¶ Prime Ad CimotheūC.II.
f5 ad componendam pacem quaſi medius arbiter ſ pro omnibus factus homo.vnus mediator dei ⁊ hominum§ non enim aliter qͣꝫ per hominē mediat fſ ī hociudicatur velle omnes ſaluare.homo iheſus chriſtꝰ: ⁊ qui deditfſnullum excepit qui velletredemptionē ſemetipſumᶠ pro omf ſ vel cuius rei ⁊ teſtes preceſſerunt .ſ. prophet⁊ congruo tempore totum eſt completum ¶ Id ēhec res teſtibus approbata eſt angelis ⁊ apoſtolisnibus nobis. Cuius teſtimoniuꝫtemporibus ſuis confirmatum ē:in qua re predicanda f ſ predicator. nomē aciꝰapoſtolus dignitatisin quo poſitus ſuꝫ ego predicatorquod plus eſt ⁊ ſ ⁊ in his ꝙ chriſtus dedit ſe. etꝙ ego apoſtolus.⁊ apoſtolus. Ueritatem dico non( in aliqua parte Icui credi oportet. quia fidemdocet ⁊ veritatem.mentior. doctor gentium in fide ⁊futura que eſt res fidei ſque eſt finis p̄ceptodei f quia doctor gentium. vel quia bonum eſorareveritate. Uolo ergo viros orareſ vbicunqꝫ ſint. non ſolum in eccleſia. f § ad eterna. non deprimentes ad terrena jͣ. ſmanꝰ. afſcm̄cordis. qui deum amplectiturin omni loco: ſleuantes purasˣ maf § odio alicuius. ſ vbi tempeſtas ire. vel heſitatio: non placet deo. CheſitationeFmanus ſineᶠ ira ⁊ꝭ diſceptatione. Sinus leuent ſine ira ⁊ diſcep. f§ vt humiles audiātur dum orantj. F religione earū ornante easmiliter autem ⁊ʳ mulieres in habi
f ſ non attrite frontis vt meretrices. j. §mentis.tu ornato cuꝫᶠ verecundia ⁊ ſobrifſ alijs virtutibꝰ cū verecūd. ⁊ ſobriet. jͣ. ſcriſpiſornantes ſe. vel in tortis auro vel argento non oretateᶠ ornantes ſe. ⁊ non in tortisnantes ſe.crinibus. aut auro. aut margaritiſſnon ornantes ſe f ſ que extra morem patrie.¶ Sed per opera ſint promittentes ⁊ indicanextra pietatem animi. quod decet mulieres. vel ornantes ſe per opera quod decet mulieres promitvel veſteᶠ precioſa: ſed quod decꝫtentes pietatemmulieres promittentes pietatem ꝑf§ orare cum viris ē commune. ſed non loqui. ꝑtius.nichil interroganaopera bona. Mulier in ſilentioquod ignorat ſ non erecta ⁊ huiuſmodi 5diſcat cum omni ſubiectione. Doeccleſia ſ virumcere autem mulieri non permitto.Iſ aliqua prelatione ſpirituali jͣ. ¶ Etſi in ſuo ſexu. vt in clauſtroneqꝫʸ dominari in virum: ſed eſſeſ vt non cum vicina confabuletur.f § ordo creationis oſtendit ꝙ mulier viro ſubin ſilētio. Adam enim primus forta ſitmatus eſt. deinde eua. Et adaꝫ nōconſenſu.I eo modo quo multer.eſt ſeductus: mulier auteꝫ ſeductahec ſi dominaret̉. facilius ſeduceret̉ Factu §. i.preuaricati fecitʳ in eccleſia nō debꝫ mulier deere. ſed inde augmentum ſalutis habet. ſi filiosquotidie inſtruendo generat deo. vt maneant ī fide et dilectionein pręuaricatione fuit. Saluabit̉
