Inadditiones
fidei neceſſariū: qd̓ ſcriptura per literalē ſenſuꝫ alicuimanifeſte nō tradat. Et eſt ſnīa Aug. de doct̉. xp̄iana.hec ille. Unde ex hoc ꝙ in quibuſdā locis ſacre ſcpͥture ſenſus lr̄al̓ ſolū geſta docet: nō ſeqͥtur ſimpl̓r ꝙ derſenſum lr̄alem non habeant̉ ea que ſunt de neceſſitate ſalutꝭ credēda. agēda: ⁊ ſperanda. Ad terciū dicēdūꝙ fundamētū in ſpūalibꝰ ſepe dr̄ eſſe nobilius ſeu dignius qͣꝫ edificiū. Chriſtus em̄ qͥ ceteris ſuppoſitꝭ eccl̓ieincomꝑabiliter dignior exiſtit fundamentuꝫ dr̄. vn̄. j.Coꝝ. iij. Fundamentuꝫ aliud nēo pōt ponere p̄ter idqd̓ poſitū ē qd̓ ē xp̄s ieſꝰ: qd̓ dr̄ ẜm ſil̓itudinē. nā ſicutfundamentū ī corꝑalibus ſuſtinet edificiū. ⁊ eſt priuseo: ⁊ ip̄o deficiente edificiū tēdit in ruinā: ſic ī edificioſpūali xp̄s ſuſtinet totū corpus eccl̓ie: ⁊ eſt prior eo dignitate ⁊ cauſalitate ſine quo edificiū eccl̓iaſticuꝫ euacuaret̉. Sil̓r ſuo mō dicendū eſt de ſenſu lr̄ali .ſ. ꝙ ē fidamentū .i. reſpectu alioꝝ ſenſuū ẜm quādā ſil̓itudinē. nā ſicut ī edificio corꝑali fundamēto ſublato edificiū tendit in ruinaꝫ: ſic totus ſenſus ſpūalis ſacre ſcripture rueret ſenſu lr̄ali totaliter ſb̓lato: cū ſenſus ſpūalis de his q̄ ad ſalutē ꝑtinēt fūdari hēat ī ſenſu lr̄ali:vt dictū ē. Ad quartū dicendū: ꝙ ī ſacra ſcpͥtura multa tradunt̉ ꝑabolice ſeu metaphorice .ſ. ſub ſil̓itudinereꝝ corporaliū. Et hoc ꝓpter duo. primoppter neceſſitatē. ſecūdo ꝓpter vtilitatē. qꝛ em̄ debilitas cognitōisnr̄e q̄ a ſenſu hꝫ initiū. diuina intelligere non pōt: niſvarictate ſacroꝝ velaminū circūuelata ẜm Dyo. in. jde ce. hierar. Idcirco neceſſe eſt ꝙ ſub talibus ſil̓itudinibꝰ diuina nobis trādāt̉: ī quo etiā ē quedā vtilitas.vt .ſ. rudes qui ad capiēda intelligibilia nō ſūt idoneiſaltē ſub ſimilitudinibus corꝑalibus ſpūalia ꝓponantur. vn̄ ſaluator Mat. xiij. c. poſtqͣꝫ ꝓpoſuit ſil̓itudineꝫdicēs. Exijt qͥ ſeminat ⁊c̄. poſtea diſcipulis ait. Uobisdatū eſt noſſe myſteriū regni. ceteris autē ī parabolis⁊cͣ. Un̄ ẜm Tho. ī prima ꝑte. q. j. ar. vlt̓. ī reſponſionead terciū ar. In talibus pabolicis locutōibus ſeu metaph̓. ſenſus ꝑabolicus ſb̓ lr̄ali cōtinet̉. Cuius ratō ēna ꝑ voces ſignificat̉ aliqͥd ꝓprie. aliquid figuratiue.nec ī talibus eſt ſenſus lr̄alis ip̄a figura ſꝫ illud quod ēfiguratuꝫ. nō ergo cum ſcriptura nominat dei brachium eſt litteral̓ ſenſus: quaſi in deo ſit membꝝ hm̄oi corporale. ſed illud quod per mēbꝝ ſignificatur .