Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

Prime Ad TimotheūC.II.

§ in comprehenſibilif ſ qui ſolꝰ creat j. ſ ſit ſacreaturis in eſſentiinuiſibiliᶠ ſoli deoʳ honor ⁊ʳ gloria: in ſęcula ſęculorum amen. Quia omnis ſalus ex chriſto. non ex lege ſnonlicet diſſimulare. f § quaſi ituro ad bellunHoc pręceptum commendoʸ tibif¶ Id eſt. ſecundum ſcientiam prophetaruꝫ queſt in te. vel ſecundum ꝙ ſpiritus oſtendit mihi defili thimothee. ſecundum pręcedē§ actutes in te prophetias. vt milites inponendis ⁊ opere implendis fſ vtilem mulC conſuetudine docendi te ⁊ alios. ⁊r̄ficiendo opere quod predicas ore quod pꝰillis ſbonamr militiam: habens§ rectam. f ne docens erubeſcat male vite conſcius. Erubeſcibile enī eſt aliud agere. ⁊ aliud predicare. Conſcientiam bonam.fidem ⁊ bonam ꝯſcientiaꝫ. Quāf § flagitijs ſvt qui ſordibus eſt .ſ. adhuc jͣ. prope. ſed non intraſ Id eſt. etiā fidē perdiderunt. alios ſecum mergentesquidamᶠ repellentesˣ circa fidem§ pſeudo doctoribus qui fidem perdiderunt.naufragauerunt. Ex quibus eſtnomina ponit. vt nihil ambigui reſtethymeneus ⁊ alexander. quos traſic ⁊ tu excommunica ſ non vt pereant. ſedidi ſathanę: vt diſcant non blaſvt ſic correctiphemare.C. II.

Quia chriſtus venit ſaluare peccatores. ⁊ quia in hoc militare dēsdoce orare. vt īpetret̉ qd̓ faciēdū eſt Sſecro igiturprimo omnium fieri obſecratōnesorationes poſtulationes gratiarūI vel omnis generisactiones pro omnibus hominibꝰEtſi malif ducibus comitibuspro regibus ⁊ᶠ pro omnibus qui īx omni genere colligenda eſt eccleſia. Etiā de hisui faſtū et ſuperbia ſeculari a fide et humilitatevidentur aberrare§ qd̓ et nobis proderitſublimitate ſunt ꝯſtituti: vt qͥeta ⁊fſ vtimur et nos pace babilonis jͣ. Id eſt. cultutu et religione.tranqͥllam vitā agamusꝭ in omnif ſ integritate fidei. j. § pro omnibꝰ orare x§ vtile eccleſie.pietate ⁊ caſtitate. Hoc enīᶠ bonum eſt ⁊ acceptum coram ſaluatoIgratum deof ſ ne deſperes. § ſicut et nos. per miſericordiam. etſi reprobet per iuſticianNon ꝙ omnes ſalui. ſed ꝙre nr̄o deo qͥᵏ oēs hoīes vult ſalnullus. niſi quem vult fieri. et ideo rogandus vtvelit. quia tunc fiet Et ideo vult. ſ chriſti qͥeſt via veritas et vitauos fieri. ⁊ ad ſagnitionemᶻ veritaſ vere oēs quia vnus ⁊cͣ. quaſi idem vultom. ho. ſal. fi.ſ creator oīmtis venire. Unus enim deus et