ſaluum fieri velit: ſed ꝙ nullus ſaluus fiat: niſi quem velit. Et ideo roganpus eſt vt velit. quia neceſſe eſt fieri ſi ipſe voluerit. Sic enim intelligimus⁊ illud. Qui illuminat omnem hominem. non ꝙ omnes. ſed ꝙ nullus illuminatur niſi ab eo. Et omnes in xp̄o viuificabuntur. quia ſine eo nulli¶Vel. Qui omnes vult ſaluos fieri. Non ꝙ nullus hominum eſſet. quēſaluum fieri nollet. qui virtutes miraculorum facere noluit apud eos. quoſdicit acturos fuiſſe pęnitentiam ſi feciſſet. Sed vt omnes homines. omnehominum genus intelligamus. per quaſcunqꝫ differētias diſtribitum. qꝛ iudęos gentesreges pͥuatos diuitespauperes doctos ⁊ indoctos colligit eccleſiaQuo locutiōis modovſus eſt dominꝰ cū aitdecimatis mentaꝫ ⁊ rutam ⁊ omne olus. id ēomnium olerū genus.Vel. Qui omnesvult ſalu. fi. Id eſt. facit omnes velle. Et qͦcunqꝫ alio modo pōtītelligi dummodo. credere non cogamur aliquid omnipotentē voluiſſe fieri. factumqꝫ n̄eſſe: quia omnipotensvelle inanit̉ nō poteſtquodcūqꝫ voluerit eſſētię ſuę volūtate Vl̓vult conſulit iubꝫ hortatur.Mediator. Hiceſt arbiter ille quē iobdeſiderat dicēs: vtināeſſꝫ nobis arbiter. Auguſt. Mediator auteꝫinter deum ⁊ hominesoportebat vt aliquidhaberet ſimile deo. ⁊aliquid ſimile hominibus. ne per omnia ſil̓iſhoībus longe eēt a d̓oaut per omnia d̓o ſil̓islonge eſſet ab hominibus. atqꝫ ita mediator non eſſet. verꝰ itaqꝫ mediatorchriſtus inter mortales peccatores ⁊ immortalem iuſtuꝫ apparuit. Mortalis cum hominibus. iuſtus cum deo. Ideo chriſtus mediator dei ⁊ hominūdictus eſt. quia inter deum ⁊ hominem mortalem eſt deus homo reconcilians hoīem deo. In tantū mediator inquātū homo eſt. Inquātum autemverbum. non medius eſt. qꝛ ęqualis deo ⁊ deus apud deū ⁊ ſimul vnus deus. Quem neqꝫ nō fieri mortaleꝫ oportebat. neqꝫ ꝑmanere mortalē. Mortalis quippe factus nō infirmata verbi diuinitate. ſꝫ carnis ſuſcepta infirmitate. Boni autem angeli inter miſeros mortales ⁊ btm̄ immortalem medijeſſe non poſſunt. quia ita ſunt ipſi beati ⁊ immortales cum deo: vt nō ſintmortales vel miſeri cum hominibus. Mali autem angeli quodāmodo medij ſunt. quia immortales ſunt cum deo. miſeri cum hominibus. Sed nonſunt veri ⁊ boni medij. quia ob hoc ſe interponit mediꝰ immortalis ⁊ miſeivt ad beatam immortalitatem tranſire non ſinat. Cui contrarius eſt mediator bonus. quia ⁊ mortalis ad tempus eſſe voluit. ⁊ beatus in ęternitate ꝑſiſtere potuit. qui non ſe interpoſuit. vt ad beatam immortalitatem tranſire nō ſineret. Sed ad hoc ſe interpoſuit mortalis ⁊ beatus. vt mortalitatenoſtra tranſacta ex mortuis immortales. ⁊ ex miſeris beatos faceret. Aliuseſt ergo medius malus. qui ſeꝑat amicos. aliꝰ bonus. qui recouciliat inimicos iheſu chriſti.¶ Qui dedit ⁊cͣ. Alia traſlatio. Qui dedit redēptioneꝫ ſemetipſum pronibus teſtimoniū tēporibus ſuis.¶ Et veritate. Augꝭ. Futura: quę eſt res ⁊ merces fidei. Quęris mercedem. fides pręcedat. Credimus enim vt cognoſcamus. non cognoſcimꝰ vtcredamus. Quid eſt enim fides: niſi credere quod non vides. Fides ergoeſt. quod non vides credere. Veritas quę credidiſti videre.IIra ad proximū. Diſceptatio. ad deum¶ Non in tortis crini. aut auro ⁊cͣ. Vt his omnibus vltra perſo
