Ruth

lech conſanguineus homopotens ⁊ magnarū opū nomine booꝫ. Dixitqꝫ Ruthmoabitis ad ſocrum ſuam.Si iubes vadam in agrum⁊ colligam ſpicas que fugerint manꝰ metētiū: vbicūqꝫclementis in me patriſfamilias repperero gratiā. Cuiilla reſpondit. Uade filiami. Abijt itaqꝫ et colligebat ſpicas poſt terga metētiūʰ Accidit aūt vt ager ille haberet dominum nomine booꝫ: qui erat de cognatione elimelech. Et ecce ipſe veniebat de bethleem: dixitqꝫ meſſoribus. Dominꝰvobiſcum. Qui reſponderunt. Benedicat tibi dominus: Dixitqꝫ booꝫ iuueniqui meſſoribꝰ preerat. Cuius eſt hec puella? Cui reſpondit: Hec eſt moabitisq̄ venit cū noemi de regione moabitide: ⁊ rogauit vtſpicas collige̓t remanētes:ſequēs meſſoꝝ veſtigia. Etde mane vſqꝫ nūc ſtat ī agro⁊ nec ad mom̄tū qͥdē domūreuerſa eſt. Et ait booꝫ adruth. ᵈ Audi filia: Ne vadas in alteꝝ agrū ad colligenduꝫ: nec recedas ab hocloco ſꝫ iūgere puellis meis:

et vbi meſſuerint ſequere.Mandaui enim pueris meis vt nemo moleſtus ſit tibiſed etiaꝫ ſi ſitieris vade adſarcinulas ⁊ bibe aquas dequibꝰ ⁊ pueri mei bibunt.Que cadens in faciem ſuam: ⁊ adorans ſuꝑ terraꝫ dixit ad eum. Unde mihi hocvt inuenirem gratiam ante oculos tuos: et noſſe medignareris peregrinam mulierem? Cui ille reſpondit.Nunciata ſunt mihi omnia que fecerꝭ ſocrui tue p̄tꝰmortem viri tui: et ꝙ reliq̄ris parentes tuos ⁊ terraꝫin qua nata es: et venerisad populum queꝫ antea neſciebas. Reddat tibi dominus pro opere tuo ⁊ plenaꝫmercedem recipias a domino deo iſrael ad quem veniſti: ⁊ ſub cuius confugiſti alas. Que ait. Inueni gratiam apud oculos tuos domine mi: qui conſolatus esme ⁊ locutus es ad cor ancille tueᶠ que non ſum ſimilis vnius puellaꝝ tuarum.ᵍ Hixitqꝫ ad eā booꝫ. Quādo hora veſcendi fuerit veni huc ⁊ comede panem:ʰ etintinge buccellam tuam inaceto. Sedit itaqꝫ ad meſ-

