Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

IIII. IohannesC.

ſque niſi hauriat̉ de imo putei haberi nōpoteritmaiushabes aquā viuā? Nunqͥd tu maaliquid nobis dandoiores patre noſtro iacob qͥ dedituncrhauritorio aquā extrahensnobis puteum. ⁊ ipſe ex eoſ bibit ⁊ꝑ quos ꝑfectiores in eccleſia τ minores vel ꝓrlis ignorātesfilij eius ⁊ pecora eius; Reſpōditiheſus ⁊ dixit ei. Omīs qui bibitfigurali § .ſ. voluptatem ſeculi quā talisaqua ſignificatꝓmittit ſatiex hac aqua ſitiet iterum. Qui aūtetatē ſpūs que fiet in reſurrectione. qꝛ apud eumē, fons vite quo inebriabunt̉biberit ex aqua quā ego dabo ei.non ſitiet inęternuꝫ. ſed aqua quādabo ei. fiet in eo fons aq̨̄ ſalientiſin vitam ęternā. Dicit ad eum mulier. Domine da mihi hanc aquaꝫvt non ſitiam neqꝫ veniā huc hau5. i. rarire. Dicit ei iheſus. Uade voca vitionalē intellectūrum tuum. ⁊ veni huc. Reſponditmulier ⁊ dixit. Non habeo virumqꝛ vere dixiſtiDicit ei iheſus. Bene dixiſti. quiaIdum dicit aliquid qd̓ ab ea non audiuit. ꝓbat ſenon ab ea didiciſſe ꝙ virū nō habet ſed ex diuinitate ſciſſe.non habeo virū. Quinqꝫ enim vimoros habuiſti. ⁊ nunc quem habesnon eſt tuus vir. hoc vere dixiſti.Dicit ei mulier. Domine video qͥavere es ꝓpheta quia omnia noſtiFiacob ⁊ filij eiusꝓpheta es tu. Patres noſtri ī mō

iudeite hoc adorauerunt ⁊ vos dicitisquia hieroſolimis ē locus vbi adoſ templūquaſi alibi nemo poſſit placere deo fqꝛ iamcepit intelligere ſuꝑadditrare oꝑtet. Dicit ei iheſus. Mu5 cū ablata vmbra lux vetatis irradiauerit vt appareat in locis nō eſſe deum ſed in puris mentibusſ qꝛ iam ē in te vir qui poteſt credere ⁊ ideocrede quia.lier crede mihi qͥa veniet hora quado neqꝫ in monte hoc neqꝫ in hieroſolimis adorabitis patrē. Uosqꝛ veri iudei nō eſtis fquoꝝ patribus promiſſus ē chriſtusadoratis qd̓ neſcitis. ʸ nos adoraſꝑ legē ⁊ ꝓphetasmus qd̓ ſcimus. quia ſalus ex iuIcū ſpūs poſt reſurrectionē meā dabiturdęis eſt. Sed venitꝭ hora et nuncFcū aliqui mihi firma fide adherēteſt. quādo veri adoratores adoraſ nō de vanisbunt patrem in ſpiritu ⁊ veritate.Padorātes in ſpiritu ⁊ veritate agnitiōisNaꝫ ⁊ pater tales quęrit qui adorent eum. Spiritus ē deus. ⁊ eosqui adorant eū: in ſpiritu ⁊ veritate oportet adorare. Dicit ei mulierſ quaſi venietScio quia meſſias venit: qui dicifinis legis ⁊ prophetarūtur chriſtus. Cuꝫ ergo venerit. ille⁊que ad cultū ſuum ⁊ patris ꝑtinenobis annunciabitꝭ omnia. Dicitei iheſus. Ego ſum qui loquor tecum ⁊ ꝯtinuo venerūt diſcipuli eiꝰ