exemplum miſericordię ſuę exhibuit.Inuiſibili. ſoli deo. quia cęteri dij viſibiles. non ſoli inuiſibili: quia ſunt ⁊ creaturę quędam inuiſibiles vt anima. ⁊ tamen ſenſu capipoſſunt: quia omnes vires eius poſſunt cognoſci: quod non dei. Inuiſibilis ē ab oībꝰ deꝰ ī natura ẜm illud: deū nemo vidit vnqͣꝫ. vdetur aūt cum vult. ⁊ ſicut vult. non ſicut eſt. ſꝫ quali ſpē vult apparere. Infuturo vero videbunt eum filij ſicut eſtSoli deo. Quiſolus deus eſt natura.i. ſolꝰ creat. quod deipſa trinitate intelligitur. Non de ſolo prevt quidam volunt. qꝛnon ait ſoli patri. ſꝫ ſoli deo. Unꝰ enim ⁊ ſolus deus a nobis prędicatur ipſa trinitas.Et vnigenitꝰ quippeſcd̓um ꝙ eſt deꝰ apuddeū. ⁊ ſpūſſanctꝰ in ſuanatura eſt immortalis.⁊ inuiſibilis.Hoc pręceptūcōmendo ⁊cͣ. Pꝰqͣꝫ cōmemorauit quę ⁊quanta ſint beneficiapatris ⁊ xp̄i erga pcc̄ores. quomodo populum imbuat diſciplinaeccleſiaſtica on̄dit.ConſcientiamUocat cogitationes.in quibus ſummoperehumilitas ſeruanda ēqua ſpreta in magnosquidaꝫ deuenerunt errores. ſicut in epiſtolaad romanos legit̉.Naufragauerunt. Haymo. Naufragium d̓r nauis fraII.ctio. Et ſicut ille ſb̓amſuam perdit qͥ naufragiuꝫ patitur ⁊ inſuperipſe perit. Ita qui bonam ꝯſcīam repelluntfidei veritatem ꝑdunt. ⁊ inſuꝑ ęternaliter pereuntQuos tra. ſathanę. UUtrūqꝫ excōmunicaui vt hoc modo excludatur a ſathana regnum ſathanę. Aug. Nulla enim creatura ē. ſiue q̨̄ in veritate manet dās deo gl̓iaꝫ. ſiue q̨̄ in charitate nō ſtetit q̨̄rens gloriā ſuā. quęvelit nolit diuinę prouidētię non ſeruiat. Sed volēs facit cū illa qd̓ bonūeſt. De illa vero q̨̄ hoc non vult. fit qd̓ iuſtuꝫ eſt. Non ei tamē rependiturqd̓ de ipſa iuſte fit. ſꝫ quo anīo ipſa facit. quia neqꝫ liberam voluntateꝫ rationabili creaturę deꝰ negauit. ſꝫ poteſtatem qua iniuſtos iuſte ordinat ſibi retinuitTradidi .ſ. Non vt pereant. quia nihil poteſt ſathanas niſi permiſſꝰqui vexat ſibi datos. Vnde. Iam noli peccare. ne deterius tibi cō. Hęc ātcum ſit filia abrahę quā alligauit ſathanas. xviij. annis nōne opor. ⁊cͣ. Tradidi ſathanę. Augꝰ. Quia illo ad correptōnem hoīm vtebat̉ ip̄aptās apoſtolica. pręuaricatores enim angeli cum principe ſuo dyabolo recte dicuntur procuratores vel actores diuinę prouidentię: ⁊ dyabolus magiſtratus huius mundi dicitur. Sꝫ magiſtratus ſub tanto imperatore nōfacit niſi quantum illi permittitur. ⁊ procuratores actoresqꝫ huius mundinihil faciunt niſi quātuꝫ dominus ſinit. Ideo dicit. Tradidi ſathanę ⁊cͣ.quia nihil poteſt ſathanas niſi permiſſus.Haymo. Tantę autem poteſtatis erat apoſtolus tantamqꝫ gratiaꝫhabebat. vt recedentes a fide verbo traderet dya bolo. Traditio autē hęceſt. quia commotus apoſtolus blaſfemijs eorum ſententiam protulit ī eosDyabolus autem qui ad hoc paratus eſt. vt auerſos a deo accipiat in poteſtatem. audita ſententia corripit eos. quod ideo fecit apoſtolus. vt correcti diſcant non blaſphemareObſecro. Hactenus de pſeudo apoſtolis. hic de oratōnibus.I Haymo. Thimotheo hęc verba dirigens. ī illo omni eccleſię formā

