Prologus

nielē iuxta theodotōis traditionēᶜ eccleſie ſuſceperūtCur origenē mirant̉ ⁊ euſebiū pamphili:ˣ cunctas editiōesʸ ſil̓rᶻ diſſerētes.ª Autque fuit ſtulticia: poſtꝙͣ vera dixerintᵇ ꝓferre que falſa ſūt.ᶜ Un̄ aūtᵈ in nouo teſtamento ꝓbareᶠ poteruntaſſumpta teſtimonia:ᵍ quein libris veteribusⁱ nō ha-

bent̉. Hec dicimusᵗ ne oīnocalumniantibꝰᵏ tacere videamur. Ceterūᵐ poſt ſanctepaule dormitionē cuius vita virtutis exemplū eſt:ⁿ etpꝰ hos librosº qͦs euſtochioIgini xp̄i negare nō potui:ccreuimus:q dū ſpūs hosregit artus: ꝓph̓arū explanatōniᵗ incumbere: ⁊ omiſſum iam diu opus:ˣ qͣſi qͦdā (

dicit. Fs ¶ Quare vanielē iuxta theoditōis traditiōꝫet nō iuxta ſeptuaginta. ¶t ¶ Eccleſie ſuſceperūt. ⁊ tn̄iſti nolebāt ſuſciꝑe. cū tn̄ dicat Hiero. ꝙ liber danielisẜm trāſlationē. lxx. recto iudicio repudiatus ſit. ſicutlegit̉ in principio ꝓlogi ſuꝑ danielē. tercio ꝯfutat eosde iudicij indiſcretōe. qꝛ ꝯmēdabant q̄ recipienda nō iudicabant. vn̄ dicit.v ¶ Cur origenēmirāt̉ .i. mirabiliter cōmendātCōmendabilisfuit origenes inmultis. ſicut teſtat̉ hiero. in liilluſtriū virorū.dicens. Origenes qͥ adamantius alexādri diſperſa eccleſia.xviij. etatis ſueanno catheſior.i. doctrinarumopus aggreſſus ꝑ multos annos floruit. Quis ignorat. ꝙ tm̄ habuerit in ſcripturas ſacras ſtudij vt etiaꝫhebreā linguā ꝯtra etatis gētiſqꝫ ſue naturā ediſceretet exceptis ſeptuaginta interp̄tibus. alias qͦꝫ editōesin vnū cōgregaret aquile .ſ. pontici. ꝓſeliti. ⁊ theodotionis. vl̓ editionē ebionei ⁊ ſymmachi eiuſdē dogmatis. Preterea quintā ⁊ ſextā ⁊ ſeptimā editionē. quasetiā nos de eius bibliotheca habemus. multo laborerepꝑit ⁊ cū ceteris editōibus ꝯꝑauit ⁊cͣ. v ¶ Cur origene mirant̉ ⁊ euſebiū pāphili. ipſos dico. ⁊p ¶ Cunctas editōes. q̄ in vniuerſo ſunt ſeptē. ſicut ptꝫ ex verbis Hiero. sͣ. ꝓxīo. ¶y ¶ Sil̓r .i. cōcorditer. 