¶ Ad Galathas

non minus diligenter qͣꝫ illi preceperuntj. F ipſi nihil mihi contulerunt. ſed ego petrohoc ipſum facere. Cum autem vef5 qui locus gentium erat ſ non in occulio. ſꝫraꝫ omnibus quibus nocebat ſeundo ſ mn preniſſet cephaſʳ antiochiam. in faciſētia omnium.indicando Cºªτ ſ quod non animaduertebat̉ry tanduant lꝑ temere ſſ dignus reprehenſione. pro alijs. non pro ſeem eiusᶠ reſtiti. quiaʳ repręhenſihoc modobilis erat. Prius enim qͣꝫ venirētIiudei ſ hieruſolimitāe eccleſie epiſcopo. j. ſ nōhabenſ diſcretionem in cibisqͥdā abʸ iacobo. cū gētibꝰ edebatſ illi f ſ latenter per aliquas occaſiones ſa cibis gentiliumCum autē veniſſentꝭ. ſubtrahebatſ per ſe gregē faciebat cū iudeis ſ nō cibos ſ qꝛ⁊ ſegregabat ſe. timens eos qui exerāt infirmi: vel ſi firmi: pro more ſuo ſcandalizarenturf § quaſi diſcerneret ciboscircunciſione erant. Et ſimulatioſ qui erant anthiochie.ni eius conſenſeruntᶠ cęteri iudęi:ſdoctor gentium Igētibus ſubtractus.ita vt barnabas duceretur ab eisiudaice comeſtionis ſ ego ſolusin illa ſimulationē. Sꝫ cū vidiſſeꝫf ſ non quantum ad intentōnē. ſed ſ quia ꝑ hocꝑibat veritas vt gentes iudaizarent.ꝙ non recte ambularentꝭ ad veritaf uia pro his ſanandis dictum eſt vt omnesillius obiurgatione ſanarentur.te ęuangelij. dixi cephęʸ corā omf 5 Qui fuit in ritu iudaico dimiſit. quid qui nōfuerunt facere debuerant ſnatione ⁊ generenibus. Si Itu iudęus cum ſis ge§ gētiliū nō iudeoꝝ rituſſ qꝛ ſcit nihil conferre.tiliter ⁊ʸ non iudaice viuiſ. quomo5 que oīa que vidēt in te: putāt neceſſaria ſaluti.do gentes cogis iudaizare? Nosſ nō ꝓſeliti ſ ſumuſ. f peccatores quidēſed nō vt gētes ydo latre ⁊ immūde.natura iudęi: ⁊ non ex gentibuspeccatores vſus eſt dici valde iniquos. non dehis qui cum iuſte ac laudabiliter viuant. non ſūtſine peccato¶ Sed tamenpeccat ores. Scientes auteꝫ ꝙ nō

5 quantuſcunqꝫ in lege. § iudeusj. § que ſuntde ſacrificiis ⁊ alijs legalibusiuſtificabiturꝭ homo ex operibꝰ leT5 nullo deniqꝫ modo. . 5 .i. qua treditur ī xp̄mgis. ſniſi per fidem iheſu chriſti.ſ ergo etiam nos iudei ſicut ⁊ gentes.Et nos in chriſto iheſu credimus.opera ſunt ex gratia. ſed non ex operibꝰ gratia.I ſ qꝛ ipſa prima ē. ex qͣ impetrātur cetera Falivt iuſtificemurꝭ ex fide chriſti. ⁊ nōquo modo f quia iudeus non eſt iuſtus ex lege.multominus caro .i. peccator ex gentibus.ex operibꝰ legis. Propter quodex operibus legis non iuſtificabit̉§ gentilis. Sed ſi dicitis nos peccaſſelegem dimiſimus. ⁊ in chriſto iuſticiam queriis. tunc qui hoc precepit eſt peccati miniſter. ſꝫnunquid: quaſi mirum eſt ſi quis dicat.omnis caro. Ꝙ ſi quęrentes iuſtificari in chriſto. inuenti ſumus etipſi peccatores: nunquid chriſtꝰf 5 ꝙ chriſtus peccauerit qui legem deſtruxit. velqui eam n̄ſtrauit. Ego enim ſequax eius legemdeſtruxi rationabiliter viuendo. ⁊ docendo. ⁊ ſi reedifico: contra legem facio. Nam per auctoremlegis ipſam legem dimiſi. quaſi ei mortuus. nullum ſenſum eius habens.peccati miniſter eſt? Abſit. Si eīq̨̄ deſtruxi iterum reędifico: pręuaricatorem me conſtituo. Ego enimſad honorē deiper legē legi mortuus ſum. vt deoſ ⁊ poſſu. qꝛ ſcōcupiſcentie noſtre in eotrucifixe ſunt.viuam. chriſto confixus ſum cruci§ non ē in me iuſticia mea. ſed dei 5. i. vetꝰ hō.Uiuo autē iam nō ego: viuit veroſ nouꝰ fſ ⁊ quid eſt exponit ¶ Id ē.in me chriſtus. Ꝙ auteꝫ nunc viſ̄ poſſum operari ſ corruptibili in qua eſt incēuum viciorum .i. ꝙ igne non vror: per fidem eſtnon per opera laborioſajj. ſ cuiꝰ fides valere pōtuo in carne. in fide viuo filij dei:

ſicut petrus in circunciſione. Et ſicut apoſtoli petro. ita barnabas ſibi.Reſtiti. Quod non auderet. niſi ſe non imparem ſentiret.¶ Ab ęmulis nouę legis dicebatur paulus gr̄ę prędicator egregiꝰ damnare legem moyſi. vt ſacrilegam. nec deo mandante ſcriptam. ⁊ ideo etiam ipſe iudaizauit. oſtendens non eſſe eam ſacrilegam iudęis. vt eſt ydolatria gētibus. nec tamen eſſe neceſſariam ſaluti.¶ Poſtqͣꝫ venirent quidam. Quidaꝫ ęmulatores legis. qui ęquoiure chriſtum ⁊ legemvenerabātur. quos timens non miſcebaturgentibus. Quod ſi ſolum eſſet: non eēt rep̨̄henſibile. Sicut ⁊ ip̄epaulus pro ſcandaloaliquando ceſſit. ſed īhoc erratum eſt. ꝙ gͦtes cogebat iudaizareSed cum vidiſſem. Hieroꝰ. adaugꝭ. Paulus ī petronon potuit rep̄hēdereqd̓ ipſe fecit. nec arguere ſimilatōnem cuius⁊ ipſe reus erat. Sꝫ fuit hͨ repręhenſio diſpēſatoria. nō vera. Necpetrꝰ peccauit. nec paulꝰ pcaciter arguit. Petrus aūt fuit hꝰ decretiautor. legem poſt ęuāgeliū nō eē ſeruandaꝫq̄ poſt viſioneꝫ linterad corneliū intrauit. ⁊cū gentibus comeditꝰQui etiā quęſtionemde hac re ſoluit. Cū eīpaulus ⁊ barnabas iācōuerſis multis gentibꝰ veniſſent antiochiāQuidam de iudęa dicebāt. ſine lege moyſinomineꝫ poſſe ſaluartūc vtriqꝫ de hac q̨̄ſtion aſcenderūt hirl̓mad apl̓os. Petrꝰ veroait: Deus dedit ill̓ ſpiritū ſicut ⁊ nobis. ⁊ nichil diſcreuit int̓ nos⁊ illos. fide purificanscorda eoꝝ. Quid gͦ tēptatis deū impone̓ iuguꝫ qd̓ neqꝫ nos neqꝫpr̄es nr̄i portare potuimus? Sed ꝑ gr̄aꝫ credimꝰ ſaluari ſicut ⁊ illi. Petrus itaqꝫ bn̄ ſēſit d̓ abolitōe legꝭ. ſꝫ ſimulauit pre tīore iudęoꝝ. ne occaſione gētiū a fide recederent. ⁊ ſic ꝑderet ſuū gregē. Sil̓auit aūt ⁊ paulꝰ ꝓ ſimili mētu. vt ī circūciſione tymothęi. ⁊ ipſe qui nutriuit comā ex voto vt nazaręi: ī cenchris exlege caput totondit. Poſt multa etiā in hirl̓m conſilio iacobi ⁊ pręſbiterorum purificatus ſcd̓m legem intrauit in templum. ⁊ hoſtiam obtulit. Eccequomodo iudęꝰ iudęis. Auguſtinus vero de gentibus credentes dicit legꝭonere liberos eſſe. de iudęis: legi eē ſubiectos. nec peccare ſi circuncidunt ⁊ſacrificant. ſi modo ſpē ſalutis ī eis non cōſtituant. nec peccat petrꝰ ſi iudaizat: ſꝫ ꝙ gentes cogit iudaizare ſuo exēplo. in qͦ ſolo paulꝰ eū rep̄hendit. vtdoctor gentium: vt ſit repręhēſio vera nō diſpenſatoria. Hiero. Sed ſi pꝰęuangeliuꝫ bn̄ facit qui iudaizat in ſacrificijs ⁊ cęteris: in hęreſim labimurcherinthi ⁊ hebionis. qui propter hoc ſunt anathematizati: qd̓ ęuangeliomiſcuerunt cultus legis. Qui dum volunt ⁊ iudęi ⁊ chriſtiani eē: neutrumſunt. Et ſi tales ſuſcipimus vt in eccleſia dei faciant quod fecerunt in ſynagoga ſathanę: non illi chriſtiani fient. ſed nos iudęos facient. Sunt vtiqꝫiudęorum cerimonię omnibus mortiferę fidelibus. finis enim legis chriſtꝰ.Item. Lex ⁊ ꝓphetę vſqꝫ ad iohannem. Et conſummabo teſtamentum nō