Cōtra qd̓ ergo aꝑte chriſtus oſtēdit ſe non carnaliter ſꝫ ſpūaliter loqͥ. dicēsnō ſitire eum qui ſuam aquā biberit.Nunquid tu. Alienigena iacob patrem ſuum vocat. qꝛ ipſa ſub legemoyſi vixerat: ⁊ p̨̄dium qd̓ iacob filio ſuo dederat. poſſidebat. Et ipſe ex eo. De puteo bibūt hoīes ⁊ pecora. ſimiliter de ratiōe. quęquaſi deprauata ⁊ obſcurata magno labore fodit̉ ⁊ exercet̉. Bibunt auteꝫquidā vt homines qui ea ratione ad bonū vtunt̉ vt ſancti. quidā vt pecoraqui vtunt̉ ea ad malūvt philoſophi.Qui aūt biberit. Quicūqꝫ meę prędicationi cor accōmodauerit ⁊ gratię donūcognouerit. fides quęꝑ dilectionem oꝑaturin eo naſcit̉. ⁊ ſic tandēin vitam tranſibit ęternam. Aquę ſalientiſAqua corꝑalis deorſum fluit aqua ſpūalisſurſum ſalit. ⁊ ſecū eoſqui eam bibūt in ęternam gloriā ſubnehit.Dicit adeū mulier. Delectata ꝓmiſſione domini: volensnō ſitire vt exoneraret̉his laboribus: adhuccarnaliter putat ꝓmitti ſibi. ſicut helię datūē. xl. diebus nō eſurireneqꝫ ſitire. ſed volensiheſus vt illa iam ītelligat dicit. Bade vocav. t. ⁊ veni huc. vt eoduce ad ꝯtemplationēſpiritualis intelligētięaſcendas. Uade vocā v. t.Tu ſenſualis voca rōnalem intellectuꝫ. quovt viro regariſ. tu quęmodo carnaliter ſapishunc: ego lux ⁊ caputviri illuminabo: quaſihęc q̨̄ dico nō carnaliter vt tu animalis facis. ſed ſpūaliter ſunt ītelligenda ⁊ ductu rationis accipienda. ⁊ iōtu para intellectuꝫ mihi ⁊ veni intelligendohęc ſpūalia q̨̄ dico.Reſpondit mulier. Reuera hęc mulier tūc nō habebat virum ſꝫ vtebat̉ quodā non legitimo. de quo reſpondetadhuc carnaliter ſapiens. qui nondū vocauerat virū .i. ītellectum. Dicit ei iheſus Bene. Paulatim eā attollēs adhuc myſteria loqͥtur vt paulatim ꝑduceret eam ad cognoſcendū quis cū ea loquęret̉. Et nōopus bonum. nō prudentē mulieris laudat reſponſionem. ſed veritatis laudat confeſſionem.Quinqꝫ enī viros. Quinqꝫ viri ſunt quīqꝫ leges humanę naturędatę. Prima in paradiſo ante peccatū in ꝓhibitione ligni. Secunda poſtp̨̄uaricationem ⁊ expulſionē de ꝑadiſo. de multiplicatione humanę ꝓpaginis. Tercia noe ante diluuiū de fabricanda archa. Quarta poſt diluuiunde diuiſionibꝰ gentiū. Quinta abraham de circūciſionē ⁊ immolatione filijHis. v. legibus quaſi. v. viris: humana anima ab initio mūdi vſqꝫ ad moyſen ſubiecta fuit. Poſt data ē lex litterę. quę nullam ſalutē ꝯtulit. vnde d̓rQuem nunc habes. nō ē t. u. Dimitte litterā vade ad ſpiritū litterę. ad nouum teſtamentū. a quo ſpūalem virtutū ꝓlem ꝯcipias. Augꝰ. Quinqꝫ viri. i. v. ſenſus corꝑis te rexerunt. nunc in tēpore diſcretionis non te regit vir .i. intellectus ſapientię ſed adulter .i. error corrumpit.