5z ¶ Diſſerentes .i. exponentes. Diſſero. is rui. rere. diſſertu. ſicut ait hugu. dr̄ loqui ſapiēter. dicere. ꝯfirmare. de euſebio ⁊ pāphilo nō legi ꝙ nouā fecerint editionē. ſꝫ origenis vulgauerūt trāſlationē. de his dicit Hiero. in liilluſtriū virorū. Euſebius ceſaree paleſtine ep̄s. in ſcripturis diuinis ſtudioſiſſimus. ⁊ bibliothece diuine cūpāphilo martyre diligētiſſimus ꝑueſtigator edidit infinita volumina. Et ſubdit ibi cām qͣre dixit hic Euſebiū pāphili. dicēs: ⁊ ob amicitiā pāphili martyris abeo cognomentū ſortitus eſt. Idē in eodē. Pāphilusp̄ſbyter euſebij ceſariēſis ep̄i neceſſarius tanto bibliothece diuino amore flagrauit. vt maximā ꝑtē origēisvoluminū ſua māu deſcripſerit ⁊cͣ. Sic on̄ſa ē indiſcretio emulorū. origenē ⁊ euſebiū ꝯmendantiū. ⁊ tn̄ eorūſcripta fideliter tradita temere iudicabāt nō eſſe recipiēda. innitētes ſolis. lxx. qͣrto qꝛ imponebāt ei ꝙ falſaſcripſiſſet in ſua tranſlatōe. cōfutat eos on̄dens ea vera eſſe. ſꝫ in tranſlatiōe. lxx. deficere. vn̄ di. a ¶ Aut q̄fuit ſtulticia. poſtqͣꝫ ſeptuaginta vera dixe. ſcd̓m opinonē eorū. me in tranſlatōe mea. ¶ b ¶ Proferre qͥ falſa ſunt. ita dicebant emuli. ꝙ exqͦ ſeptuaginta vera dixerunt. ꝙ Hiero. ſtulte egerat addēdo qͥ falſa ſunt iōaut reputabant falſa. qꝛ nō inueniebant̉ in tranſlatōelxx. quibus ecōtrario on̄dit ea eſſe vera. ꝑ nouū teſtm̄.in qͦ iam dicta teſtimonia aſſumunt̉. ⁊ trāſlationē. lxxdeficere cū ibi nō inueniant̉. ⁊ ecōuerſo eſt qd̓ dicit.c ¶ Un̄ aūt. niſi de veritate hebraica. ¶ d ¶ In nouoteſto. quorū exempla ponunt̉ in epl̓a ad deſiderium.e ¶ Probare teſtionia aſſūpta. ab apl̓is ⁊ euāgeliſtis.¶ Poterūt emuli. Ig ¶ Que in libris veteribus. lxx.interp̄tū. ¶h ¶ Non hn̄tur. q. d. ꝯſtat apl̓os ⁊ euāgeſiſtas vera ſcripſiſſe ergo ſi ſeptuaginta ea non ſcripſerunt. ⁊ in tranſlatōe mea ſcripta ſunt. vera ſcripſi. ⁊ ſeptuaginta ſunt diminuti. Ne aūt crederet̉ ꝙ ſupradicta dixiſſꝫ ad iactātiā. excuſat ſe dicēs. ꝙ hͦ dixit ad refellēdā inuidorū calūniā .i. falſi criminis impoſitionē

