Prologus
⁊ Et ſicubiᵇ in ātiqͦꝝ volūinū lectōe dubitauerīt:ᵉ hecillis ꝯferētes inueniāt qd̓reqͥrūt. Maxīe cū apd̓ latinos tot ſint exemplariaᵍ qͦtcodices: ⁊ vnuſquiſqꝫ ꝓ arbitrio ſuo vel addiderit velſubtraxerit qd̓ ei viſum eſtet vtiqꝫ nō poſſit verū eſſeqd̓ diſſonat. Un̄ ceſſet arcuatoᵐ vulnere ꝯͣ nos inſurgere ſcorpiꝰ: ⁊ ſcm̄ o pꝰ venenata carꝑe līgua d̓ſiſtat vl̓ſuſcipiēsᵇ ſi placet: vel ꝯtēnens ſi diſplicet:q memineritqꝫ illoꝝ verſuū. Os tuūabudauit malicia:ˢ ⁊ līguatua ꝯcinnabat dolos.ᶜ Sedēsᵛ aduerſus fratrē tuumfloq̄baris: ⁊ aduerſus filiū
mr̄is tueʸ ponebas ſcandalū:ᶻ hecª feciſti: ⁊ tacui.ᵇ Exiſtimaſti iniq̄ ꝙero tui ſil̓is/arguā te: ⁊ ſtatuā ꝯͣ facieꝫtuā. Que em̄ audiētis vellegentis vtilitas eſt nos laborando ſudare: ⁊ aliosᶠ detrahendo laborare: ᵍ dolereiudeos ꝙʰ calūniandi eis ⁊irridendi xp̄ianos ſit ablata occaſio ⁊ eccleſie hoīes:id deſpicere īmo lacerare:: vn̄ᵐ aduerſarijⁿ torqueant̉Qd̓ ſi vetꝰ eis tm̄ īterp̄tatio placet: q̄ ⁊ mihi non diſplicet et nihil extra recipiendum putāt: cur ea q̄ ſubaſtericis ⁊ obelis vel addita ſunt vl̓ amputata: legūtetʳ negligunt. Quare da-
bebrea verba deſcriberet. tercio aquile editionē ſubiūgeret. qͣrto ſymmachi. quinto ſeptuaginta interp̄tū q̄ nr̄a ē.ſexto theodotōis editionē collocaret. ⁊ ꝓpter hmōi ꝯpoſitionē ip̄a exēplaria noīauit hexapla .i. ſimplici ordīe ſcripta. hec Euſebius. ſcd̓m hoc conſtrue lr̄am p̄cedentem.z ¶ Ut ꝓ hexaploys. grecorū ⁊cͣ. noſtra editionē habeant .i. ꝓ exēplaribꝰdictarū editionuꝫapud grecos in ſexcolūnellis deſcript¶ Nota ꝙ hexaploys triſyllabū ē. Eſtem̄ ibi oy greca dyphtōgꝰ. qͥ ſonat y.tā apud grecos qͣꝫapud latinos. ⁊ dicut̉ hexapla ab hera qd̓ eſt ſex. ⁊ ploys qd̓ eſt plica qͣſiſex plicis .i. ſex colūnellis deſcriptaUel ab hexa qd̓ ēſex ⁊ a ploym qd̓ ēſimplex vel rectuꝫqͣſi ſex ſimplices vl̓rectas editōes habētia. qꝛ ſimpl̓r inrecta linea qͣlibetſcribebat̉. Et declinat̉ hexapla. oruꝫ.plis. Ꝙ em̄ dr̄ heraploys ſcripturagreca ē. ſꝫ hexaplidꝫ ꝓferri. Ꝙ autēdebeat aſpirari. vel ſaltē ꝑ ſ. initialē lr̄am ſcribi