dum carnaliter q̨̄ dico accipis ⁊ ideo voca virum. vt ſicut dico ſpūaliter intelligas. Ideo. v. ſenſus in minori etate dicunt̉ viri qꝛ ſunt legitimi. Poſtlapſum enī hoīs ex decreto dei naturaliter regit̉ illa ętas nō ad ęterna ſꝫ adiſta tꝑalia appetēda ſi mulcent. vitāda ſi offendunt.Quia ꝓpheta es tu. Mulier exauditis ꝓficiēs iam ceꝑat aliquatenus habere intellectū. vnde ⁊ ꝓphetam vocat. ſꝫ non plenū qꝛ non credit veniſſe chriſtum. Patres noſtriPropheta es tu ⁊ iōiudica de hac ꝯtentōequę me mouet. Iudęiſe p̨̄ferebant ſamaritanis ꝓ templo qd̓ ędificauit ſalomō in quo adorabant. Ecōtra ſamaritani aduerſuꝫ iudęos pro mōte. in quo⁊ nō in templo patresadorauerunt qui deoplacuerūt. Et ſic patriarchę ī mōtibus iudęiin tēplo adorauerunt̉p̄figurantes modū bene orandi. Mulier. In hocloco dominus iactantiā ſamaritanoꝝ reprimit. qͥ putabāt ſe nonmīoris religionis fuiſſe qͣꝫ iudęos. loquit̉ ergo in ꝑſona ꝓphetaꝝ⁊ omniū qui in chriſtūcredūt. vnde ait. Boſadoratis patrē quē neſcitis. qꝛ nullꝰ adoratpatrē niſi filiū adoret.ꝑ quē ad noticiā pr̄isvenit̉. ſed nos ſcimusfilium ⁊ ꝑ filiū patremvnde ſequit̉. qꝛ ſalusex iudęis ē .i. qꝛ chriſtꝰqͥ eſt ſalus ex iudęis ē.nō ſolū origine carnisſed etiā ex eis orta eſtfides ⁊ primitiua eccleCrede mihi.Quia iam ē in te virqui poteſt credere. ⁊ iōcrede quia niſi credideris nō intelliges. Quādo neqꝫ īmonte. Ecce paritermons veſter ⁊ tēplumiudeoꝝ reprobabit̉. ſꝫin hoc eſtis impares ꝙ vos ſamaritani adoratis qd̓ neſcitis. ſꝫ nos iudęi nōomnes ſꝫ electi: adoramus qd̓ ſcimus. qꝛ nobis cognitio dei. teſtamentū. prophetia promiſſa. de nobis chriſtus. ⁊ hoc ē qꝛ ſalus ex iudęis ē. ſed qͣꝫuis itaſimus differētes: tn̄ nō p̨̄fero locū iudęoꝝ loco ſamaritanoꝝ. ⁊ hoc ē ſed venit hora ⁊ nunc.Quādo veri ado. Priuſqͣꝫ venirē in carne nemo potuit adorare patrē in ſpū ⁊ veritate pręter pr̄iarchaſ ⁊ ꝓphetas. qͥbꝰ mea īcarnatio reuelatafuit. ſꝫ ꝑ meā p̨̄ſentiā in carne fiēt veri adoratores.In ſpiritu et ve. Nō in tēplo. nō in hͦ mōte: ſꝫ īterius ī intimo tēplocordis ⁊ in veritate cognitionis. patrē ē adorandū. Spiritus ē deus. Cum deus ſit ſpūs ⁊ nō corpꝰ. nō q̨̄rit corporeuꝫlocū. montē vel templū in qͦ oret̉. Sed ſpūs purus eſt eiꝰ templū in qͦ oret̉nō de viſibilibꝰ q̨̄ tranſeūt. ſꝫ de ęternis q̨̄ veritas ſunt. ſtrui. i. a meſſia.Scio qꝛ. Iā ꝑ verba docētis ampliꝰ ꝓuecta ſcit a qͦ ꝑfectę debeat in Ille annū. Qualiter ſpreto tēplo vel mōte in ſpū ⁊ veritate adoremꝰoſtendet. ⁊ abiectis vmbris veritate illuſtremur. Ego ſum qui lo. Quē vēturū expectas veniſſe cognoſce. ⁊ adducto