vn̄ di. ¶¶ Hec dicimus ne oīno inuidis calūniātibus. l.falſa crimina imponentibus. ¶ k ¶ Tacere videamur .i.ſub diſſimulatōe tranſire. Fl ¶ Ceterū poſt ſancte paule⁊cͣ. In hac quinta ote ꝓponit poſt iſtius oꝑis cōpletionētranſferre ſe ad ꝓph̓arum explanationē. ira plana eſt. etſubdiuiſiones ꝑ ſeatent.l ¶ Ceterū .i. ſed.m ¶ Poſt ſctē paule dormitiōꝫ .i. mortē. Mors em̄ ſanctorū dr̄ dormitio.Ioh̓. xj. Lazarusamicus nr̄ dormit.Et. jͣ. Theſſal̓. iiij.Nolumꝰ vos igͦrare de dormiētibus⁊cͣ. Iſta paula romuana fuit matrona nobiliſſima. vtpote prima romani ſenatus. cꝰ vitāſcripſit be. Hiero.cuius mr̄ fuit bleſilla ſcipionū graccorūqꝫ ꝓgenies. pater eius rogatus agamēnonis ſoboles Toxocius maritus ipſius deſcēdens de ſtirpe enee ⁊iuliorū. Hec itaqꝫ paula qͥnqꝫ liberos edidit. bleſillā. paulinā matreꝫ pāmachij. euſtochiū. ruffinam toxociū. videepl̓am Hiero. ad pāmachiū de dormitōe pauline. ibi nulla fit mentio niſi de tribus filiabus. quarū due iam erantmortue .ſ. paulina ⁊ bleſilla. ſicut dr̄ in fine illius epl̓e. Cūqꝫ orientis ⁊ occidētis ep̄os ob quaſdā eccleſiarū diſſenſiones romā impiales lr̄e cōtraxiſſent. epiphanium ſalamine cypri ep̄m hoſpitē habuit. ⁊ paulinū antiochene vrbis ep̄m in alia manentē domo qͣi ꝓpriū humanitate poſſedit. quorū accēſa virtutibus ⁊ exacta hyeme redeūtibꝰep̄is ad eccleſias ſuas ipſa aſſumpta ſecū euſtochio virgiue cū eis nauigauit. ⁊ cypro decē diebus ꝯmorata luſtratis monaſterijs refrigeria ſumptuū fratribus dereliquitinde ꝑ ſeuleuciā aſcēdens antiochiā ſancti paulini modicum charitate detenta. ꝑ maritimū iter aſcendit hieroſolymā. ⁊ luſtratis ſanctis locis terre ꝓmiſſionis deſcēditin egyptū. ⁊ viſitatis heremitis atqꝫ monachis ibi degentibus habitare inter tot milia monachorū cū puellis cupiebat. ſed cum maius deſideriū ſanctorū locorū eam retraxiſſet in bethleem reuerſa eſt. in qua edificauit tria monaſteria virginū. quas ē diuerſis ꝓuincijs cōgregauit. etin tres turmas diuiſit. ita dumtaxat vt in oꝑe ⁊ cibo ſeꝑate. pſalmis ⁊ or̄onibus iūgerent̉. mane hora tercia. ſextanona. veſpere. ⁊ noctis medio ꝑ ordinem pſalterium canebāt. Uixit in ſancto ꝓpoſito romē ānos quinqꝫ. bethleem annos. xx. omne vite tp̄us impleuit annos. lvj. mēſesviij. dies. xx. Ita ſcribit Hiero. de qua dicit hic. Cuius vita virtutis exemplū eſt. p̄cibus iſtius ⁊ euſtochij filie eiꝰ.multos libros tranſtulit. ⁊ cōmentarios edidit. ¶n ¶ Etpoſt hos libros .i. poſt horū librorū tranſlationem.o ¶ Quos euſtochiū ⁊cͣ. negare nō potui .ſ. quin tranſferrem. qꝛ ante matris ſue dormitione id ei ꝓmiſeram.p ¶ Decreuimus .i. ꝓpoſuimus. Nam decerno is. ſicutait huguitio. dr̄ ꝓponere iudicare. ſtatuere. deliberare. diffinire. Decreuimus .i. ꝓpoſuimus inqͣꝫ.q ¶ Dum ſpūs hos regit artus .i. dum viuā. ¶t ¶ Incūbere i. inſtare. ¶s ¶ Explanationi .i. expoſitioni.r ¶ Prophetarū. maiorū ⁊ minorū. ⁊ p̄cipue minorū qͦrūexpoſitioneꝫ pāmachius poſtulabat. De incūbere notaverſus. Si cubat incūbit mutet̉ ⁊ addiderit con. Luxuriat dis ⁊ ad comedūt. ſubiacet hoſti. Orat ꝓ. re iacet. obobit. de languet. in inſtat. v ¶ Et omiſſū iam diu opus.i. diu interpolatum. ¶x ¶ Quaſi quodam poſtliminiorepetere. Nota ꝙ hoc liminium d̓r̄ captiuitas ⁊ exiliumexpulſio. pulſio extra limen. vn̄ ꝑ compoſitionem dr̄ hocetpoſtliminiū .i. reuerſio de exilio ad iura que am

d̓ d ij