Prologus
ZIfratris minoris ſuſpirantis fama primo; ſecūdo ſcriptura peruenit: in quo cernēs mentis tue rectitudinē complatatam ramuſculo bone nature legis quam interſeritpaulus ad thezaurizandū patribus filijs nec minus terminū queſtiōis. qua querit tua ingenioſa ſolertia dignitatē lr̄alis intelligētie abundare alijs ſacre ſcripture ſenſibus. ꝓ cuius ꝑte cōtra octo rōnibus Achilleis fundamentū veritatis agitaſti: nō modicū firmitateꝫ eiuſdē ſolidādo: ī eo honoris ꝟtuti debiti deciſionē aſſignādo ſubnumero ſenario: ī quibus om̄ibus etſi magna exuberatvtilitas. attn̄ non ingenioſa ſb̓tilitas mente reficit eleuatā: nō ſatiat tue queſtōis determinatio affirmatiua: cuꝫſua determinatio oppoſitum cōcludat. qm̄ ſicut adoratōimaginis nō ꝓpter imaginē ſꝫ imaginatū fit: ſic reuerētia⁊ honor lr̄e ꝓpter ſpm̄. ⁊ ꝓpter qd̓ vnūqd̓qꝫ ⁊ illud potiꝰ.Honor em̄ et reuerētia trāſit ī ꝓthotypū nō vrna aureamāna plena: ꝟga ⁊ tabule ꝓpter archa federꝭ: ſꝫ archa ꝓpter talia reuerēda erat. Quid int̓iora niſi ſpūal̓ intelligētia. Quid archa niſi lr̄a ꝓſpectat̉. Quid ad hoc diſtinctius ezechielitica viſio manifeſtat: cū pulcriꝰ iſta depingit ſb̓ metaphora rote in medio rote. rota ī medio rote.lr̄a gr̄e ī lr̄a legꝭ: qͥbus nō ꝯcedit vitā ſꝫ ſpūalē intelligentiamibiūgit. Et ſpūs vite erat ī rotis. hec em̄ ē vera vita quā verbū vite cecitati iudaice predicauit: cum dixit.ꝯcrutamī ſcpͥturas ⁊cͣ. nō ſatiat etiā pͥmuꝫ deciſiōis. necſcd̓m. nec terciū. nec quartū. nec quintū. ponit ſextū vbiagit̉ de ꝯꝑatōe ſenſus lr̄al̓ ad myſticū ſenſū: int̓ quos cōparatio nō ē poſſibil̓ ꝓpter gradus diuerſaꝝ ſpērū. extraqd̓ nō ꝯtingit ꝯꝑatio ꝓpter intenſiōꝫ gradualē ſpecificenature. Quare ex his depēdenter fallit motiuū triplicisꝯſideratōis qua ſenſus lr̄alis alijs ſenſibus ſimpl̓r cōꝑatus ē dignior .ſ. ex ꝑte extēſionis. fallit iſtud cuꝫ cuncta ſacra eloquia plena ſint dn̄icis ſacr̄is. hāc lōgiorē extēſiōeꝫſpūs ſupra lr̄am cognouit paulus cū dixit. Om̄ia in figira illis ꝯtingebāt: nō ſolū ſcripta. ſꝫ etiā quocūqꝫ alio mōtradita. ⁊ ppter hoc etiā fallit ſcd̓m .ſ. ex ꝑte vl̓itatis. qm̄quāto aliqͥd vniuerſalius tāto cōicabilius. ſenſus auteꝫlr̄alis ꝓpter ſuā limitatōeꝫ per doctores famoſos ⁊ ſignater per doctorē irrefragabilē eſt incōicabilis. nō em̄ diuiditur ſꝫ bn̄ myſticus multiplicatur. Et ponā multiplicationē doctoris. qm̄ inquit. aut refert mores. aut fideꝫ. primo mō tropologicus. ſecundo dupl̓r. qm̄ vel fidē deitatꝭ.vel humanitatꝭ. Si deitatꝭ. anagogicus. Si humanitatis.allegoricus. Terciū autē etiā fallit. qm̄ dignitas iſtorumſenſuū attēdit̉ penes maiorē vtilitateꝫ. que conſequiturmaiorē certitudinem inqͣꝫtum eſt ex ſe. nō em̄ certitudoſpūalis intelligētie eſt