Veneſis

et vidit deus ꝙ eſſet bonū:et ait. Germiet t̓ra herbāvirētē ⁊ faciētē ſemē: et lignū pomiſeꝝ faciēs fructūiuxta genꝰ ſuuꝫ: cuiꝰ ſemē īſemetipſo ſit ſuꝑ terrā. Etfctm̄ ē ita: ⁊ ꝓtulit t̓ra herhā virētē ⁊ afferentē ſemeniuxta genꝰ ſuū: lignūqꝫ faciens fructū: ⁊ hn̄s vnūqd̓qꝫſementem ſcd̓m ſpēm ſuamEt vidit deꝰ ꝙ eſſet bonū

et factū ē veſꝑe ⁊ mane dies tercius. Dixit aūt deusFiāt lumīariaᵍ in firmamēto celi: ⁊ diuidant diem acnoctē: ⁊ ſint in ſigna ⁊ tēpora ⁊ dies ⁊ annos: vt luceātin firmam̄to celi ⁊ illūinētterrā: ⁊ factū ē ita. Fecitqꝫdeus duo lumīaria magnaluminare maiusᶜ vt p̄eſſetdiei. ⁊ lūiare minꝰⁿ vt p̄eētuocti: ⁊ ſtellas: ⁊ poſuit eas

aquis. que inuiſibilitas remota eſt ꝑ cōgregationē aquaItē dicta eſt vacua. eo ꝙrum. qꝛ tunc apparuit arida.nō erat ornata plantis ⁊ herbis. ideo xemouendo hanca ¶ Et ait ⁊cͣ .i. virtuvacuitatem cōſequenter ſubdit̉tem germinādi accipiat. 4b ¶ Et lignūomiferū. ꝑ hoclignuꝫ intelligituromne lignū faciēsfructū. c ¶ Cuiꝰſemen in ſemetip̄oſit. ſicut grana ſūtin pomis que ſuntſemina. ⁊ eodē mōin alijs fructibus.d ¶ Et ꝓtulit terraHoc intelligit̉ paſſiue. qꝛ virtute diuina actiue ꝓtulit. videt̉ forſitan alicuiꝙ iſta ꝓductio plāttarum ⁊ herbaruꝫꝑtineat ad ſextamdiem in qua ornata eſt terra. vt dicetur infra. Ad quoddicendum ꝙ oruatus hic accipit̉ exſil̓itudine ornatus in hominibus. in quibus nō ꝑtinēt adornatum ꝓprie ea que inſeparabiliter adherēt corꝑibushumanis. ſed ea que poſſūt apponi ⁊ auferri. ſicut veſtes/ſeu ſerta monilia ⁊cͣ. hmōi aūt plante ⁊ herbe immobiliter adherent terre. ⁊ ideo ꝑtinent ad opus tercie diei qn̄apparuit arida. Item notādum ꝙ ex eo ꝙ dr̄. Germinetterra herbā virentē. dicunt aliqui hebrei vicꝫ Ra. Ioſueet ſui ſequaces. ꝙ mundus factus eſt in menſe Martioqū terra incipit germinare herbas ⁊cͣ. Unde ⁊ Exod̓. xij.Martius vocat̉ primus menſis. Ex hoc aūt ꝙ ſubditurEt ꝓtulit terra herbam virentē ⁊ facientē ſemen. Dicūtaliqui vicꝫ Ra. Eliezer. ⁊ ſui ſequaces ꝙ factus eſt in mēſe ſeptembri qn̄ fructus ſunt in arboribus maturi ⁊ habētes ſemīa in ſeipſis. ⁊ hec opinio cōius tenet̉ ab hebreistanqͣꝫ ratōnabilior. quia ſcriptum eſt Deutro. xxxij. Deꝑfecta ſunt opera. vn̄ ẜm omnes homo primus factus ēin ſtatu ꝑfecto potens generare. tunc em̄ vnūquodqꝫ ꝑfectum eſt qn̄ poteſt generare ſibi ſil̓e. ⁊ eodem mō videt̉dicendum de terrenaſcentibus. qd̓ eſt qn̄ habent in ſeipe ¶ Et vidit deus ꝙ eſſet bonū. Iſtud replicat̉ ꝓ approſis ſemina.batione oꝑis huius tercie diei. f ¶ Dixit autē deus ⁊cͣ.Hic ꝯn̄r deſcribit̉ opus ornatus. ⁊ primo deſcribit̉ ornatus corporū celeſtium. ſcd̓o ornatus elementorū mediorum .