pꝫ ꝑ yſidorū. qͥ dicit ethymol̓. iij. Sex ⁊ ſeptē a greco venint. in multis em̄ noībꝰ q̄ in greco aſpirationē hn̄t nos ꝓ aſpiratōeſ. ponimꝰ. Inde ē ꝙ ꝓ hexa ſex. ⁊ ꝓ hepta ſeptē. ſicut proherpillo herba ſerpillū. Que indigēt magno ſūptu .i. magnis expēſis. cū ẜm ea ſeptiēs biblia ſcriberet̉. Et maxīolabore qͣꝫtū ad ſtudiū. oꝑtet em̄ ꝙ ſepties eadē ſnīa ꝑcurrat̉. ſic pꝫ vtilitas tranſlatōis Hiero. q̄ ſumptuoſitatē reſecat. ⁊ laborē abbreuiat. Inſuꝑ ⁊ hebraicā veritatē alijspleuius explicat. Inde dicit. ⁊ a ¶ Et ſicubi .i. ſi alicui.d ¶ In antiquorū vo. lec. dub̓i .ſ. in tranſlatōe ſeptuaginta. ¶c ¶ Hec illis .i. mea veteribus. ¶d ¶ Conferētes inueniāt. in mea .ſ. editōne. e ¶ Qd̓ requirūt de hebraicaveritate. Itē aliā vtilitatē ſue editionis innuit .ſ. vitādāexēplariū cōfuſionē. ¶ f ¶ Maxime cū apud latinos totſint exē. a ſe diſcrepātia. ¶ g ¶ Quot ſunt codices adeoem̄ iam variata erat editīo ſeptuaginta. ꝙ vix duo cōdices in aliqͦ cōcordabāt. ¶ h ¶ Et vnuſquiſqꝫ. ſciolus.¶ Pro arbitrio ſuo. vel ad. vel ſubtra. qd̓ ei viſum eſt addendū vel ſubtrahendū a trāſlatōe. lxx. ¶ k ¶ Et vtiqꝫ nōpoſſit verū eſſe qd̓ diſſonat .i. ꝑ ꝯtrarietatē diſcordat. qd̓ſcꝫ diuerſa ꝯtinet ⁊ aduerſa. ¶ l ¶ Un̄ ceſſet. In hac tercia ꝑte ꝯpeſcit detractōes emulorū. ⁊ tangit tria mala q̄detractoribus cōueniunt. Sunt em̄ venenoſi in corde. doloſi in ore. ꝑnicioſi in oꝑe. Uenoſitas tangit̉ cū dr̄.l ¶ Un̄ ceſſat arcuato .i. obliq. ¶m Uulnere ꝯͣ nos inſurgere ſcorpius. Scorpius in cauda hꝫ aculeū. ⁊ a poſteriori ꝑcutiens facit vulnus obliquū. qd̓ valde difficile eſtad ſanandū. ⁊ tn̄ in facie blandit̉. cui aſſimilat̉ detractorHiere. ix. In ore ſuo pacē cum amico ſuo loquit̉ ⁊ occulte ponit ei inſidias. Fn ¶ Et ſanctū opus vene. carperelin. deſiſtat. psͣ. Uenenū aſpidū ſub labijs eoꝝ .i. corde qd̓lingue ſubiacet ẜm diſpoſitionē mēbrorū. Carꝑe .i. reprebendere. ꝟſus. Diſſipo. purgo. paro. ſcindo. minuo. rep̄hendo. Dicēdo carpo ſex ſimul iſta noto. Ceſſet inqͣꝫ ⁊ deſiſtat. 0 ¶ Uel ſuſcipiēs. hoc opus. yp ¶ Si placet ei.
