Prologus

platōis dogma cadere videbat̉. ᶜ Deniqꝫ vbicūqꝫ ſacratū aliqͥd ſcriptura teſtat̉ d̓pr̄e ⁊ filio ⁊ ſpūſcō: aut al̓r īterp̄tati ſt̓ aut oīo tacuerūtvt ⁊ regi ſatiſfacerent: et archanū fidei non vulgarentEt neſcio quiſ pͥmꝰ auctorlxx. cellulas alexādrie mendacio ſuo extruxerit: quibꝰdiuiſi eadē ſcriptitarit: cuꝫariſteus eiuſdeꝫ ptolomeihyperaſpiſtes: et nō multopoſt tꝑe ioſephꝰ nihil taleretulerint. ſed in vna baſilica cōgregatos cōtuliſſe ſcri

bāt nō ꝓph̓aſſeᶠ Aliud ē em̄eſſe vatēᵍ aliud eſt eſſe int̓p̄teꝫ. Ibiʰ ſpūs vētura p̄dicithicᵏ eruditio ⁊ vboꝝ copiaea q̄ intelligit trāſfert. Niſiˡ forte putādꝰ eſt tulliꝰ yconomicū xenofontis ⁊ platonis pythagorā ⁊ demoſthenis ꝓ ctheſifonte: afflatusrhetorico ſpū tranſtuliſſe.ᵐ Aut alit̓ de eiſdē libris ꝑſeptuagīta interp̄tes alit̓ ꝑapl̓os ſpūſſcūs teſtimoniatexuitⁿ vt qd̓ illi tacuerunthi ſcriptū eſſe mentiti ſuntQuid igit̉ᵖ Dānamꝰ vete-

tn̄ intelligendum eſt ꝙ nō intellexit ibi platō vnitatē eſſentie. ⁊ ſic quaſi tres deos in diuerſitate eſſentie ponerevidebat̉. ⁊ qꝛ ptolomeus erat vniꝰ dei cultor. ideo timebant hoc ſeptuaginta ne qͥ ſic cadere videbat̉ in dogmaplatōnis ponētis tres deos. hoc etiā ita eſſe crede̓t apd̓hebreos: ſicut p̄tex verbis hiero. h̓et ex verbis Aug.ſuꝑ epl̓aꝫ ad Col.Nunqͣꝫ ꝑ illa v̓baintellexit plato diſtinctionem ꝑſonarū in trinitate. Uidetur tn̄ ī epiſtolaad paulinū ſentirecontrariuꝫ. ſed ibiſoluit̉ ꝯtrarietas.Iſte ptolomeus d̓qͦ hic fit mentio fuit ille vir ſtudioſus⁊ libroꝝ cupidusqͥ ad petitionē Ariſtei de quo h̓ fit metio libertati r̄ſtituit plus qͣꝫ centū milia iudeoꝝ qͥ ſeruitrant in regno ſuo.dans dn̄is eoruꝫ ꝓvnoqͦꝫ capite. cxx.dragmas argenti.Et ſignificauit Eleazaro ſummo pontifici. ꝙ gentē ſuā ſic reſtituerat libertati: rogans eū ꝙ mitteret ei viros ſeniores qͥ bibliothecam de hebreo in grecum ei ſcirent interpretari. tūc Eleazarus de vnaquaqꝫ tribu elegit ſex ſeniores lege ſciētes⁊ miſit ei. Hi ſunt ſeptuaginta interpretes. qui licꝫ. lxxijfuerint. tamen more ſacre ſcripture ſeptuaginta dicunt̉que modicuꝫ numeꝝ ſi ſupra aliquā ſummā ſuperexcreſcit ſępe ſubticet. De his inuenies diffuſius in Soſepholibro. xij. ca. ij. a quo accepit magiſter in hyſtorijs. ⁊ d̓ hisſubditur hic. c ¶ Deniqꝫ vbicunqꝫ ⁊cͣ. Iſtud iā ſupraeſt expoſitū. quia ꝟo de hoc fecerat mentionē incidenteroſtēdit ꝙ. lxx. nō ſigillatim in ſingulis cellulis