ſ. virtusoperatiua. Et idē dicendū eſt cum dicitur deū deſcendere ⁊ hm̄oi. ſcias ꝙ nō eſt ſenſus lr̄alis ꝙ deus moueatur. ſꝫ ꝙ ad modū deſcēdentis oꝑetur ꝓuidentiā ſuārebus inferioribus applicando. ⁊ ſic patet ꝙ ſenſui lr̄ali ſacre ſcripture ex talibus locutionibus nūqͣꝫ poteſſubeſſe falſū. ¶ Ad quintū ſciendū ꝙ ſi liber ſacre ſcrpture de quo Ezech̓. ij. ⁊ Apoca. v. dicat̉ ſcriptus fonratōne ſenſus litteral̓ qui dicitur potētior: eo ꝙ per voces immediate ſignificatur: et dicatur ſcriptus intusꝓpter ſenſum myſticū ſeu ſpūaleꝫ qui eſt latentior. nōtamen ex hoc ſequitur ꝙ ſenſus literal̓ ſit minoris dignitatis vniuerſaliter: ſꝫ ſoluꝫ particulariter .ſ. vt illislocis ſeu paſſibus ſacre ſcripture in quibus cōcurruntduo ſenſus. vnus .ſ. ſpūalis qui de altiori materia tractat ſeu vtiliori: et alius litteralis qui tractat de rebusgeſtis que ſunt minoris dignitatis: vt dictum fuit ſupra. Sed ex hac cōſideratiōe habetur ꝙ ſenſus literalis ſimpl̓r loquendo ſit dignior. eo ꝙ eius noticia ſe extendit nō ſolum ad ſapientes qui myſtica intelliguntſed etiā ad rudes. iuxta illud ad Ro. j. Sapiētibus etinſipiētibus debitor ſum. Ex quo manifeſte ſenſus ſacre ſcripture dicitur intus ⁊ foris ſcriptus. etiam ẜmſenſum litteralē tm̄. Nam vt deductū fuit in tercio articulo huius queſtionis d̓ his que pertinent ad ſenſūliteralē quedā ſunt intimiora qͣꝫ alia. ¶ Ad fextum dicendum ꝙ ſicut ſtudium humanarum ſcientiaruꝫ incipit a principijs naturaliter notis: ſic ſtudium ſacreſcripture recte ordinatum incipit ab articulis fidei diuinitus ī ſacra ſcriptura reuelatis qui fundātur ī ſenſu litterali ſacre ſcripture. Ex quibus articulis vnacūalijs in ſacra ſcriptura traditis ſeu per veram et rectā
rationē inuentis. ꝓcedit̉ ad aliqua alia ꝓbāda ſicut apoſtolus. j. Coꝝ. xv. ex reſurrectōe xp̄i arguit reſurrectōeꝫꝯmune. et per iſtū ꝓceſſum deuenit̉ ad om̄ia que ī ſacratheologia veraciter tradunt̉. que oīa reducunt̉ ad ſenſūliteralē ip̄ius ſacre ſcripture vt dictū eſt. Ex quo patet ꝙſtudiuꝫ ſacre ſcripture incipit ab intellectu ſenſus literalis ip̄ius primarie ſumpto. ⁊ terminat̉ in his que in eadeꝫ ſacra ſcriptura tradunt̉ vel deducūtur ex eis modop̄dicto. Cetera autē que ad ſenſum ſpūalem pertinēt fūdari habent in predictis vt dictum ē. Ex quibus patꝫ excellentia ſenſus litteralis inqͣꝫtum in ea includunt̉ circacognitionē diuinā que eſt per fidē: tam illa que ſe habētin alijs ſcientijs vt intellectus .ſ. prima principia: ꝙͣ illaque ſe habent vt ſcīa .ſ. que deducūtur a principijs: qͣꝫ etiam illa que ſunt de ſummis cauſis rerum que pertinentad ſapientiā: vt in. iij. ethico. Illud auteꝫ quod dicit apoſtolus Ro. j. Inuiſibilia dei a creatura mūdi ꝑ ea que facta ſunt intellecta cōſpiciunt̉. ꝓprie intelligitur de his q̄cognoſcūtur de deo ꝑ creaturas vt philoſophi cognouerunt. vn̄ ibidē dicit. Qd̓ notūⁱ eſt dei manifeſtum eſt illis⁊cͣ. ¶ Ad ſeptimū dicendū ꝙ ex illa auctoritate Grego.nō eſt intelligendū ꝙ ſenſus lr̄alis ſacre ſcripture .