Prologusᵈ
Uid tibi vis vt viuens donem dilectiſſime fili: aut ſucceſſionis titulo poſt vitā relinquamniſi qd̓ ad ſacraꝝ ſcripturarum noticiam cōferat: ⁊ greſſus tuos in catholice veritatis ſolibiſſimo feruore confirmet. Hec eſt em̄ quaꝫ corde geſtoac ore profiteor. ⁊ de qua puto ſcriptū fuiſſe. pater filijsnotā faciet veritatē ſuā: quā cum ab ineūte etate nō recepiſſem. ſꝫ ſub iudaice cecitatis ofidia natus: ſacras lr̄asnō a ſacris doctoribus didiciſſē: ab erroneis magiſtrꝭ errores ſenſus trahebā: literā rectam nō rectisˡ cauillationibus vt ceteri illius perfidie duces temerarie inuoluere ſatagēs. Cum ꝟo placuit illi cuius miſericordia mēſurā nō habet: me a tenebris ad luceꝫ a caliginoſa turbinead ſerenū aerē euocare: ceciderūt qd̓am modo ſquamede oculis mētis mee. ⁊ cepi ſcripturā ſacrā aliquato ſtudioſius relegere. ⁊ iā nō perfide ſed humiliter veritatē inquirere: ⁊ ingenij mei viribus nō confidēs toto corde adomio poſtulare: vt quod ſalubrius anime mee eſſet cordi meo infigere dignaret̉: nocte dieqꝫ eius auxiliū p̄ſtolabar. ſicqꝫ factū eſt vt catholice fidei deſideriū in mentemea de die ī diē fortius incādeſceret q̄ ad ipſā fidē quaꝫcorde gerebā publice ꝓfiterer: ⁊ ea fere etate qua tu nūces baptiſmi ſacr̄m in huius eccl̓ie ſacro fōte ſuſcepi. pauli nomē aſſumēs te tūc infātie innocētia gaudēte. qͥ poſtme retate illa tenera ſacro lauacro ab origīali culpa mūdatus es: anteqͣꝫ actuali inquinari valuiſſes nomē Alfōſi ſuſcipiēs: priuſqͣꝫ lr̄as nomīare nouiſſes. ꝓcedente ꝟotꝑe ſacraꝝ lr̄aꝝ ſtudio inſiſtēs vtriuſqꝫ teſtamēti lectioni operā dedi: ⁊ interdū a mgr̄is viuētibus audiendo. ſepe etiā ſāctoꝝ doctoꝝ aliorūqꝫ inſigniū viroꝝ: qͥ ab hacvita tranſierunt opera relegēdo: diuina donate clementia. qͥ prius fuerā mgr̄ erroris: factus ſuꝫ diſcipulus veritatis. quouſqꝫ ad hac quā vides ſenectutē acceſſi. ⁊ vt verū tibi fatear inter p̄ſſuras ſeculi: ⁊ curie noſtre curas: qͦbus qn̄qꝫ ventilatus ſū. hec fuit p̄cipue delectatio mea. hͦſinguiare ſolaciū meū: eternū ⁊ immutabilē deum: eiuſqꝫmirabilia opera ī ſancte ⁊ immaculate legis ſue lectionecontemplari: nec tamē hi quos ꝓſperos vulgus appellat ſucceſſus defuerunt. Nā me licet ꝓrſus immeritū nōad paruū eccleſie gaudiū diuina gr̄a ſubleuauit. Primoem̄ ad carthaginēſem. deinde ad hāc Burgen̄. ſedē promotus ampliſſimis eccleſie dei fauoribus ſum nutrituseccl̓iaſticis etiā ſecularia adiecta ſunt: cū tā in domo glorioſe me̓orie iuſtiſſimi regis currici: ꝙͣ eius illuſtris plāte inclyti regis noſtri Sigiſmūdi officio ſuſcepto ſatis familiariter ſū verſatus. Fratrē ꝟo tuū primogenitū ac teqͣꝫclemēter qͣꝫpie om̄ipotētis clemētia tractauit: ego noreferā. voſip̄i cognoſcite. Unū ē quod ſilētio ꝯmittere n̄poſſum nobis ex leuitico ſanguine deſcēdētibus aliquātuluꝫ demonſtratū fuiſſe. quod an̄ tot ſecula ſcriptuꝫ eſttribui leui nō fuiſſe datā poſſeſſionē. qꝛ dn̄s eſt poſſeſſioeius. deus em̄ ē poſſeſſio noſtra. xp̄s hereditas noſtra: qͥpurgaturus filios leui vt ſacrificia domīo ī iuſticia offerrent. voce ꝓphetica antiquitus predicatus his iā diebusmanibus patris ſe ſacrificiuꝫ verum tractari permittit:vtinā ſic acceptās ſicut ⁊ tolerās. Nec volo iſta me putes ſuperuacue iactāterue inſeruiſſe. vitāqꝫ meā fruſtraannūciaſſe tibi: cum nō ſuperuacuū quinimmo neceſſariū reor omnipotētis beneficia cognoſcere: et arrogātieattribuendū nō eſt: infirmitatis ꝓprie aperta ⁊ inficta cōfeſſio: preſertim cum tibi loquar a memoria hec excidere nullo vnqͣꝫ tēpore vellē. nec em̄ me ſatis gratum putotātoꝝ beneficioꝝ receptorē agere. ſi cū vita mea illoruꝫrecognitio quieſcat. tibi autē nō ab re: inter ceteros heclibēter enarro: vt que beneficio etatis nō vidiſti: ſalteꝫ apatre audiens memorie tradas iunioribuſqꝫ qui forſannō audierūt cū hoꝝ occurrerit ſermo. frequēter enarresvt ⁊ illi enarrēt filijs ſuis ne obliuiſcātur opeꝝ domini.ſꝫ legē eius exquirāt. Cuius clariori exquiſitioni fili chariſſime. cū nō modicū conferāt ſtudiū ⁊ diſciplina: ad q̄te licet iuriū doctrinis a pueritia occudatū interdū anhelare cōſpicio: ⁊ inter ſtudia iuris ⁊ diſceptationū forenſium occupatiōes vtriuſqꝫ teſtamēti ſpicas/ quaſi furtim
ruminare tētātē aliquo munuſculo excitare ſepe ꝓpſui. deſideriūqꝫ tuū prno fauore iuuare. ⁊ qm̄ innumerabilia pene oꝑa quoꝝ varietate diuīa ſcd̓tura circūdata refulget. poſtilla Nicolai de lyra tā ſui recētia qͣꝫdigna celebritatę clareſcit: qͥ vtrūqꝫ teſtm̄ ſtudioſe diſcernēs lr̄alē ſenſū qͥ inter ceteros p̄cipuus ē copioſaluculētia tradidit. hanc tibi donare ꝓpoſui. Et cū infirmitatis humane ꝑiculo detētꝰ. dieꝝ meoꝝ finē ignorē. merito tn̄ ex etate accelerare ſuſpicor. Mēor ſū illā tibi ex bibliotheca mea electā iā bis perlegiſſe. cuꝫꝟo ſūmi pr̄is clemētia vitā meā miſcd̓iter prolōgauitviſū eſt mihi vt qd̓ legare ꝯceperā inter viuos: nō vn̄donarē. ſed pr̄na additamēta paterno munuſculo cumularē: ⁊ in gazophilacio eius qui vite dies addidit:etiā ſi modicū aliqͥd ſuperaddereꝫ. Nec em̄ qꝛ multadonare non poſſumus: manū ex toto retrahere licet.vnuſquiſqꝫ em̄ tāti debitor eſt quātū ingenij ſui viresexoluere valēt. nec quiſqͣꝫ apud deū ꝓ ſoluēdo debitocōpos nō eſt. cum vltra facultatē non petit. nec opulentior debito eſt: cum nihil habeat quod nō receꝑit.