interpretati ſunt. ſꝫ in vna baſilica parit̓ cōtulerūt. Et in oſtēſionehuius ſatis imrorat̉. vn̄ dicit. d ¶ Et neſcio qͥs ⁊c̄. vl̓ſcriptitarent. melior lr̄a. e ¶ Cū ariſteus ⁊c. Aug. in ſecundo libro de doctrina xp̄iana. Nō videt̉ mendactū qd̓Hiero. reputat ꝓ mendacio: ſed forte opinio Hiero. preualet. nō ē em̄ in ſuo teſtimonio ſingularis: Dicit em̄ Ioſephꝰ ī li. xij. loquēs de iſtis. lxx. Ꝙꝛ demetrius conſiliumfecit in domo ꝓpe littus ſtante ⁊ apta a ſecretis ad cogitatōeꝫ negocioꝝ: vbi eos ꝓducēs petebat om̄ia quibusopus habebāt ad legis interpretationē. Cūqꝫ laborioſitantam interpretatōem facerēt vſqꝫ ad horā nonā in hͦſedētes ad curā corꝑis vertebant̉. Mane aūt ad eundēlocū redibant. ⁊ ita legꝭ interp̄tatōi vacabāt. ita tranſcripta lege ⁊ opere interpretationis ad effectū poſt ſeptuagintaduos dies tranſactos: cōgregās demetrius iudeos oēs ad locū in qͦ leges trāſlate fuerāt pn̄tibus interpretibus legit eas ⁊c. Un̄ ⁊ hiero. dicit eas in vna baſylica cōtuliſſe. Baſylica em̄ domꝰ regia dr̄ a baſylios qd̓ ērex vel imperator. Ariſteus auteꝫ de qͦ fit hic mētio ſicutdr̄ in. xij. li. Ioſephi: amicꝰ regꝭ neceſſariꝰ fuit. Un̄ dr̄ hyperaſpiſtes grece qd̓ ē ꝓtector latine. ⁊ cōponit̉ ab hyꝑppōne greca: ⁊ aſpiſtes. Spizo em̄ verbū grecū ē idē qd̓extendo inde aſpizo: qd̓ ē in circularē formā voluo. vn̄ d̓aſꝑis ſerpēs qͥ in moduꝫ circularis ſcuti ſe gyrat. Et ſil̓aſpis ſignificat ſcutū circulare. vn̄ aſpizo idē ē qd̓ ſcutoꝓtego. et inde cōponit̉ hyꝑaſpizo ⁊ hyꝑaſpiſtes. Et iſteTriſteus erat vnus de cuſtodibꝰ corꝑis reg̓: de qͦ prolomeus loquēs Eleazaro principi ſacerdotū. dicit ī. xij. ioſephi. Tranſmiſi qͥ deberent d̓ his vobiſcū diſputare. arvream primatē mei corporis cuſtodem. Ariſteū mihi di

lectiſſimos. dicit gͦ Hiero. ꝙ ariſteus ptolomei hyꝑaſpiſtes .i. ꝓtector qͥ eiuſdē ptolomei facta fidelit̓ expoſuit. ⁊ Ioſepbꝰ qͥ multo poſt tꝑe geſta illius ſcripſit. n̄tacuiſſent ſi diuiſi ꝑ cellulas ſine mutua collatiōe eadeꝫ ſcripſiſſent. Si em̄ hͦ mō ī drīa dixiſſent. vates potius et ꝓph̓e: ꝙͣinterp̄tes dicendi eſſēt qd̓ n̄ cōuenit. f ¶ Aliud ē em̄ eſſe vatē. id ē ꝓphetaꝫ.g ¶ Aliud ē eſſeinterpretem qd̓patꝫ. ⁊ h ¶ Ibiem̄ ſpūs ventura p̄dicit .ſ. quādo qͥs vaticinat̉vel ꝓphetat.i ¶ Hic .ſ. ī interpretatōe. 