honeſtatis decus. ibi. Accidit aūt. tercio gratitudo inbeneficijs: ibi. Que cadens in faciem ſuam. quarto ſollicitudo in exers. ibi. Collegit ergo. Humilitas auteꝫ eius apparet in hoc ꝙ obtulit ſe ad colligendū ſpicas in agro de voluntate ⁊ licentia ſocrus ſue: premittitur tamen hicnomen ipſiꝰ booꝫ eo ꝙ ager inquo collegit eaͣtipſius qui etiaꝫerat de cognatione mariti ſui defuncti: ⁊ hoc eſtquod dicit̉.a ¶ Erat aūt viro elimelech coſanguineus. Dicūt hebrei ꝙ elimelech ſoc ruth⁊ ſalmon pr̄ booꝫ fuerūt fratreſ⁊ ſic maritꝰ ruthet booꝫ erāt cōuinei germaed primuꝫdictum videturfalſum: quia ſalmon qui genuitbooꝫ de raab fuit tempore ioſue⁊ accepit vxorēraab poſt deſtructione vrbis hiericho: qꝛ tunc fuit copulata populo iſrael vt hꝰIoſue. vj. hoc ātfuit circa principium ducatꝰ ioſue. A principioꝟo ducatus eiꝰvſqꝫ ad abeſſan:quem hebrei dicunt eſſe ipſumbooꝫ fluxeruntanni. cclxxij. Etmultoplures fluxerūt vſqꝫ ad heli: et iō ſi ẜm opnionē hebreorūˡdicat̉ ꝙ booꝫ etabeſſan idem homo fuit: impoſſibile videturelimelech fueritfrater ſalmon: quia ruth vxor maalō filij elimelech adhuc erat iuuenis: vt ſatis pꝫ ex ſequentibus. qn̄ fuit copulata mr̄imonio ip̄i booꝫ: adhuc potēti generare: etadhuc magis impoſſibile eſt ſi dicat̉ ꝙ booꝫ fuit tempore heli qui poſtea ꝑ multos annos iudicauit: propt̓quod dicunt doctores noſtri ⁊ bene: vt videtur ꝙ tresfuerunt booꝫ ſibi ſuccedentes: quorū primus fuit quꝰ.ſecundus filius ⁊ tercius nepos: primus fuit filiꝰ Salmon quem genuit de raab: ⁊ tercius fuit iſte qui genuit obed ex ruth: et hoc idem dixit ſuꝑ Math̓. primo capitulo. vbi iſti tres ſub vno nomine comprehendunt̉:tum quia comprehenduntur eodem modo in fine huius libri ſub vno nomine: tum qꝛ matheus euāgeliſtagenealogiam ſaluatoris in tribus quaterdenis voluitdeſcribere: vt ibidē dicit̉ in quo aūt gradu vltimus booꝫ attinebat ipſi elimelech ⁊ filio eiꝰ maalon poſtea dicetur. Cetera patent in litera.

d ¶ Audi filia ⁊cͣ. et patet littera. patet etiā ꝙ erat iuuēcula reſpectu ipſius: quia vocauit eam filiam.e ¶ Que cadens ⁊c. Hic commendatur ruth de gratitudine: quia ipſi booꝫ de beneficijs oblatis licet nō eſſent multum magna valde fuit regratiata. Et patet littera vſqꝫf ¶ Que non ſum ⁊cͣ. In hebreo habetur ancillarum tuarum. quaſi diceret. non ſum tanti valoris ſicut minimaancilla tua: et ideo maiorem gratiam inuenit apud ipſuꝫbooꝫ: vnde ſubditur.g ¶ Dixitqꝫ ad eam booꝫ ⁊cͣ. id eſt cibum paratum de domo mea cum famulis meis.h ¶ Et intinge buccellam tuam in aceto. acetū enim. multum refrigerat. ⁊ ideo in calidis regionibus cuiuſmodi ēterra iſrael vtuntur aceto maxime tempore calido: cuiuſmodi eſt tempus meſſionis.

b ¶ Accidit autem. Hic deſcribitur ipſius ruth honeſtatꝭdecus quod percepit booꝫ veniens ad meſſores ſuos. vn̄de ſubditur.c ¶ Dixitqꝫ booꝫ iuueni qui meſſoribus preerat ⁊cͣ. ẜm ꝙdicunt hebrei ⁊ ſatis apparet ex textu. Booꝫ iam erat homo prouecte etatis⁊ honorabilis ratione ſcientie ⁊ virtutis: ⁊ ideo nō eſt veriſimile ꝙ quereretde aliqua iuuencula mulicre que eſſetniſi ratione honeſtatis ſingulan quāin ea videret: ⁊ id̓odicunt hebrei ꝙ ſpicas ſtantes pꝰ meſſoreſ colligebat ſtādo: iacentes autemcolligebat ſedendone inclinando ſe adcolligenduꝫ veſtesſue eleuarent̉ a parte poſteriori: et ꝑsaliqua tibiarum ſuaruꝫ diſcoopta appareret: ⁊ ideo booꝫ videns eius honeſtateꝫ motus fuit ad querendum q̄eſſet: ⁊ ad faciendūſibi gratiam dicēsei quod ſequitur.

bh ij