ſ. quinta die. tercio ornatus elementi inferioris. ſcꝫterre ſexta die. ⁊ ſic patet ꝙ ornatus corrn̄det diſtinctiōi.Circa primū deſcribit̉ primo ꝓductio luminariū in generali. ſcd̓o magis in ſpāli: ibi. Fecitqꝫ deus duo luminariaCirca primū conſiderandū ꝙ ad ornatū hoīs ꝑtinēt illaque ſunt ſeparabilia vt dictum eſt. ⁊ ad ſil̓itudinem huiꝰin firmamento celi dicunt̉ ꝑtinere ad ornatum illa q̄ habent ꝓprium motum ẜm rem vel ſaltem ẜm apparentiaꝫſenſus. Septem v̓o planete habent ꝓprios motus diſtinctos a motu firmamenti. Stelle aūt fixe licet nō habeātmotum ꝓprium ſed moueant̉ tm̄ motu firmamēti verūtn̄ qͣꝫtum ad apparentiaꝫ aſenſus dep̄hendunt̉ manifeſtemoueri. nō ſic aūt motus corꝑis firmamenti. ſed ſolumrōne arguit̉ ex motu ſtellarum. ⁊ qꝛ moyſes rudi ppl̓o loquebat̉. vt ſupra dictum eſt. qui capiebat tm̄ ſenſibilia.ideo nō ſolum planete ſed etiam ſtelle fixe deſcribunt̉ ꝑtinere ad ornatum firmamenti. ⁊ hoc eſt qd̓ dr̄.f ¶ Fiant luminaria. Iſtud fieri ẜm iſtam expoſitionemnō intelligit̉ qͣꝫtum ad ſubſtantiam luminarium. nec qͣꝫtum ad lucem que facta eſt primo die. qꝛ tunc facta fuitlux ſolis vt p̄dictum eſt. ⁊ ꝑ cōſeq̄ns aliorum luminariūqꝛ illuminant̉ a ſole. ſed intelligit̉ qͣꝫtuꝫ ad quandā infor

vſqꝫ ad quartā diem in qua fuit formatū. qꝛ tūc accepit a deo virtutē influēdi ad varios effectus in inferioribus. ſenſibiliter em̄ ꝑcipit̉ ꝙ radij diuerſorum luminarium celi habent varios effectus ⁊ diſtinctos circainferiora. ſequit̉.¶ ¶ In firmomto celi. Aliter dicuntur in firmamento celi eſſeſtelle fixe. quiaſunt ibi immobilit̉. et planeteqꝛ hn̄t proprioſmotus ⁊ ꝓpriosorbes. ⁊ ideo n̄ſunt in firmam̄to celi. niſi largeloquendo de firmamento ꝓutꝯ tinet ſub ſe orbes planetarū.vt ſupra dictū ēCConſiderandūaūt ꝙ licet luminaria celi ſint facta principal̓r ꝓpter gloriā dei tn̄ facta ſunt ꝯn̄r ad vtilitatē hoīm. veruntū qꝛ ppl̓us iudaicus erat ꝓnus ad idolatriā. ideomoyſes vt reuocaret ip̄m a cultu luminarium tetigittm̄ ſcd̓am cauſam. vn̄ ⁊ Deut̓. iiij. dr̄. Ne forte oculiseleuatis