In additiones.
um .ſ. Chaldeoꝝ. perſarecoꝝ: ⁊ romanoꝝ. ⁊ ſic auctoritas tua ẜm literale ſenſū nihil facit ꝯtra me. Siaūt eaꝫ allegas ẜm ſenſum ſpūalē. vide Greg. qui hācviſiōꝫ ī homel̓. ſuis ſuperzech̓. elegāter expoſuit: qͥrotā ī medio rote nouuꝫ teſtm̄ in medio veteris expoſuit. Cōſtat autem ꝙ ī vtroqꝫ teſtō: ⁊ per ꝯn̄s ī vtraqꝫrota inuenitur ſenſus lr̄alis ⁊ ſpūalis. Sed dicis. licꝫī vtroqꝫ teſtō inuenit̉ ſenſus lr̄alis ⁊ ſpūalis: vita tamē nō ꝯcedit̉ niſi ſpūali intelligētie cū ſb̓dit̉. Et ſpūsvite erat ī rotꝭ. Audi rogo ſi per ſpūalem intelligētiaꝫſolū intelligeres ſpūalē ſenſū ſeu myſticū excluſo ſenſu literali manifeſte deuiares a veritate ſacre ſcriptureCōſtat em̄ ꝙ oīa que de neceſſitate ſalutꝭ tradūtur credenda ſeu agēda ī ſacra ſcriptura: ſub ſenſu litterali reperiunt̉. Myſteriū em̄ ſūme trinitatꝭ ⁊ vnitatꝭ: qd̓ int̓credēda ſūmū tenet locū: ī auctoritatibꝰ ſacre ſcripture ẜm ſenſū lr̄alē intellectꝭ fundat̉. Un̄ Augꝭ. tractas d̓ordine ſeruādo cū de trinitate agit̉ in quarto libro detrinitate ſic dicit. pͥmo ꝯͣ auctoritates ſacraꝝ ſcripturaꝝ: vtꝝ fides ita ſe habeat demōſtrandū ē. deinde aduerſus garrulos ⁊cͣ. Cōſtat aūt ꝙ auctoritates ſacrarū ſcpͥturaꝝ: q̄ nos obligāt ad credēdū ī myſteriū ſancte trinitatꝭ ſunt ille: q̄ ẜm ſenſū lr̄alē hoc dicūt. tm̄mōem̄ a talibꝰ ſumit̉ efficax argumētū ẜm eundē Augꝭ. ⁊doc. xp̄iana. Un̄ oīa teſtīonia q̄ a mgr̄o ī. j. diſt. ij. ad ſmyſteriū fundādū deducūtur: intelligūt̉ ẜm ſenſū lr̄alē: vt ibidē patet. De myſterio autē incarnatōis verbiī cuiꝰ agnitōe vita eternā ꝯſiſtit. Un̄ hec ē vita eternavt cognoſcant te deū. ⁊ quē miſiſti filiū tuū ⁊cͣ. manifeſtū ē ꝙ oīa circa hoc de neceſſitate ſalutꝭ credēda. ī ſenſu lr̄ali prīcipaliter tradūtur. vt cū de incarnatōe dicitur. Verbū caro factū eſt: quod ẜm ſenſū lr̄alē incarnatōꝫ verā ſignificat. Et cū de morte dr̄. Clamās voce magna expirauit. ⁊ ſic de alijs circa humanitatemxp̄i credēdis que om̄ia ī ſenſu lr̄ali inueniūtur. Idemde creatōne mūdi ⁊ alijs articulis fidei qui nobis ꝓponūtur credēdi: qui om̄es ſb̓ ſenſu lr̄ali inueniūtur. ⁊ iōhabet vim interlocutoriā: vt dictū eſt. De his ꝟo queagēda ſunt de neceſſitate ſalutis ſolū accipio illa duomanifeſta. ī quibus tota lex pēdet ⁊ prophete. ẜm teſtimoniū ſaluatoris .ſ. Diliges dn̄m deum tuum ex totocorde ⁊cͣ. Et diliges ꝓximū tuū ſicut teip̄m. iſta .n. mādata nō habēt niſi ſenſum lr̄alē. Nō em̄ hoc loco resſignificate per vocem deus: ſeu per hanc vocē ꝓximꝰ:⁊ per hāc vocem diliges: vlterius alias res ſignificāta quibus rebus ſignificatꝭ ſenſus alius accipiatur: vteſt manifeſtū. Et attēde ꝙ nō ſolū p̄dicta que de neceſitate ſalutꝭ ſūt agēda. ſꝫ etiā illa que ad ſtatū perfectionis pertinēt. ⁊ que vt ꝯſilia dantur: habentur ꝑ ſeniſum lr̄alem: vt cum dicitur. Si vis perfectus eſſe: vade ⁊ vende omnia que habes ⁊ da pauperibus. In qͥbus verbis ẜm ſenſū lr̄alē intellectis: intelligunt̉ omnia illa que ad ſtatū ꝑfectionis pertinēt: vt eſt manifeſtum. Itē doctrina ſacroꝝ eccl̓ie quibus gratia iuſtificās datur ſeu augetur: quero per quē ſenſuꝫ datur nobis ī ſcripturis. per lr̄alem ſeu myſticū: nō eſt dubitabile ꝙ per lr̄alem. Cum em̄ dicitur. Qui crediderit etbaptizatus fuerit ⁊cͣ. ẜm ſenſuꝫ lr̄aleꝫ inſtitutō ſacramēti baptiſmi intelligitur. Similiter cū dicitur. Caromea vere eſt cibus: et qui māducat meā carnē ⁊cͣ. ẜmſenſum literalem dictorum hm̄oi habetur virtusˡ ſeuefficacia ſacramenti euchariſtie. Similiter per ſenſuꝫliteralē huiuſmodi dicti. Confitemini alterutruꝫ peccata veſtra. ſacramentū penitētie intelligimus. Quisergo ſane mentis audeat dicere ꝙ in ſenſu literali nōeſt ſpiritus vite. cuꝫ ī eo omnia credenda ⁊ agēda advitam ſpiritualeꝫ pertinentia tradātur. Sed forte diceres ꝙ omnia predicta etiam habentur in ſenſu myſtico. nā per ſenſū allegoricū habētur ea que ſunt credenda. ⁊ per tropologicū que ſunt agēda ⁊cͣ. Ad quoddicendū ꝙ nihil ſub ſenſu ſpirituali continet̉ fidei velmoribꝰ neceſſariū. qd̓ ſcriptura alicui per literalē ſenſuꝫ nō manifeſte tradat. vn̄ Aug. ad vincētiū donati
ſtā. Quis autē nō imprudētiſſime nitatur aliqͦd ī allegoria poſitū ꝓ ſe adducere: niſi habeat etiā manifeſta teſtimonia quorū lumīe illuſtrētur obſcura. Sꝫ vlterius deſenſu myſtico viderꝭ dicere ſic. Hec em̄ eſt vera vita quāverbū vite cecitati iudaice predicauit. cuꝫ dixit. Scrutamī ſcripturas. in quibus putatis vos vitā eternā habere. per hec tua verba ſentio te eſtimare: ꝙ ꝑ ſcrutiniū ſcripturaꝝ a xp̄o preceptū iudeis: intelligitur eis mandarevt de ſacris literis educerent ſeu extraherent ſenſuꝫ ſpūalē ſeu myſticū. qd̓ ſalua pace dixerim nullā cōtinet veritatē. Audeo eī tibi dicere frater. Scrutare oīa ſacra euāgelia dei: ⁊ nō reperies xp̄m allegaſſe auctoritatē aliquāſacre ſcripture vel diſcipulis erudiēdis. aut iudeis contradicētibus. ſeu etiā dyabolo tēptāti niſi ſub ſenſu lr̄ali intellectā. Un̄ ⁊ mgr̄ Nicolaus hec recte ꝯſiderās ī tota poſtilla ſua ve. te. vbi occurrit aliqͥs textus allegatusī nouo a xp̄o vel a diſcipulis ſemper exponit euꝫ ẜm ſenſum literalē: intantū ꝙ etiam illud psͣ. Lapidem queꝫ reprobauerunt edificantes: hic factus eſt in caput anguliexponit intelligēdum eſſe ẜm ſenſum literalē de chriſto.eo ꝙ xp̄s iudeis illura textū d̓ ſeipſo allegauit. Similiteromnes auctoritates vete. teſta. quas apl̓us allegat ad hebre. .jͣ. ad probandā diuinitateꝫ chriſti ⁊ alia eius myſteria conatur eos reducere ad ſenſum literalē quantūcunqꝫ prima facie habeant aliam apparentiam: quod eſt neceſſariū. ad hoc ꝙ ſint efficaces ad