Prologus

iā huepiſtoleleuuā ſcribit hieronymus adpaulinū p̄ſbyteꝝ: qͥ elegātꝭfuit ingenij: ſicut pꝫ in ſcd̓aepl̓a ad eūdē qͥ renūciare voles ſeculo. cuiuſdaꝫ ſororisue tenebat̉ vinculo: ne gradū incederet expedito. hic ꝑambroſiū monachū ſcripſit hieronymo ſignificās ei deſideriū qd̓ hēbat intelligēdi ſacras ſcripturas: ⁊ a ſeculi vīculis exeūdi: ⁊ queſiuit vtꝝ ſine doctore poſſet hr̄e ſacrarū intelligētiā ſcripturaꝝ. addidit etiā ꝙ vt eas poſſꝫ addiſcere. multū deſiderabat cū beato hieronymo cōuerſari. Cui reſcribit btūs hieronymus dicens. Frat̉ ambroſius ⁊cͣ. Iſta epl̓a diuidit̉ in tres ꝑtes .ſ. in ꝑtē exordialeꝫnarrationē: ⁊ cōcluſionē. In ꝑte exordiali beniuolētiā captat. In narratiōe intētione explicat. In cōcluſiōe ꝓpoſitū ipſius nō ꝓlongādū determinat. Prima ꝑs incipit h̓Frater ambroſiꝰ: ſcd̓a ibi. Legimꝰ. tercia ibi. Feſtina q̄ſoTaptat aūt beniuolētiā cōmendās eū de miſſione munerū: de fidelitate amiciciaꝝ: de timore dei: ⁊ diuinaꝝ ſtudiolr̄aꝝ. Partes ꝑ ſe patēt in lr̄a Scd̓a ꝑs in qua intentiōeꝫexplicat recipit partiū ſubdiuiſionē. Primo eī intēdit eūinducere vt ſibi ſacre ſcripture doctore querat. Et hͦ facitdupl̓r. Primo em̄ monet ad alioꝝ imitationē. Scd̓o oſtidit cōſequētē vtilitatē: ⁊ poſt ꝓponit gētiles phos ad imtandū: ibi. Legimꝰ ⁊cͣ. Scd̓o ꝓponit paulum catholicuꝫibi. Quid loquar. Tercio vtilitatē que cōſequit̉ ex audiendo doctore on̄dit ibi. Habꝫ neſcio quid ⁊cͣ. ⁊ infra. iij. c.Paulus apl̓s ⁊cͣ. vbi dicit ꝙ paulus multū ꝓfecit ex doctrina Gamalielis. Scd̓o arrogantiā euitat ibi. Nec hocdico. vbi ⁊ paulini ardorē ad ſtudēdū ⁊ humilitatē ad ꝓficiendum cōmendat. Quia ꝟo ſacerdos erat. cuius ē legem intelligere: alijs p̄eſſe: ⁊ alios docere: ideo tercio ī triplici ſtatu ſcīam ſacre ſcripture eſſe neceſſariā ꝓbat. ⁊ defectū ipſius eſſe damnoſum. Et pͥmo on̄dit ſcīam eſſe neceſſariā in ſtatu p̄lationis: ibi. Thimotheū ⁊cͣ. qͥ fuit ep̄sScd̓o in ſtatū ſacerdotalis dignitatis ibi. Malachias ꝓpbeta. Tercio in ſtatu officij p̄dicationis: ibi. Cui pauluſapl̓s ⁊c̄. Ecōuerſo aūt defectū hꝰ ſcīe in quolibet ſtatu ꝓbat eſſe damnoſum ibi. Sancta quippe ruſticitas. vbi doctā iuſticiā oſtendit ſimplici potiorem. Quia ꝟo paulinꝰſecularibus erat lr̄is eruditus: ne crederet ꝙ ꝑ ſe poſſꝫ ſacrā ſcripturā intelligere: iō quarto oſtendit ꝙ nō poſſetniſi diuina gratia reuelante. gr̄a em̄ reuelat myſteria ad qͦrum cognitionem nō ꝑuenit ſcīa ſecularis. Sic reuelatafuit xp̄o ẜm humanitatē: vn̄ d̓r: phariſei ſtupent. Sic reuelata fuit diſcipulis. vn̄ dr̄ mirantur in petro ⁊ Ioh̓e ⁊c̄Sic ꝓph̓is ⁊ pr̄iarchis: ſicut pꝫ in lr̄a. Sꝫ ad hoꝝ noticiānō ꝑuenit ſcia ſecularis: vn̄ dr̄. Hoc doctus plato ⁊c̄. Etſubdit̉ qͣſi cōcluſio hꝰ ꝑtis cū d̓r. Lex em̄ ſpūalis eſt .i. ſpiritualiter intelligenda: vn̄ reuelatiōe opus eſt. Quīto on̄dit ſacrā ſcripturā ſine doctore nō poſſe intelligi: ꝓpter fuidifficultatē ibi. Liber in apocalipſi. Et ꝓtendit̉ iſta parsvſqꝫ verſus fine ſeptimi capituli ibi. Oro te frater ⁊c̄. Etpͥmo oſtendit difficultatē iſtā ꝑticulariter. Secūdo generaliter in principio ſeptimi ca. ibi. Uidelicet ⁊cͣ. Itē pͥmoon̄dit iſta difficultatem abſolute. cū dicit. Liber in apocalipſi. Scd̓o in cōꝑatione ad alias ſcīas: ibi. Taceo de grāmaticis. vbi arguit ꝑ locū a maiori: ꝙ ſi aliarū ſcientiarūq̄ minus difficiles ſunt. ſine doctore nō poſſit haberi noticia: multomagis nō pōt intelligi ſacra ſcriptura: q̄ magis eſt difficilis et qͣſi aliaꝝ oīm cōplexiua. Ꝙ āt alie ſciē-

tie nō poſſint ſciri ſine doctore oſtendit: ⁊ pͥmo exēplificat de liberalibꝰ ibi. Taceo de grāmaticis. ſcd̓o d̓ mechanicis ibi. Ad minores artes ⁊cͣ. In fine ꝯfutat ml̓torum preſumptionem qui volunt docere ſcripturamcuius nūqͣꝫ habuere noticiā ibi. Sola ſcriptur aꝝ ars.Et hoꝝ doctrinā arguit multiplicit̓: tū qꝛ inepta ē ibi.Hanc garrula anus. tū qꝛ ſuꝑba ibi. Alij abducto ⁊cͣ.tu qꝛ ꝓbroſa ibi. Alij diſcūt ꝓhpudor a feīs. tū qꝛ erronęa ibi. Taceo de meis ſil̓ibꝰ. tū qꝛ ridiculoſa ibi. Puerilia ſunt hec ⁊cͣ. Scd̓a ꝑs in qua on̄dit difficultatemſacre ſcripture. diuidit̉ in tres ꝑtes. In pͥma oſtenditveteris teſti difficultatē ꝑ ſingulos libros diſcurrēdo.In ſcd̓o on̄dit affectum ſuū ad ſacrā ſcripturā: humiliter ignorātiā ſuā confitendo. In tercia īnuit difficultatē libroꝝ noui teſta. eos breuiter ꝑ̄ſtringendo. Prima pars incipit ibi. Uidelicet manifeſtiſſima eſt geneſis. Scd̓a ibi. cernis me ⁊cͣ. Tercia ibi tangā ⁊ nouum⁊cͣ. Ponit aūt quaſi cōcluſionē iſtius ꝑtis ibi. Oro te⁊cͣ. vbi dr̄ ꝙ lꝫ ſit ita difficilis: tn̄ meditanti ⁊ cōtemplāti eſt vtilis et ſuauis: vnde ſubdit. Nonne videtur tibi⁊cͣ. Monet etiā ne contemnat ſacrā ſcripturam ꝓpterverboꝝ ruditatē. Cuius aſſignat multiplicē rōnem. litera plana eſt. Sexto humiliter ſe excuſat: ꝙ qͣſi ſciensmagiſteriū nō affectat ſed quaſi ſocius collaboraturꝰallicit vt veniat. Primū tangit̉ ibi. Non ſum tā petulans ⁊cͣ. Scd̓m ibi. magiſterium renuens ⁊cͣ. Multaaūt ponit allicitiua. primū eſt ſtatus equalitas ibi. Comitem ſpondeo. Scd̓m eſt ꝓficiendi facultas ibi. Petenti dat̉ ⁊cͣ. Tercium eſt ſacre ſcripture dignitas: ibiDiſcamus in terris. Quartum eſt receptiui conſortisvrbanitas ibi. Obuijs me manibꝰ ⁊cͣ. Quintum eſt cooperandi voluntas ibi. Et ne inepte ⁊c̄. Sextuꝫ ē amicabilis ſocietas ibi. Hēs hic amantiſſimū tui ⁊cͣ. Tercia ꝑs principalis .ſ. concluſio incipit ibi. Feſtina queſo ⁊cͣ. In qua hortatur paulinū vt cito exeat de ſeculoEt inuitat ad duo .ſ. ad vitanda multa pericula. et adabijcienda mundi retinacula. Primum notat̉ ſub metaphora nauicule: cui circūquaqꝫ imminent pericula:vnde dicit. Et herenti in ſalo nauicule ⁊c. Scd̓m notatur ibi. Nemo renunciaturus ⁊cͣ. Eſt aūt duplex mundi retinaculū quod retardat ſeculo renunciatuꝝ. Primuꝫ eſt amor pecunie. Scd̓um timor penurie. Amorpecunie conſideratur in tribus. In venditionis reruꝫretardante ſolicitudine. In contentioſa repetitione.In alienandi voluntate. Netardātem vendendi ſollicitudinem excludit cum dicit. Nemo poteſt vende̓ ⁊cEt ne paulinus obtenderet oportere ſe eſſe ſollicitumcontra venditionem rerum ꝓpter ſuam neceſſitatem:vel ꝓpter alioꝝ vtilitatē vtrūqꝫ excludit. Ꝙ nō ꝓpterneceſſitatem oportet hoc facere oſtendit ibi. Quicqͥdde tuo. Ꝙ non propter aliorum vtilitatem oſtendit.ibi. Niſi tu ſemper recraſtinans ⁊cͣ. Et quia deus magꝭquerit nos qͣꝫ noſtra: ſubiungit. Totum domino dedit⁊ cetera. Item deus magis acceptat affectum qͣꝫ datūet hoc ad probādum inducit apoſtolos: viduā ⁊ Creſum. Vnde dicit. Apoſtoli ⁊cͣ. Contentioſam repetitōnem excludit: ibi. Tollēti tunicā ⁊cͣ. ⁊ eſt ſūptū d̓ Mathei. v. Alienandi voluntatem excludit ibi. Si habesin poteſtate rem tuā vende. id eſt voluntarie dimitte:vel aliena dato. Nec eſt contrariū quod prius dicitur:Nemo poteſt bene vendere qꝛ ibi prohibetur venditio retardās ⁊ impediens hic vero conceditur venditio indilata et expediens. Secundum retinaculuꝫ eſttimor penurie. ſicut habetur hic de auaro ꝙ ei deeſt tāqd̓ hꝫ qͣꝫ quod non habet. Timent autem renunciareſeculo tripliciter. timent eī penuriam oꝑum: penuriaꝫvictualium: penuriā veſtimentoꝝ. Iſtā aūt triplicempenuriā excludit per triplicem voluntarie paupertatꝭſufficientiā. Primā excludit ibi. Credenti: ſupple diuinis conſilijs totus mundus diuitiarum eſt. et infra tāꝙͣ nihil habentes et omnia poſſidentes. Item ꝙ ſcd̓a⁊ t̓cia timeri n̄ debeāt on̄dit: cū dic̄. Uictꝰ atqꝫ veſtitus