5k¶Cruditio ⁊c̄. qd. aliud ē ꝓpheta. ⁊ aliud interpres: niſi fortealiqͥs īſipiēs velit̓ aſtruere ideꝫeē vatē ⁊ interp̄teꝫ. qd̓ ſi ꝯceſſūfuerit hͦ ridicl̓mſeqͥtur ꝙ tulliꝰqͥ quoſdā rhetoricos libros de greco in latinū tranſtulit. rhetorico afflatus ſpū eos tranſtuliſſe dicatur. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit.¶ Niſi forte ⁊c. Hos libros trāſtulit tullius de grecoin latinū .ſ. economicū xenofontis .i. diſpenſatorium.Economus em̄ idē eſt qd̓ diſpenſator ẜm grecā ſcpͥtura nō ſcribit̉ economꝰ ꝑ e. ſed oyconomicus ꝑ oy dypthōgō. Et deriuat̉ ab oycos .i. domus. qꝛ diſpēſat .i.ordinat domā .i. ꝓpriā familiā. vel dr̄ ab echo quod eſtredditiuus ſonus aeris: vel valliū: vel rupiū: vel montiū. qꝛ ad ſonū ⁊ ad vocē eius tota familia dꝫ ordinari. Or gͦ cconomicū xenofonij liber: quē xenopho cōpoſuit de officio diſpenſatoris. Iſte xenoſon diſcipl̓sfuit Socratis vir magne facundic. ſicut patet in. v. libro Ualerij maximi. Et platōnis pythagorā .i. libruꝫquē plato ꝯpoſuit pythagore noīe intitulatū. ſicut dithimeus platōnis. Plato em̄ ſolebat libros ſuos intitulare a noībus diſcipuloꝝ ſuoꝝ vel eoꝝ qͦs introducebat loquentes. Et demoſthenis ꝓ theſifonte .i. librumquem demoſthenes quidā rhetor cōpoſuit de defenſion et heſiphontis ꝯͣ elchinem. Iſtam hyſtoriam quere ſupra in epiſtola ad paulinū. ij. c. Quidā dicunt ꝓcte ſiphonte eſſe vnā dictionē ſꝫ errant. ſicut pꝫ inſpiciētibꝰ hyſtoriā. Dicat̉ gͦ verius ꝓ ctheſiphōte vt ſintdue dictōes: ſicut dicit̉ Cicero ꝓdei orato. ꝓ deiorato diuiſe ſunt dictōes. Dicamus gͦ demoſthenis proctheſiphote: ſubintelligētes libꝝ ꝓ cauſis ctheſiphō.tis: ſicut dr̄ Tullius ꝓ deiorato .i. ꝓ cauſa deiorati regis. cetera plana ſunt. Sic igit̉ ſi ſeptuaginta interp̄tes. vates vel ꝓph̓as dicimus ꝙ interpretes fueruntneceſſe ē vt tulliū quoqꝫ vate ⁊ ꝓphetā dicamus. quiainterpres fuit. Aut etiaꝫ aliud incōueniēs ſeqͥt̉ ſi eosſpūſancto locutos aſſerimus .ſ. eundē ſpm̄ſctm̄ alit̓ ꝑiſtos. aliter ꝑ apl̓os fuiſſe locutū ſibi ꝯtrariū: ꝑ quē videlicet aliter ſcriptū eſſe falſo teſtati ſunt. quod illi oīnō tacuerūt. hoc ē illud incōueniēs quod tāgitur cuꝫdr̄. ¶m ¶ Aut alit̓. ⁊c. i. ordinauit ſpūſſāctꝰ. n ¶ Utꝙ illi ⁊c. Litera plana ē. Sic oſtendit ſeptilagīta int̓pretes nō diuino ſed hūano ſpiritu fuiſſe locutos. ſequit̉. ¶o ¶ Quid igitur. Hic incipit quarta pars pͥncipalis in qua ponit ſuam excuſationem ꝙ nō. ad aſꝑnationem veteꝝ nouam faciat tranilationē. Et facithic tria. Primo ſuam innocentiam indicat cuꝫ dicit.