¶ Ad Galathas

non alio modo ſed per eam libertatem per quānos liberauit qui a peccato īmuuis ex dilectioneobediens fuit.Qua libertate chriſtus nos liberauit.IC.1V.ſ ⁊ quia liberin̄ ē leuior hec ſeruitꝰ qͣꝫ idolat̉aTate et nolitenec ſalteꝫ circunciſione. quiterum iugo ſeruitutis contineri.qui ſum notē autoritatisEcce egoʸʳ paulus dico vobis. quoſ. ſ vt ſpem ſalutis in eo habeatis. jͣ. ſcircunciſio iam non ſolum non prodeſt ſed obeſt.niā ſi circūcidamini: chriſtus vonec hoc ſolum malum erit vobisbis nichil proderit. Teſtificorſicut olim ante fidemiudeo ⁊ gentiliaute rurſum omni homini circunpro habenda iuſticia. f¶ Id eſt. ex debito omtia legalia debet implere. quod exigit circunciſiovt enim baptiſmus ſuam. ſic circunciſio ſuamexigit iuſtificationem.cidenti ſe: quoniam debitor eſtfſ Chriſtus non proderit quia vos. qui gratiachriſti prius pleni eratisvniuerſę legis faciendęˢ. Euacuati⁊ virtutibus chriſtij. vos dico Faliter non noceret circunciſio. ſ creditis iuſtificari.eſtis ſa chriſto: Qui in legeʸ iuſtif futura. id eſt. indigni eſtis beatitudine eternaIam habitaficamini a gratia excidiſtis. Nos§ qui non fallitenim ſpiritu ex fide ſpem iuſticię exf 5 ex fide. quia non ex alio. ſ His. qui ſuntſpectamus. Nam in chriſto iheequatur preputio circunciſioſu neqꝫ circunciſio neqꝫ pręputiuꝫque non ocioſaaliquid valet: ſed fides quę per didei ⁊ proximif Et hec olim fuit in vobis.F vel charitatemſꝑ oꝑa fidei ꝓficiēdolectionem operatur. Currebatis

quia ex dilectione.ſ vel faſcinauit.bene. Quis ergo vos impediuit§ que vltro ſe ingeritꝭ ſ ipſi laborant omnibusmodis curſum veſtrum impedire ſed nemini voscon. illorunveritati non obedire? Nemini cō§ ſaltem eos audiendo. quia opera legis ſeruanda ſuadent ¶ Quaſi. ideo ne conſenſeritis. quiaj qua volunt vos mittere ſub iugū legisſenſeritis. Perſuaſio hęc non ēScilicet deo Sed a dyabolo f ſ ad vitāj. § nōconſenſeritis. quia modicum. f. id eſt. illi paucicidi. vel hec ꝑſua ſio vel circunciſio ⁊ pauca legiex eo quiʸ vocauit vos Modicuꝫf § congregationem eccleſie fidelium ſcilicet velvirtutumfermentum totam maſſam corrūhoc hortor ⁊ confi. § qꝛ boni deopit. Ego confido in vobiſ in domioperantepobis fea illeſ sͣ qᵍ docui fſ Quaſi confido inno: ꝙ nihil aliud ſapietiſ. Qui auQuaſi purum fontem intellectus veſtriſuſtinebit damnationem.tem conturbat vos portabit iudif 5 pro nullo parcetur ei jͣ. ſetſi carne ſit filiusabrae Ego autem non conturbo predicandociumʳ: quicunqꝫ eſt ille. Ego aulegaliatem fratres ſi circunciſionem advt olimf ſ nulla alia cauſa a iudeis patiorhuc prędicoʳ quid adhuc perſecuf § etſi eam predico. jͣ. ſ non iraſcuntur iudei decruce ſi aſſero circunciſionem iuſtificare.tōnem patior? Ergo euacuatumf§ hoc non tam furoris in aduerſarios qͣꝫ dilectionis in eccleſiam