uum ſuper domum iſrahel. nō dicit populo gentiuꝫ. ſed iudęis. vt n̄ in vetuſtate litterę viuant. ſed in nouitate ſpiritus. Nec ſunt illę cerimonię resindifferētes inter bonū ⁊ malū. Si obſeruandę ſunt: ſalutem afferunt. Siſalutē non afferuūt: non ſunt obſeruandę.Dixi cephę. Augꝰ. Ipſe petrꝰ qd̓ a paulo fiebat vtiliter libertate charitatis ſecū ac benigna pietate humilitatis accepit. Atqꝫ ita exēplū poſteriſp̄buit tanto ſanctiꝰ qͣꝫto ad imitādū difficiliꝰ qͦ nō dedignētur maiores ſicubi forte rc̄i tramitē reliquiſſent. etiā a poſterioribꝰ corrigi. Lausitaqꝫ iuſtę libertatis īpaulo. ſcē humilitatisin petro.¶ Dixi cephę. Vt īeo qͥ prīꝰ ē diſcāt cęt̓i¶ Hie. Hinc diſcātgalathę petri autoritate nō eē iudaizāduꝫin hoc rep̄hēſus ē.¶ Qūo cogis:Nō docētis imꝑio. ſꝫcōuerſatōis exēplo.¶ Nos natura.Commendata autoritate ſua. iam rōnibꝰincipit agere. ꝙ carnales obſeruātię pꝰ xp̄mnon ſunt obſeruandęQuaſi deceret. Gentes nō debēt iudaizare. qꝛ nos qͥ valuimuſī lege ſcimꝰ eā nō iuſtificare. ⁊ ideo ea dimiſſa ad chriſtum ꝯfugiꝰNiſi per fidemhieſu chriſti. Noniō dicit ex fide ꝙ oꝑabona fruſtrētur. cū deus reddat vnicuiqꝫ ẜꝫoꝑa ſua. Sed qꝛ oꝑaſūt ex gr̄a. nō ex oꝑbꝰgr̄a. qꝛ fides ꝑ dilectōnem oꝑans. nihil oꝑaretur. niſi ipſa dilectiodei diffūderetur in nobis ꝑ ſpm̄ſanctuꝫ. necipſa fides eēt in nobisniſi deus eam daret.¶ Omnis caro.Nota ꝙ de iudęis ponit homo. de gentibꝰcaro. Homo ibi. Scientes auteꝫ ꝙ non ⁊cͣCaro ibi. Propt̓ qd̓ex operibus ⁊cͣ.¶ Ꝙ ſi quęrenteſ¶ Beda. Si nos reuera cognouimus non poſſe iuſtificari nos. niſi tranſeūtes ad chriſtū. Nūqͥd patit̉ xp̄s relabi nos ad id qd̓ eramus. Qd̓ ſi pateretur profecto miniſter nobis eēt peccati .i. prioris ſtatus noſtri. ſicut fuiſſettranſeuntibus ad ſe miniſter iuſticię.¶ Bl̓. Ꝙ ſi q̨̄rētes. Dixi ꝙ ex oꝑbꝰ legꝭ nō ē iuſticia. Qd̓ ſi nos qͥ in legemaiores fuimꝰ: īuēti ſumꝰ ī ea fuiſſe pcc̄ores. qd̓ inde apparꝫ qꝛ q̨̄rimꝰ ī xp̄oiuſtificari. Qꝛ cur ī xp̄o q̨̄reremꝰ iuſtificari: niſi qꝛ ī lege n̄ eramꝰ iuſti? Etſinos qͥ in ea perfecti eramus: fuimus ex ea peccatores: tūc lex vbicūqꝫ ē miniſtrat peccatū. Etſi lex miniſtrat peccatū: tūc ſi xp̄s legē miniſtrat: ⁊ peccatūſꝫ non eſt miniſter peccati. gͦ nec mīſter legꝭ. Qd̓ ſi forte videret̉. qꝛ eā adimpleuit. ſꝫ abſit ꝙ eā mīſtrauerit. docēs eā poſt paſſionē ſuā ſeruandaꝫ. Etſi non eſt miniſter legis: cur eam ſeruaretis?Inuenti. Non opinione habiti. ſed ratione probati.¶ Ego enim per legem. Spiritualiter intellectaꝫ. Sum mortuus legi. Ne carnaliter in ea viuā. Ut viuam deo. Nō mihi. qd̓ iampoſſum. qꝛ cum xp̄o. Fixus ſum cruci. Id ē. crux xp̄i extinxit in me ardorem peccati. vt iam vltra ad id non extēdar. Sed viuo. In ꝟtutibꝰ