¶ IohannesC.I.
l .i. mihi prepoſitꝰ ē etiā ī humanitate. ⁊ qd̓ dixiiterum dicocuxpoſt me venturus ēᶠ ante me factꝰfeternitate deitatis qꝛ illi ſpūs ē datus nō admenſurā. nobis ab eo ſecundū menſurāeſt. quiaʸ prior me erat. Et de plenitudine eius nos omnes accepifvt ipſuꝫ credamꝰ ⁊ veritatē qua illū ītelligamꝰbono bonū jͣ. vere ab eo accepimꝰ qꝛ lex quemala nō tollit ſed oſtēdit: ⁊ reos ꝯuincit vt humilient ſe medicomus. Et gratiāᶠ ꝓ gratia qꝛ lex ꝑſqͣ ſit ſalus homini vt erat ꝓmiſſamoyſen data ē. ſꝫ gratia ⁊ veritas5 qui ē dominus liberās. que ſnec moyſesFhec gratia per chriſiū oībus ē data .ſ. videre deūqui nunqͣꝫ viſus ēꝑſiheſum chriſtū facta eſt. DeumInullꝰ hōſ ſednemo vidit vnqͣꝫ. vnigenitꝰ filiusI in ſecreto ⁊ cū nouit τ. i. ꝑ manifeſtationē ſue īcarnationis deū inuiſibilē demōſtrauit ſfidelibꝰqui eſt in ſinu patris.ᶠ ipſe enarraI iterūꝑ moyſen nō ē gratia nec peripſum iohannē. ⁊ hoc ē ꝙ teſtat̉ ſe nō eſſe chriſtūſ vt lucerneuit. Et hoc ē teſtimoniū iohannisIcū eiꝰ excellētia mouerētur qꝛ auſuſ ē bap. izarequādo miſerunt iudęi ab hieroſoſapientes in legelimis ſacerdotes ⁊ leuitas ad euꝫſ vt cōfeſſione ipſius iohānis ſcirent quis eſſetſquidvt interrogarēt eum. Tu quis es?ſecce humilitas iohānis qua nihil maſus ē cuꝫoſſet credi chriſtus ꝙ nō eſt chriſtꝰ ⁊ ꝙ erat īcuriorEt ꝯfeſſus ē: ⁊ nō negauit. Et conquifeſſus ē qꝛ non ſum ego chriſtus.remota priori opin one.i. esEt interrogauerūt eum. Quid erfnō ſum. h. qꝛ nō ſolū ꝓpheta ſicut ille ſed etiamprecurſo: ſ corꝑe qꝛ ipſe dominuſ ſpūaliter de eodicit helyas in ſpiritu ⁊ vutute.go. helias es tu? Et dixit. Non ſū
Fheliſeus ſqꝛ nō prenūtio ſed oſtēdo § nōſum ꝓpheta qꝛ plus qͣꝫ ꝓpheta. nō ſum vnus deillis ꝓphetis. de quibus me eſſe putatisꝓpheta es tu; ⁊ reſpondit. Inon.ſdic quis es ne abſqꝫ reſpōſo redeamꝰ ad illos q̄ſed de te ipſo nihil mani? de chriſto te predicatenos miſerunt ⁊audiuiml̓. gerisDixerūt ergo ei. Quis es; vtᶠ reſponſum demus his qui miſeruntnos? Quid dicis de te ipſo; ait.ſum fverbi īcarnati in me j deſerte iudee ſolatium annuntiansquidEgoʳ voxꝭ clamantis in deſerto.parate in vobis Iper fidē per opera per que dominus ingrediturDirigiteʳ viam domini. ſicut dixityſaias ꝓpheta. Et qui miſſi fuerāt§ ex inuidia querebāterant ex pharizęis. Et īterrogauequaſi audacie eſtrunt eum ⁊ dixerūt ei. Quid ergoIhic plane īuidia patet f qui habet autoritatembaptiſmibaptizas ſi tu nō es chriſtus neqꝫſhelizeus Ictiā īuidis ex bonitate veritatē dicihelyas neqꝫ ꝓpheta: Reſpondit§. i. lauoeis iohannes dicens. Ego bapti5. i. prefens vobis apparetzo in aqua: medius auteꝫ veſtrumcorpore ſ qꝛ humilis ⁊ ideo ego lucerpreaccēdor Tante tēpora diffinitū ē qd̓ poſt me veniretſtetitʸ que vos neſcitiſ. Ipſe ēᶠ quiIſicut naſcēdo ita predicādo rmihi prepoſitus ēdignitatepoſt me venturus ē. ʸ qui ante mefactus ē: cuius nō ſum dignꝰ e govt ſoluā eius corrigiā calciamenti5. i. iij domo obedientie baptizat vt ſignif. cetobedientiā cōuenire bapcizatisHęc in bethania facta ſunt transiordanē vbi erat iohānes baptizāſ