ſ. qͥ abauctore intēditur deficiat in aliquo loco: ſic vt vel falſumincludat. vel quid penitus inutile. primū em̄ eēt infirmare tota auctoritate ſacre ſcripture. vt Aug. dicit. ſcd̓ꝫ cōtra apl̓m ſic dicentē. Quecūqꝫ ſcripta ſunt ad noſtra doctrinā ſcripta ſūt. ſꝫ quia ſenſus litteral̓ acceptus a ſignificatione qua voces ſignificat res qn̄qꝫ deficit. in tali caſudicit Grego. ꝙ redeundū eſt ad ſignificatōnem qua resper voces ſignificare aliud vlterius ſignificāt. quod pertinet ad myſticā expoſitōeꝫ. Et ī talibus ſenſus lr̄al̓ pͥncipaliter intellectus ab auctore. nō eſt ille qui per ſignificatōeꝫ vocū pͥmarie intelligit̉: ſꝫ potius ille qͥ vlterius ꝑſignificatiōeꝫ reꝝ ꝑ voces ſignificataꝝ habet̉. Cōtingitaut hoc ī ſacra ſcriptura multipl̓r. Primo in locutōibusparabolicꝭ: vt dictū fuit ī rn̄ſione ad quartū argumentūIteꝝ cū ſcriptura loquēs de vno ad lr̄am tranſit ad aliud cuius ē figura: vt patet in prima regula ⁊ vltima beati Iſid̓. q̄ ponūtur in ſecūdo ꝓlogo huiꝰ poſtille. Itē cuꝫaliqua hyſtoria ẜm ſignificationē vocū tm̄ intellecta noinducit aliquā inſtructōem in fide ſeu in moribus vtilitatem. neqꝫ etiā inducit ad aliquā honeſtatē ī cōuerſatōne humana: ſꝫ potius videtur aliquam ſpeciē mali inducere ſeu approbare. ⁊ ideo in tali hyſtoria requirēdus eſtneceſſario ſenſus ẜm myſticā ſignificationeꝫ: accōmodꝰ⁊ vtilis ad aliquid p̄dictorū. iuxta illud Iſa. xlviij. Egodn̄s docēs te vtilia. Et hoc inſinuāt ꝟba Greg. ī predictaauctoritate cū dicit. Cū ordo hiſtorie deficit. hyſtoria em̄ſacra ordinat̉ ad noſtrā doctrinā. cum autē in hoc ẜm ſignificatōem vocū deficiat: ꝯſtat ꝙ ordo hyſtorie deficit⁊ ſic ſine dubitatōe redeundū ē ad ſpūalē ſenſuꝫ mō p̄dicto: qui ī talibus habēdus eſt ꝓ lr̄ali: cuius exemplū habet̉. iij. Reg. j. c. ī hyſtoria de ab yſac adducta ad dauidſenectute ſua. ꝓut Hiero. ibide notabiliter exponit. vide ibi ī additiōe ſcd̓a. q̄ qͥdē defectus ī ſenſu accepto ẜmſignificatōꝫ vocū tm̄ ſepe ꝯtingit ī ſacra ſcpͥtura mō p̄dicto. Un̄ in talibꝰ locis recurrēdū ē ad auctoritateꝫ beatiGrego. ſupradictā: que valde attēdēda ē.Copia cuiuſdā littere que ꝯtra determinationē predictequeſtionis a quodā magiſtro in ſacra pagina d̓ ordīe minoꝝ auctori additionū fuit miſſa.Lme p̄ſul: qͥ ⁊ alt̓ ſymcō annoſus: famoſus ſtudio diuine legꝭ: tua emeritā ſenectutē obtuliſtiquaſi ſacrificiū veſpertinū: ī quo forſan reſpōſiaccepiſti a ſpūſācto: nō te videre mortē niſi pͥus additiōibus declaratiuis declaratōes lr̄ales vtriuſqꝫteſtamēti elucidares. qͣi ī te eſſet vena vite ⁊ ī lumīe tuolumē illiꝰ videret̉. idcirco tibi laus ⁊ honorī eccl̓ia ſcōꝝvt ceterꝭ ſacrā ſcpͥturā elucidātibꝰ ē ꝯceſſꝰ. Et qm̄ almep̄ſul: apex ⁊ paſtor. ſpeculū ⁊ agalma luciforme pēnal̓ introducto tui oꝑis additōes noīati ad manꝰ mei pauꝑis