ſpeculatōis ſicut lr̄alis intelligentie. ſꝫ ē certitudo experiētie ⁊ ẜm affectū. ⁊ per modū iuſtus. per ſꝑiratōꝫ ⁊ teſtimoniū ſpūſſancti: ex quibus noncōſurgit rō cōmendatiōis poſtille doctoris Nicolai. ſedcōfidedo de tui benigna conditōe: cui me deuote cōmendo. eſtimo rationē ſue commēdatōis conſurgere ex oppoſitis adiectiuis: quibus Nicolaū tamimmerite reprehēdere niteris. Cōmendatur em̄ quis exꝓprio opere. quareſnīas doctoꝝ poſtpoſuit quaſi impertinētes: vt auctorizaret opus ſuum eccleſie doctoribus a qua nō deuiauit.Nec probas ꝙ dicis verba ſancti Tho. eſſe igne charitatis examinata: cum in pluribus ſuis determinationibusſint īpugnata ꝑ plures ingenioſos theologos viros admirabiles. qͥ ſi in corpore ſcripſerint neſcio. deꝰ ſcit. Commēdat̉ ſcd̓o. ⁊ ſi nō a ꝓprietate ſermonis hebraici quemnō ī lacte ſuxit ſꝫ a veritate ſnīe. circa quā no errauit immiſcēdo illā habitui theologico qui illū lactauit. Cōmēdat̉tercio ī eo: ꝙ inter oēs doctores hebraicos ra. Sa. elegitqm̄ inter oēs illū meliorē theologū inuenit. Iſta ſic indigeſta tue digeſte prudentie alme p̄ſul ſcribo calamo breuiſſimo: ꝯmēdās tue ingenioſe ſcie defectus calami ignari. attū deo teſte tibi nūc pluſqͣꝫ viuēti ī ſeculo afficior: cūinter mortales ſis nūc ꝟtuoſior. et tui reuerētia eēt mihiopus tuū aſſidua diligētia ſi occurriſſet mihi ſua pn̄tia.viue cū gr̄a vt viuas ſemꝑ in gloria.¶ Copia rn̄ſionis ad predictā epl̓am.
¶ Enerāde religiōis vir fr̄ ⁊ amice chariſſime literas tuas me recepiſſe recogͦſco. īquaꝝ exordio me alteꝝ Symeoneꝫ vocas: cui ī nullo mecredo aſſimilari niſi ī ſenecta: vtinā vberi. Sꝫ illarumꝓceſſu aliqualiter conſpecto te potius vocare poſſeꝫalteꝝ ſamaritanū. oleū em̄ laudis cū vino reprehēſionis artificioſe ſatꝭ attuliſti. De vtraqꝫ aūt materia plꝰqͣꝫ caſus requireret credo te attuliſſe. Nō em̄ taleꝫ actatū me ſētio qualē me ſcpͥſiſti. nec dicta mea de qͥbusagit̉: inqͣꝫtū ingenij mei modulus intelligere valet rep̄hēſiōe tua ꝯdigna reꝑio. Si tn̄ ſūt libēter correctōeꝫrecipiā. Nō em̄ vanū nomē acquirere: ſꝫ veritatē inqͥrere ꝓpoſiti mei ē. Sꝫ ꝑ hoc latiꝰ diſcurrēdo. ꝙͣtū ad pͥmū tuū beniuolū erga perſonā meā affectuꝫ a qͦ hm̄oiolcū emanaſſe ꝯcerno: gratū habeo. ⁊ gr̄aruꝫ retributione eſtimo eſſe cōdignū. De ſcd̓o ꝟo amplector libēter effectū. Ferꝝ em̄ ferro acuit̉. ⁊ ꝯͣrioꝝ ſolutiōibusveritas magꝭ eluceſcit. Decreui autē per ſingula argumēta tua diſcurrere: ⁊ oī rhetoꝝ flore depoſito verbisplanis qͥbus in ſcīarum inueſtigationibus vti ſolemꝰſingul̓ ꝓut mihi videbitur reſpōdere: obiectiua verbatua repetēdo ī locꝭ ſuis: vt oī ꝯfuſiōe ſemota: ſinguloꝝveritas aꝑtiꝰ innoteſcat. Dicꝭem̄ pͥmo de qōne mea ingenerali ſic. In qͥbꝰ oībꝰ etſi magna