ad celū videas ſole ⁊ lima. ⁊ oīa aſtra celi ⁊ errore deceptus adores ea et colas q̄ creauit dn̄s deustuus in miniſteriū cūctis gētibus. hoc aūt miniſteriūexplicat moyſes hic cum dr̄. h ¶ Et diuidāt diē. Adcuius intellectū cōſiderandū ꝙ luminaria celi deſeruiunt homini inqͣꝫtum faciūt viciſſitudinē tꝑis apti adoꝑandū. ⁊ tꝑis aꝑti ad quieſcendū. qꝛ hō non pōt cōtinue laborare. ſed oꝑtet eum ſomnū caꝑe ad recreationem ſenſuum ⁊ quietē corꝑis. ⁊ qͣꝫtum ad hoc dr̄. Etdiuidant diē ac nocte̓. Scd̓o deſeruiunt inqͣꝫtum ex celi luminaribus accipit̉ ſignificatio pluuioſi tēꝑis velſereni. ⁊ hmōi. q̄ ſunt apta diuerſis oꝑbus hūanis etnegocijs. ⁊ ꝙͣtuꝫ ad hoc dr̄. Et ſint in ſigna. Tercio deſeruiunt inqͣꝫtum diſtinguūt diuerſas ꝑtes tꝑis .ſ. veris. eſtatis. autūni. ⁊ hyemis. in quibus varia ordinātur ⁊ diſponunt̉ vſui humano neceſſaria. ⁊ qͣꝫtum adhoc dr̄. Et tꝑa ⁊ dies ⁊ annos. qꝛ ꝑ replicationē quatuor temporū ⁊ dierū multiplicant̉ anni. ¶ Quartodeſeruiūt homini qͣꝫtum ad viſum qui eſt directiuusin oꝑibus humanis ⁊ maxime vtilis eſt ad cognitionērerum. vt dr̄. jͣ. Metaph̓. ⁊ qͣꝫtum ad hoc dr̄. Vt luceant ⁊cͣ. i ¶ Fecitqꝫ deus ⁊c̄. Conſequēter deſcribit ꝓductioneꝫ luminar iū in ſpāli. cum dicit. Fecitqꝫ deusduo luminaria magna. vicꝫ ſolem ⁊ lunam.k ¶ Luminare maius .i. ſolem. 5 l ¶ Vt p̄eſſet diei. qꝛdies eſt latio ſolis ſuꝑ terram. m ¶ Et luminare minus .ſ. lunā. n ¶ Ut p̄eſſet nocti. qꝛ de die nō apparetlux eius. Sequens lr̄a ptꝫ ex p̄dictis. Doctores autēhebrei ex hoc ꝙ dr̄ hic. Fecitqꝫ deus duo lumīaria magna. dicunt ꝙ ſol ⁊ luna a principio fuerūt equales inclaritate. ſed luna ſuggeſſit ipſi deo vt diminueret̉ luxſolis. volens habere ſingularē gloriaꝫ luminis. ꝓpterqd̓ deus puniuit ipſam diminuendo de eius lumine. ſꝫiſtud dictū deſtruit ſeipſum. qꝛ ẜm ipſos lux ſolis. ⁊ aliorum luminariū facta eſt prima die. Luna etiā fuit facta in oppoſito ſolis. vt ſic p̄eſſet nocti. ⁊ iō ſi fuiſſenteqͣlis claritatis vſqꝫ ad quartū diē nō fuiſſet nox nec ꝑꝯn̄s ſucceſſio diei ⁊ noctis. ſed fuiſſet continua dies.cuius cōtrarium expreſſe dicit ſcriptura. Item corꝑaceleſtia ſunt inanimata ⁊ inſenſibilia ẜm Damaſ. ⁊ iōfriuolū eſt ꝙ luna loqueret̉ ipſi deo. motiuum aūt ipſorū nullū eſt. qꝛ magnū ⁊ paruū relatiue dicunt̉. ⁊ iōſol ⁊ luna lumīaria dicūt̉ magna reſpectu aliarū ſtella