tradidit. quomodo debeat miſſarum ſolēnia celebrare ⁊ pro omnibus ſuplicare Primo omnium. Augꝭ. Haymo. Id eſt. ante omnia fieri obſecrationes. Ordo miſſę hic oſtenditur. quod eſt ſpāle genus orationis. Obſecra. vel pręcationes .i. illa quę fiunt iuxta vel ante conſecrationem. O rationes. in ipſa conſecratione. Poſtula. vel interpellatōes. quaſi ex dedebito. vt qd̓ hic geritur: in ęterna vita perficiatur. vt cum populus ab epiſcopo benedicitur.Gratiarū actiones de peractis. quętotuꝫ concludūt quaſitotum ſit a deo. vt benedicamus domino.Uel obſecratōes ſūtadiurationes pro rebꝰdifficilibus. vt pro cōuerſione impij. pro remouendis mal̓. O ratōnes vt quando iācōuerſis virtutes ⁊ bona orantur. Gratiarū act. de omnibꝰ generaliter. Poſtula.vt quando iam iuſtisgloria cęleſtis orat̉Pro omnibuſhoībus. Ut ſequamur clementiaꝫ dei. qꝛdeus vult omnes ſaluos fieri. etſi ſcd̓um iuſtitiam quoſdaꝫ reprobet. Un̄ hieronimusin his qui pereunt on̄dit iudicium. in ſaluatis miſericordiam. Ut quietam. Aperſecutione. Tranquillam. ſine inquietatione. quod prodeſtteneris eccleſię Ut quietam ⁊tranquil. vi. agamus. Augꝭ. Nā vtimur ⁊ nos pace babilonis. qͣꝫ diu ꝑmixtę ſūtābę ciuitates .ſ. hirl̓m⁊ babilonia. Ex qua ita per fidem populus dei liberatur. vt apud eā interim peregrinetur. Ideo apoſtolus admonuit eccleſiam orare pro regibus⁊ omnibus ſublimibus eodem ſpūſſancto afflatus. quo ⁊ hieremias. qͥ miſit epiſtolam iudęis qui erant in babilone. vt orarent pro vita nabuchodonoſor filiorum qͣꝫ eius ⁊ pro pace ciuitatis. inquiens quia in pace eorum erit pax veſtra.Ut quietam. In pace principum quies ⁊ regimē ſeruatur eccleſiarūNam in bellis tranquillitas diſſipatur. tepeſcit pietas. diſtrictio ſoluitur. qͣſoluta: infirmoruꝫ caſtitas violatur. In pace babilonis pax noſtra ē vtiqꝫcorꝑalis. quę bonis ⁊ malis communis eſt. dum inter babilonios tenemurcaptiui. quibus ſeruire iubemur. ⁊ tributa reddere. Hoc ęnim bonum eſt. Ne qͥs putaret hͨ non eſſe faciēda pro hisquos patitur eccleſia. addit. Hoc enī bonum ē. Et ne quis putet cultū vnius dei ⁊ vita bona ſalutem eē ſine participatione corꝑis chriſti .i. ſine fideeccleſię: vnus inquit deus. vnus ⁊ mediator. vt oēs hoīes ſaluari nunqͣꝫ fiat niſi per medium. Non deū verbum qd̓ ſemper erat. ſꝫ carnē factum. Qui omnes vult ⁊cͣ. Si deus qui omnipotēs dicitur: oēs homīesvult ſaluos fieri cur nō impletur. hęc eius voluntas. Sed in hac locutōneſenſus ⁊ condicio latet. vnde petrus ait. Oīs ſcriptura indiget interpretatōne. vult ergo deus oēs homines ſaluos fieri. ſi accedant ad eum. non enimſic vult. vt nolentes ſaluent̉. Sed vult eos ſaluari ſi ⁊ ipſi velint. aliter nōnullum excepit a ſalute ⁊ veritatis cognitione.Vel Qui omnes vult ſal. fa. Quāuis certū ſit nobis non omnesſaluos fieri. non tamen ideo debemus oīpotentiſſimę dei voluntati aliqͥdderogare. Nō eſt credendus omnipotēs aliqͥd voluiſſe fieri quod factumnon ſit. Sed ita intelligere debemus qd̓ ſcriptuꝫ eſt: vult oēs homines ſaluos fieri. Nullus fit ſaluus. niſi quē vult. Non ꝙ nullus hoīm ſit. niſi quē