Ante me factus ē. Ex gręco corā me factꝰ ē .i. apparuit mihi: quideꝫſcilicet qꝛ prior me erat.Et de plenitudine. Expoſito teſtimonio p̨̄curſoris redit ęuāgeliſtaad teſtimonium ſuę aſſertionis. quaſi verbū c. f. e. vidimus gloriaꝫ eius plenum gratię ⁊ veritate ⁊ de plenitudine eius n. o. a. gratiā vt ipſuꝫ credamꝰ⁊ veritatē qua illum intelligimus.Accepimus. Augꝭ. Non ſolum gratiā q̨̄ plane gratis dat̉ non ꝓ merito vt fidem q̨̄ ꝑ dilectioneꝫ oꝑatur ex quaiuſtus viuit. ſed ⁊ proiſta gratiā .i. beatitudinem ęternā q̨̄ ⁊ mercesiuſticię dicit̉ ⁊ etiā gratiā. qꝛ meritū ex gr̄a.¶ Gratiā ꝓ gratia. Gratia ī ꝯceptione boni ꝑ gratiam datur. Gratia ſimpliciterquę nō eſt meriti. ſi poſtea cū illa oꝑamur. ībonis ꝯſueſcimꝰ. ⁊ tūcdat̉ gr̄a ꝓ gr̄a priori.Per moyſen.Per moyſen ſeruump̨̄nunciatio. ꝑ dominūiheſum ſalutis īpletio.Deū nemo vidit ⁊cͣ. Ideſt nulluspurus homo viuens īhoc corꝑe vidit deumvt ē. vn̄ dictum ē moyſi. Non videbit me homo ⁊ viuet .i. nemo viuens in corꝑe videbitdiuinitatē meam. vnde iſta adiecit deꝰ moyſi. Sta in foraminepetre ⁊ cū ꝑtrāſiero videbis poſteriora mea.Petra .i. chriſtus. foramē. crucis patibulūꝑtranſiero .i. tranſierode mundo ad patremPoſteriora. ortus eiꝰpaſſio. reſurrectio. aſcēſio ꝑ quę credita ad eius beatitudinē ⁊ viſionem ꝑuen mus.¶ Ꝙ legit̉ deuꝫ apparuiſſe hominibꝰ ſiue uiſibil̓r carnalibꝰ oculisſiue īuiſibil̓r ꝓpheticisviſionibꝰ ꝑ ſb̓iectā creaturā intelligendū eſtviſiones enim ꝓphetarum quadā ſpirituali creatura factę ſunt. quibꝰ deū vidiſſe ꝑhibent̉.¶ Unigenitus filius ⁊cͣ. Quę ſit ſumma gratię ⁊ veritatis: breuiterſubdit .ſ. cognitio ipſius trinitatis. vn̄ hęc ē vita ęterna. ut cognoſcāt te vnūverū deū. ⁊ quē mn .i. xp̄um. q̨̄ in hac vita nō plene eſt. qꝛ nemo ī carne viditdeum vt ē. vnde nec ipſe moyſes. ne dum ꝑ eum data ſit gratia. ſicut etiamipſe poſt omnia viſa in typo dei dixit. Oſtende mihi teipſum: ſed filius quiē in ſecreto patris narrauit. qꝛ nemo nouit patrē niſi filius. ⁊ cui. v. f. r. Ipſenarrat ſuis qͥd de trinitate deitatis ſentiendū ſit. quomō ad eam ꝑueniendum ⁊ ad ipſam introducit.Et hoc. Et hęc ⁊ cętera ſequentia teſtimonia iohannis: exhibita ſuntpoſt baptizatū chriſtuꝫ cū iam iheſus veniret īuitare diſcipulos quos iohānes ſuis teſtimonijs mittit ad eum.¶ Teſtimoniū ꝯtra hoc ꝙ occultus chriſtus. occultus qꝛ humilis. humilisvt poſſit ſperni ⁊ occidi vt redimeret mundū.Tu quis es. Putabāt iudęi iohannē eſſe xp̄m. qͥ in lege ꝓmittebat̉Alij putabāt eum eſſe helyā ꝓpter nimiā abſtinentiā ⁊ caſtitatē ⁊ ſolitariāvitm. ⁊ aſperrimā delictoꝝ rep̨̄benſionem ⁊ duriſſimam futurę vindictęterrorem. Alij dicebant eum eſſe vnuꝫ de prophetis reſuſcitatum. ꝓpter pro
