annoꝝ captiuitatis venture ſuꝑegyptū ⁊ ethyopiā. Sꝫ ẜm hoc iob ⁊ alia agiographadebēt inter ꝓphetas enumerari. iō dicit Hugo de ſctōvictore. quia liber ꝓpheticus dicit̉ duobus modis. velquia editus a ꝓpheta. vel quia ſcriptus ꝓphetico ſtilo:vnde Ioſue: Iudicū: Samuel: ⁊ Malachim ꝓphetedicunt̉ quia a ꝓphetis conſcripti. Ioſue igitur ꝓphetafuit. vt Nūe. xxvij. Tolle ioſue filiū nun in quo ē ſpūsdomini. ⁊ Deut̉. xviij. Prophetā de gente tua ⁊ de fratribus tuis ſicut me ſuſcitabit dominꝰ. hoc dicit̉ de Ioſue ad literā. Sed adhuc daniel inter ꝓphetas numerari deberet. ⁊ liber pſalmoꝝ. Reſponſio. ꝓphetia largiſſime dr̄ inſpiratio diuina occulta denūcians. ⁊ ẜmhoc hiſtoria creatōis reuelata moyſi dr̄ ꝓphetia largeaūt dr̄ ꝓphetia denunciatio futuroꝝ factis vel verbisfiguratiua. ⁊ ẜm hoc libri vete. teſta. dicunt̉ continerophetiam. quia in illis continentur figure futuroꝝ .jͣ.Corinth̓. x. Omnia in figura ꝯtingebat illis. Specia-