concludēdum intentuꝫ. et ſic in locis alijs quibuſcunqꝫ totius poſtille. Ex qͦcōcluditur cōtra te. ipſos em̄ ſenſus mandabat chriſtusſcrutari. de qͥbꝰ ip̄e quotidie dicebat. p̄dicabat: ſeu diſputabat qͥ ſunt tm̄mō lr̄ales vt dictū ē. ⁊ ideo illud verbuꝫxp̄i. Scrutamī ſcripturas. quod pro te allegas. ẜm magiſtꝝ predictuꝫ exponitur de myſterijs xp̄i que in ſacrisſcripturis intellectis reperiuntur. Dixit em̄ ſuper predicto verbo .ſ. ſcrutamī ſcripturas: Iohānis. v. ſic ſcriptura vet. te. deſignat tempus aduentus eius: Gen̄. penulti.Nō auferetur ſceptruꝫ de Iuda. ⁊ Dan̄. ix. vbi determinatur aduentus ſanctiſāctoꝝ ſub numero certo hebdomadaꝝ. Determinat etiā locū natiuitatꝭ. Miche. v. Etu bethlee. Determinat etiā modū naſcēdi Iſa. vij. Ecce virgo concipiet. Et modū conuerſandi Zach̓. ix. Ecce rex tuus venit tibi. Et modū moriendi: Iſa. liij. Sicutouis ad occiſionē ducetur ⁊cͣ. Et breuiter omnia chriſtimyſteria ī ve. teſt. inueniūtur expreſſa. et ī xp̄o completahec ille. Conſtat autē ꝙ omnes auctoritates p̄dicte allegate per poſtillatorē ẜm ſenſuꝫ litteralē predicta myſteria ſignificant. Et ſic patet ꝙ cum dr̄. Scrutamī ſcripturas: referendū ē ad ſenſuꝫ lr̄alem quod eſt intentū. ſꝫ forte dices ꝙ ſenſus lr̄alis nō indiget ſcrutinio: cū ex ſignificatis per vocem accipitur. ⁊ ſic ſtatim offert ſe intell ectui cum modico ſcrutinio ſeu rationis indagine. vn̄ dehoc ſuperfluuꝫ videretur cecitati iudaice xp̄m p̄dicaſſeScrutamī ſcripturas. cum ip̄i de hoc ſenſu ſatꝭ edocti fuiſſent. Nō ſic frater mi: nō ſic. Sēſus em̄ lr̄alis ſacre ſcripture licet ex ſignificatꝭ per vocē accipiatur: vt dicꝭ. multi tn̄ ī eius intētione vel acquiſitione errauerūt: tā in veteri qͣꝫ ī nouo teſtō. Cuius ratio ē. nā ſicut de vijs dominique ſunt eius p̄cepta ſeu ꝯſilia legitur per ꝓphetam. Recte ſunt vie dn̄i: et iuſti ambulabūt ī eis. preuaricatoresautē corruerūt ī eis. ſic in ſenſu lr̄ali ꝯtingit .ſ. ꝙ licet ſitrectus .i. planior. ⁊ iuſti .i. habentes lume fidei. ambulabūt ī eis .ſ. intētꝭ ⁊ ſignificatꝭ per ſenſū lr̄alem fide adherēdo. p̄uaricatores tn̄ .ſ. carētes hm̄oi lumine ſcilicet fidei:corruerunt in eis. In ve. teſt. iudei xp̄o contemporaneicirca hm̄oi ſenſum literaleꝫ multipliciter errabant: ſicut⁊ moderni prioꝝ ſuoꝝ errorē ſequētes: vt in multis locis euāgelij patet. Unde ī preceptis decalogi que ſuntpͥncipalia inter legꝭ p̄cepta itātū errabāt: ꝙ ꝑ p̄cepta deobẜuatōe ſabbati ītelligebāt ꝓhiberi ad lr̄aꝫ: ne qͣs ī ſabbato ꝓximū ſuū curaret: qd̓ ē inhūanū: d̓ qͦ ꝯfutabat eosxp̄s on̄dēs ꝙ licꝫ ī ſabbatbn̄ facere dicēs. Quis ex vobisqui hēt vnā ouē. ⁊ ſi ceciderit ī ſabbatꝭ ⁊ē̄. Sil̓r in homicidio nō intelligebāt ꝓhiberi niſi occiſiōꝫ corꝑis hūani. qͥbus aꝑuit dn̄s ſēſū aſſerēs oēm iniquū motū ad nocēdū