domini verba ſunt. non enim tāeſt ſcandalum crucis. Utinam etmaledixit eis qͣꝫ orauit pro eisabſcindantur qui vos conturbātf vt non timore ſed amore ſeruiatis. ⁊ qui priꝰpeccatis obnoxii. gratiam accipientes liberi ſitisUos autem vocatiʸ in libertatemEt cum hoc ſit hoc tantum eſt neceſſarium ne libertate abutaminieſtis fratrestantum ne libertatēquia tunc ſerui vt quia liberi ⁊ mētus nonincumbit legis ideo deſider: a carnis ſequaminiin occaſionem detis carnis: ſed

infirmo. ⁊ fraudes facit. ſic ⁊ mō plus perſequuntur qui illudēdo ſeducūtEt ſicut ſara tūc ītellexit luſū illū. ita nūc eccl̓a intelligit luſū iſtū ꝑſecutōeꝫAug. Omnes qui in eccleſia terrenam fęlicitatem q̨̄runt a domino. adiſmahel pertinēt. Eijce. hͦ erit cum area cęperit vētilari. ⁊ antiqͥ veteris. t. miniſtri gratiā quęrentes filij ſunt promiſſionis.¶ Qua libertate. Augꝭ. Libertas qua liberati ſumus a chriſto. eſt peccatoꝝ remiſſio ⁊ fide per dilectionem operātis iuſtificatio¶ Si circūcida/mini. Augꝰ. Circūcſio ⁊ cętera legalia itanatis ⁊ īſtitutis nō ſūtnoxia. licet nō neceſſaria. magis noxiuꝫ eratea ꝓhibere qͣſi noxia.Gētiles vero ad talianō ſunt cogēdi. ſꝫ ſi nolūt eis cōgruere vt thimotheus nō ſūt prohibēdi. ſꝫ ſi in his confidūt ſunt ꝑditi. licꝫ hisgͦ illa tenere ne videātur improbata potiuſqͣꝫ terminata. gentibꝰvero nō ſunt īponēdane videātur aut n̄ cauſa promittēdi chriſti īſtituta. aut adhuc promittere ſꝫ ceſſando iaꝫpatet ſigna futuri fuiſſe. q̨̄ cū honore paulatim deſerēdo erāt ſepeliēda. nō vt ſacrilegiagētium fugienda¶ Hiero. Aut iſtalegalia poſt chriſti paſſionem ſiue in eis ſpeſponatur ſiue nō obſeruātibus dixit eē noxianiſi diſpēſatorie cuſtodiātur. Vn̄ inqͥt. Anteqͣꝫ inciperet noua p̨̄dicatio oportuit circūdi. Nūc autē legi fideſuccedente nichil proderit fideli addita circūciſio ſꝫ oberit. Amb̓Maiꝰ enī malū eſt extibero ſeruum fieri qͣꝫnaſci.¶ Debitor ē vniuerſę legis. Hoc iōait vt terrore tā innumerabiliū obſeruationum q̄ in lege ſcriptęſunt. (ne oēs īplere cōgerentur. quod nec ip̄iiudei. nec patres eoꝝ implere potuerunt ſicut petrus ait) abſtinerēt ab hisquibus eos aliqui ſubijcere cupiebant¶ Agratia excidit quę ad hoc venit vt ceſſante onere iuſtificꝫ. quod qͥreducit hanc perdit.Nos enī. Qui ī lege cōfidit amittit gratiā qd̓ ex cōtrario pōt videriqꝛ ex fide iuſticia ⁊ ſpes .i. ęterna beatitudo. ⁊ hoc facimus per ſpiritum. neputemur falli.Spe iuſticię. Id ē. quā ſperat iuſticia .ſ. vitā ęternaꝫ. vl̓ qͣ ſperaturipſa iuſticia. Fides enī eſuriens ⁊ ſitiens iuſticiā ſꝑat in ea renouari ⁊ proficere. Vel ſpes iuſticię ē chriſtus ex quo ſꝑatur iuſticia ipſa.¶ Nam in chriſto iheſu. ⁊cͣ. His vero qui in chriſto ih̓u volūt pieviuere virtutes appetēdę ſunt ⁊ vicia fugienda. Media vero que inter virtutes ⁊ vicia ſunt. nec appetēda ſunt nec fugienda vt circunciſio ⁊ pręputiūuę nihil valent in chriſto.¶ Sed fides. Augꝭ. Sine dilectione fides inanis eſt. Fides cū dilectione chriſtiani eſt. Alia ē demoniſ. Nam ⁊ demones credūt ⁊ cōtremiſcunt