nę ſuę moduꝫ ⁊ mores occaſione mouendę concupiſcentię ſtudeant. ſed potius per omnia bona opera ſint promittentes ⁊ indicantes extra pietatemanimi.Quod decet muli. Ambroſius. Quę enim vult audiri inclinare ſeDebet amota a ſe pompa. vt miſericordiam dei prouocet. habitus enim ſuperbus nec impetrat. nęc recta de ſe facit credi.¶ Mulier in ſilētio. Orandi officium dixit cōuenire omnibus ⁊ qualiter ⁊ pro quibus ⁊ qͣre ⁊ ꝙ vbiqꝫ oranduꝫſit. Nunc dicit ꝙ docēdi officium ſolis virisꝯueniat. ⁊ quales ad illud debeant ordinarideterminat.In ſilētio. AugꝭSi loquitur. magꝭ adluxuriam irritatur ⁊ inritat.¶ Docere autem⁊cͣ. Ambroſius. Eccenō ſolum habitum humilem ⁊ honeſtum habere mulierem docuitVerum etiā autoritatem docēdi ei negauit⁊ ſubijciendam viro p̨̄cepit. vt taꝫ habitu qͣꝫobſequijs ſub poteſtate ſit viri ex quo trahitoriginem.Adam non eſtſęductus. Auguſtinꝰ. Cum enim pręuaricatorem dicat apoſtolus in ſimilitudine pręuaricationis adę. Seductum tamen negat.vnde ⁊ interrogatusnon ait: Mulier ſeduxit me. ſed dedit mihi⁊ comēdi. Mulier vero ait: Serpens ſeduxit me. Hanc auteꝫ ſeductionem proprie appellauit apoſtolus. ꝑquam id quod ſuadebatur cum falſum eſſet verum putatum eſt. ſcilicet. ꝙdeus lignum illud ideo tangere prohibuerit: ꝙ ſciebat eos ſi tetigiſſent. ſicut deos futuros. tanqͣꝫ eis diuinitateꝫ inuideret. qui eos homines feceratSed etiam ſi virum propter aliquam mentis elationem. (quę deū internoruꝫ ſcrutatoreꝫ latere non poterat) ſolicitauit aliqua experiendi cupiditascum mulierem videret accepta illa eſca non eſſe mortuam. non tamen eumarbitror ſi iam ſpuāli mente p̨̄ditus erat. vllo modo credidiſſe qd̓ dyabolꝰ ſuggerebat. Iō ait. Adam non eſt ſeductus prior. nec in eo in quo mulier. vt illud crederet verum. Eritis ſicut dij. Sꝫ putauit vtrumqꝫ fieri poſſevt ⁊ vxori morem gereret. ⁊ per pęnitentiam veniam haberet. Minus ergopeccauit. qui de pęnitentia ⁊ dei miſericordia cogitauit. Poſtqͣꝫ enim mulier ſeducta manducauit. ei qꝫ dedit vt ſimul ederet. noluit eam contriſtarequam credebat ſine ſuo ſolatio contabeſcere. ⁊ a ſe alienatam omnino interire. non quidē carnali victus concupiſcentia. quam nondum ſenſerat: ſedamicabili quadam beniuolentia. qua plerunqꝫ fit. vt offendatur deus. neoffendatur amicus. quod eum facere non debuiſſe diuinę ſententię vltio īdicauit. Ergo alio quodam modo etiam ipſe deceptus eſt. Inexpertus eīdiuinę ſententię in eo falli potuit. vt veniale crederet commilſum. Sed dolo illo ſerpentino. quo mulier ſeducta eſt. nullo modo illum arbitror potuiſſe ſeduci.¶ Saluabitur autem. Et ſi mulier fuit cauſa peccati. tamen ſaluabitur. non ſolum virgo ⁊ continens: ſed etiam nupta. etſi nunqͣꝫ ab oꝑe nuptiarum ceſſans. ſꝫ per generatōnem filioꝝ incedens. ab hoc mundo exieritli permāſerit in fide ⁊ dilectione ⁊ ſanctificatōne. vt pręter propriū viꝝ alterū nō cogͦſcat. Cum ſobrietate. id eſt. temperantia. vt proprio etiam virotemperate vtatur.Uidetur ex his verbis obeſſe mulieri. ſi vel filios non habuerit. vel ſiquos habuerit in bonis operibꝰ permanere noluerit. Sed alibi dicit apl̓s