vel ꝯtē. ſi diſpli. qꝛ nullus cogit eū reciꝑe. ⁊ ſic ceſſet detrahere. ¶ qͥ ¶ Memineritqꝫ illorū verſuū. psͣ. vbi tāgit̉ detractoris doloſitas cū dr̄. r ¶ Os tuū abundauit malicia. ꝯͣ illud apl̓i Eph̓. iiij. Oīs ſermo malus exore vr̄o nō ꝓcedat. ¶s ¶ Aingua tua ꝯcīnabat .i. ꝯponebat dolos. psͣLinguis ſuis doloſe agebāt. verſus driales. Eſtdolus in linguamaledicētꝭ māifeſtā. Fraus eſtfallētis. ſub lingua blāda loq̄ntis. Cinnꝰ ni. diqͦrūlibet rerumꝯmixtio ꝓportionalis. Et ꝯponit̉ ꝯcinꝰ. a. um.i. ꝯcors. affabilis. ⁊ in qͦ moresꝯcorditer ꝯmixti ⁊ ꝯpoſiti ſūtEt inde dr̄ cōcīno. as. ꝯmiſcereꝯponere. ordīare. p̄parare.t ¶ Sedēs in cathedra peſtilētiev ¶ Aduerſꝰ fratre tuū. natura.x ¶ Loq̄baris ⁊aduerſus filiuꝫmatris tue. veleccleſie.y ¶ Pōebas ſcādalū .i. detractiōis offendiculū. Scandalū ē dictū velfactū minꝰ rectū. alteri p̄bens occaſionē ruine. grecūeſt. ꝟſus. Scādalū eqͥuocant. ob ex. impactio. caſus.z ¶ Hec. p̄dicta. ya ¶ Feciſti ⁊ tacui. expectās ad correctionē ſiue ad pnīam. Yb ¶ Exiſtimaſti iniq̄. ꝙ erotui ſil̓is .i. iniuſtus ſicut tu. 7c ¶ Arguā te. de pctō tuod ¶ Et ſtatuam ꝯͣ faciē tuā .i. pct̄a tua .ſ. detractiōis ⁊emulatōis. ¶ ¶ Que em̄ audiētis ⁊cͣ. Hic on̄dit̉ detractorū ꝑniciontas in impediēdo bonū cōe. qd̓ eī vtile ē alijs. reddūt abominabile. vn̄ dicit. 7e ¶ Que eiaudiētis ⁊cͣ. ⁊ alios .ſ. emulos. f ¶ Detrahēdo labore. q. d. nulla ē vtilitas legentiū ſiue ſint ipſi detrahentes. ſiue alij. Itē repete. ⁊ q̄ vtilitas eſt. 7g ¶ Dolereiudeos .i. ꝙ iudei dolēt. ¶ h ¶ Ꝙ calūniandi eis ⁊cͣ. qꝛmō nō pn̄t calūniari ⁊ irridere xp̄ianos ꝓpter trāſlationē. lxx. in qͣ multa deficiebāt de veritate hebraica.i ¶ Et eccleſie hoīes .i. fideles. k ¶ Id deſpicere īmoqd̓ plus eſt lacerare .i. detrahēdo diſcerꝑe ad modū lane. ¶ l ¶ Un̄ .i. ꝓpter qd̓. Vm ¶ Aduerſarij. eccleſie iudei .ſ. ¶ n ¶ Torq̄ant̉ .i. crucient̉. multū em̄ anguſtiāt̉de hoc ꝙ mō habemus plene hebraicā veritateꝫ. ſic gͦon̄dit mala q̄ faciūt detractores. o ¶ Qd̓ ſi vetꝰ ⁊c̄.In hac quarta ꝑte eos multipliciter cōfutat. qꝛ nihilextra tranſlationē ſeptuaginta putabāt recipiendū. ⁊primo confutat eos de ꝯtemptu veritatis agnite. Incorrectōe em̄ quā origenes fecerat multa viderant addita. ⁊ multa ſubtracta. nec tn̄ ꝓpter hoc volebāt credere veritati. vn̄ dicit. 7o ¶ Ꝙ ſi vetꝰ .i. lxx. p ¶ Eistm̄ interp̄tatio placet. q̄ ⁊ mihi nō diſplicet ſuppie inqͣꝫtum ſequit̉ veritatē hebraicam. ¶ q ¶ Cur ea q̄ ſubaſtericis ⁊cͣ. legūt. ecce agnitio veritatis. ¶ r ¶ Et negligunt. ecce ꝯtēptus. qꝛ nō acquieſcunt. ſupra in epl̓aad deſideriū inuenies plenius de iſta correctōne origenis. ⁊ qͥd ſignificet aſtericꝰ. qͥd obelus. vbi talia ſignaponunt̉ exterius. ſcd̓o cōfutat eos de opinionis ſingularitate. ꝓpter quā nolebāt ſequi cōitatem eccleſie. vij