Qui aūt non credūt tardiores ſunt ⁊ peiores qͣꝫ demones. Sed multū int̓eſt. vtꝝ quis credat ip̄i eē chriſtū. an credat in chriſtum. Nā ipſuꝫ chriſtūeē demones crediderūt. nec tamen in chriſtum crediderunt. Ille enī creditin chriſtum qui ſperat in chriſtum ⁊ diligit chriſtum.¶ Currebatis bene. Hic laudat galathas ⁊ eos ꝑ qͦs īducti ſunt vtiudaizare vellent vituperat. ⁊ ne illis cōſentiāt monet.¶ Modicū fermētū. Augꝭ. Ne putetis paucoꝝ hoīm inſidias cōtēnendas vt eī ſcintillaꝑua res eſt. ⁊ pęnę dūcernitur non videtur.Sed ſi fomitē cōp̨̄hēderit. ⁊ nutrimēta ſuiinuenerit męnia vrbeſlatiſſimas ſaltus regioneſqꝫ cōſumit. Et ſic̄fermētum res modicavidetur ⁊ nihili. Sedcū farina ꝯſperſum totā maſſam corrūpit. etin illiꝰ vim tranſit oēquod mixtū eſt. Ita ⁊doctrina peruerſa abvno incipiens vix duos aut tres pͥmū in exordio reperit auditores. ſꝫ paulatī vt cā cerſerpit ī corpore. Et iuxta vulgare ꝓuerbiuꝫvuius pecudis ſcabieſtotū cōmaculat gregēIgitur ⁊ ſcītilla ſtatīvt apꝑuerit extīguēda ē. ⁊ fermētū a maſſę vicina ſe mouendū⁊ ſcabioſū aīal a caul̓oīm repellendum.¶ Confido. Ideocōfidere de his ſe dic̄.qꝛ nō ſpōte ſꝫ circūuenti errabāt. Et iō on̄ſamō vera via facile credit eos reuerti.¶ Conturbat. vt.ſ. mutato ordine deſpiritalibꝰ ſitis carnales.¶ Quicunqꝫ ē illę. Occulte inquiuntpetꝝ lacerat. cui ſuprain faciē ſe reſtitiſſe ſcpͥſit. ꝙ nō recto pede inceſſerit ad ęuāgelij veritatē. Sed nec paulꝰtaꝫ procaci maledictode eccl̓ę principe loq̨̄retur. nec petrꝰ dignꝰ vtportaret iudiciū eccl̓ięEx qͦ arbitrādū eſt de alio qͦdā dici qͥ vel cū apl̓is fuerat. vel d̓ iudęa venerat. vel ex phariſęis crediderat. vel aliqͥs magnꝰ ſic apud galathas eſtimatus vt portet iudicium eccleſię perturbatę.¶ Ego autem. Inponebatur ei apſeudo ꝙ alibi circūciſionem p̨̄dicaret. ſed non eis facile ſententiam ſuaꝫ aperire vellet.¶ Quid adhuc perſecu. ⁊cͣ. Perſecutōes enī creberrimas ſuſtinuita iudęis. eo ꝙ doceret credētes de iudęis non debere circuncidi.¶ Scādalū crucis. Augꝭ. Scandalum erat iudęis p̨̄dicatio crucis.quia ſabbatum ⁊ circunciſionem euacuabat. Si vero admitteret circunciſionem non eſſet eis ſcandalum ⁊ pacifici eſſent.¶ Utinā et abſc. Ip̄i vos cōturbāt ſꝫ vtinā abſcīdātur. nō carnalit̓ ſꝫvī generādi perdāt ī vob̓. vel ī alijs nihil ꝓficiāt. n̄ ſolū circūciſi ſꝫ abſciſi. vtnullā oīno generādi potētiā habeāt. ⁊ merito hͦ opto ne vos redigāt ī ẜuitutē legis. Vos enī vocati eſtis a deo in liber.Abſcindātur. Elegāti ābiguo bonū optat. ſūt eī ſpadones ꝓpt̓. r. c.¶ Ne liber. in occa. Sēſꝰ ē. Cauete ne audito noīe libertatis īpune