exuberat vtilitasnō ingenioſa ſb̓tilitas mentē reficit eleuatā. Circa qd̓nō modicū de tua diſcretōe admiror. v̓ba em̄ q̄ ī ſacreſcripture expoſitiōibus magnā exuberāt vtilitatē. qͥdſi nō reficiāt mentē eleuata. Quidā em̄ ꝓphetaꝝ ſcripſit. Ego dn̄s docens te vtilia. Un̄ nō dixit ſb̓tilia ſeuingenioſa. talia em̄ q̄ vt dicis mente eleuata reficiuntſi ꝯͣ vtilia diſtīguāt̉: potiꝰ ꝑtinere vident̉ ad alta ſapere qͣꝫ ad ſobrietatē. Conſequenter dicis ꝙ nō ſatiat teqōis determinatio affirmatiua ⁊cͣ. Ex quo videtur ꝙnō vidiſti: vel forte nō attēte conſideraſti determīatōꝫmeā ſpāliter in ſexto articulo rn̄ſali: vbi manifeſte babetur ꝙ deciſio ſeu determinatio mea nō fuit affirmatiua ſimpliciter ſed diſtinctiua. Sunt em̄ ibi tres diſtīctiones: ẜm quarum vnam ſenſus litteralis p̄eminet.ẜm aliā ꝟo eſt equalis dignitatis. ⁊ ẜm aliam etiā minoris dignitatis qͣꝫ ſenſus ſpiritualis. Cōſequēter dicis ꝙ reuerentia ⁊ honor litere eſt propter ſpiritū. qͥapropter quod vnūquodqꝫ ⁊ illud magꝭ. j. poſterioruꝫ.Ex quo conaris concludere: ꝙ ſenſus litteralis honoratur propter ſpūalem: ad quod deducis exempluꝫ dearcha federis cui honor debebatur propter contentain ea: et nō econtra. Frater mi chariſſime mihi videt̉te hic inuoluiſſe ſententias. Si em̄ per hoc ꝙ dicis litera intelligꝭ characteres in tabulis expreſſos. ⁊ per ſpiritum intelligꝭ ſenſum per eos ſignatum vtiqꝫ conceditur tibi. ſed nihil facis cōtra me argumentādo. Nāſenſus litteralis eſt qui primo per litteram intelligitur:⁊ ideo ſecundo ei debetur honor ⁊ potius qͣꝫ litere materiali. Si autem per hoc ꝙ dicis litera intelligis ſenſum litteralem. ⁊ per ſpiritum ſenſuꝫ myſticum ſeu ſpiritualem: ſic diſtinguendū eſt. Naꝫ in quibuſdā locisſacre ſcripture: vt ī hyſtorialibus ve. teſta. ſeu cerimonialibus ⁊ huiuſmodi: dignior ē ſenſus myſticus qͣꝫ literalis: vt in ſexto articulo rn̄ſali queſtionis p̄dicte fuit oſtenſū ⁊ in talibus poteſt habere locū exemplū predictū de archa federis. In alijs ꝟo locis vbi ſenſus literalis ſolus ẜm Augꝭ inquiritur. exemplū predictuꝫnullū videtur habere locum: vt patet ī materia ꝓpriade qua loqueris. in tabulis em̄ teſtamēti que ī archa federis cōcludebantur. nihil aliud continebatur niſi precepta decalogi. que quidē p̄cepta nō exponūtur principaliter ſeu ꝯmuniter niſi ẜm ſenſū lr̄alē: ad que oēsexpoſitōes eoꝝ qͣꝫtumcunqꝫ multiplices reducunturConſequēter deducis viſionē ezechielis de rota in medio rote ad tuū ꝓpoſitū oſtedendū. quod manifeſte videt̉ nō valere. Si em̄ hāc viſiōꝫ allegas ẜm lr̄alē ſenſūin terroga mgr̄m Nico. qͥ lr̄alē ſenſum maxime ſequit̉⁊ dicet tibi. ꝙ ꝑ quaternū nūeꝝ aīaliū ⁊ rotaꝝ in viſione ezechiel. intelligit̉ quaternariꝰ regnoꝝ ſuccedēti-