ſed miſericordia eius his que poſſumus ꝯtētat̉. iuſticia em̄ oīa queqꝫ valemꝰ trāſcēdit. Cū gͦ poſtillaꝫ hācdiſcurriſſeꝫ. et ſi ſolēniſſima ⁊ mirāda copioſitate ſcriptā conſpicio: qꝛ tn̄ nulluꝫ opus humanū adeo perfectuꝫ ē: qͥn ei ſuꝑaddi aliqͥd poſſit. Et de ſola ſcripturadiuina ſcriptū eſt. ne addas quicqͣꝫ verbis illius. expedire putaui aliquibꝰ in locis aliqua additare in ill̓ permaxime: vbi ſāctoꝝ doctrinas aliquatenus pret̓miſſas conſpexi. Nec fuit propoſiti mei curioſe inquirerequid ſupplerē. ſed libenter ſine ſupplementis tranſiui:niſi vbi ipſa me ſupplemēta vocarūt. Quare nec volumen ꝓpoſui ſcribere: nec libri nomine gloriari. ſed poſtillā ipſam cum paucis admodum additionibus inmargine trāſſcriptꝭ tibi donare: vt ⁊ ipſi nouitij ſtudētes facere ſolēt qui cū libꝝ aliquē affectuoſe ꝑlegunt.aliqͥbus gloſulis ſepe manu ꝓpria ꝯſcriptꝭ margīes occupāt vt firmius mēorie quod legerint tradāt. nōdūtn̄ vt ꝓpoſui totā poſtillā diſcurrere valui. tum etatispondere ⁊ paſſionum illi adherentium grauitate. tuꝫtarditate ingenij. tum etiā occupationū multitudine⁊ hūanoꝝ caſuū varietatibus obſiſtētibus. q̄ his in ꝑtibus nonnūqͣꝫ abundāt. Sed licet aliqͣ ex ꝑte nondūꝑfecerim: qd̓ trāſcurſum eſt cōfeſtim dono: reliquuꝫ ſideus cōpleri ꝑmiſerit donaturus. Nec em̄ imperfectioccaſiōe qd̓ ſcriptū erat retinere volui: immo in quaſdā arras commercij noſtri ilico tradere. Hoc eſt gͦ filimi teſtamētū meū. hi ſunt codicilli mei. hoc ex illis p̄legatū agnoſce: vt in lege dn̄i ſit volūtas tua: ⁊ in legeeius mediteris die ac nocte. Meditatōeꝫ ꝟo tuā hec⁊ ſimilia relegēdo puriorē ꝓfecto: ⁊ ſuauioreꝫ afficiesgratāter. Igit̉ donū hoc tui parentis accepta paterna affectōe. ⁊ leta manu donatū. Sꝫ omittamus hͦ. ⁊om̄ipotētis dei cuius opus aggredimur. ⁊ a qͦ ⁊ cuꝫ qͦoīs ſapīa fuit ſꝑ ⁊ eſt ante euū auxilio humillimis p̄cibus inuocato: qͥcqͥd huic poſtille addidimꝰ: ſtilo planō ⁊ oīm verboꝝ fiore depoſito expͥmētes manū aratro iā imponamus.¶ Supra ꝓlogū pͥmū poſtille ī principio habite qͦ incipit. Hec oīa liber vite. Sil̓r ſupra ſecundū ꝓlogumeiuſdē poſtille qͥ incipit. Uidi in dextra ſedētꝭ ſuꝑ thronū ⁊c. ¶ Sequit̉ additio ſuꝑ vtrunqꝫ ꝓlogum.Uoniā intentio poſtillatorꝭ p̄cipue ꝟſat̉ circaOſenſum lr̄alem. ideo an̄ oīa q̄rendū vr̄. vtꝝ ſenſus lr̄alis ceteris ſenſibꝰ ſacre ſcripture ſit dignior: ⁊ videt̉ ꝙ nō. nā ẜm apl̓m. ij. Corint̉. iij. Literaoccidit ſpūs aūt viuificat. ſꝫ ſenſus lr̄alis ꝓprie fundatur in lr̄a. ſenſus ꝟo ſpūalis fundat̉ ꝓprie ſupra ſignificatōem ſpūalē: q̄ res ſignificate ꝑ lr̄am. vlterius aliasres ſignificāt. gͦ ſenſus lr̄alis ſacre ſcripture nō viuificat ſꝫ occidit. ⁊ ꝑ ꝯn̄s nō ē dignior ceterꝭ ſenſibꝰ. Preterea: digniorē doctrina q̄ habet̉ ꝑ ſenſus ſpirituales