phetię gratiam.Confeſſus ⁊cͣ.Confeſſus ē vt poſtea dicit qd̓ nō erat chriſtus. n̄ negauit qd̓ erat .i. qd̓eſſet p̨̄curſor. vt poſt interrogatus dicit. Ego vox ⁊cͣ. Ordo verboꝝ. ⁊ cōfeſſus ē ⁊ non negauit quādo miſerunt.Helias es tu ⁊cͣ. Cum omēs ſcirēt nomē chriſti: ſciebant etiā ꝙ helias p̨̄ceſſurus ſit eum. ſed ipſe helias p̨̄ceſſurus in poteſtate iudicaturū. Iobannes figuraliter. helias eundē iudicanduꝫ: vt ſint duo p̨̄cones ſicut duoaduentus eiuſdeꝫ. vn̄non ſum helias .i. nonp̨̄co: potentiaꝫ indicāsſed in quam offenditiſoſtēdo humilitatē. qͣſiſeruite humili: anteqͣꝫexcelſus iudicet. Eccenec ego chriſtus. nec aꝑte potentię index.Ego vox. Nondicit ego ſum homo.vel iohānes. vel filiuszacharię. Non ꝯſiderat humaniaꝫ ſubſiſtētiam vel generationeꝫſed vltra hęc omnia exaltatus p̨̄curſor verbideſerit omnia q̨̄ intramundum ꝯtinentur.Aſcendit in altū. factꝰvox verbi. nullaꝫ in ſeſubſtantiaꝫ fatet̉ p̨̄terabundantiā gratię qͣexcedit omnē creaturāvt ſit vox verbi.¶ Uox ē interpres animi. Animusˡ aūt .i. ītellectus omniū ē filiꝰdei. Iohannes ergovox ē ⁊ interpres huiꝰanimi. qꝛ primo mūdoeum demonſtrauit. ecce agnus dei.Iſaias hoc de iohāne prophetauit. egovox clamātis in deſerto in qua verbū ſonat.i. ꝓphetia ⁊ oſtenſio ⁊lucerna verbi p̨̄ſentis.¶ Ex pharizęis.Id ē ex principibꝰ iudeoꝝ qui doctrinā nōq̨̄runt. ſed īuident. quitamē ad iohānem id̓oveniunt qꝛ audiūt euꝫp̨̄dicaſſe ꝯmunē omnium reſurrectōeꝫ quā ⁊ipſi credebant. vn̄ ⁊ ipſi in multis chriſto ꝯſentiunt. Paulū quoqꝫ apoſtolū in multis audierūt.Quid ergo baptizas. Audierāt pharizęi in prophetis chriſtū vēturum ⁊ baptizaturū. ſciētes iordanē figuraꝫ baptiſmi geſſiſſe: eūqꝫ heliam⁊ heliſeū ſiccis pedibꝰ tranſiſſe. figurāqꝫ baptiſmi in belia ⁊ heliſeo nō dubitabant p̨̄ceſſiſſe. vn̄ ⁊ nunc cos ſurrexiſſe putabāt ⁊ baptizaſſe. vn̄ nec interrogant es tu vnus prophetarū: ſed ſolūmmodo es tu propheta. ille videlicꝫqui p̨̄figurauit baptiſmum.¶ Ego baptizo in a. Non imputet̉ audacię qd̓ ago. qꝛ corpora abluoaqua nō aufero peccata. vt ſicut naſcēdo ⁊ p̨̄dicando p̨̄curſor ſum ſic ⁊ batizando. ſed iſte medius inter vos ē qui peccata tollit.Cuius nō ſum dignus. Non ait nō ſoluā. Soluit enī quādo iplum manifeſtauit ⁊ de diuinitate ⁊ humanitate ipſius multa aꝑuit. ſed nōſum dignus. qꝛ indignum ad hoc agendū ſe reputat. in quo ſimpliciter indicat̉ humilitas. Myſtice. ligaturā myſterij incarnati verbi nō ſum dignus penetrare vel nomē ſponſi mihi vſurpare.¶ Hec in bethania. Due ſunt bethanię. vna trans iordanē: altera citra nō longe a hieruſalē vbi lazarus ſuſcitatus ē. Illa q̨̄ trans iordanem ēſignificat humanā naturā ſub lege naturali ante fluēta gratię. quā gratia2