¶ IohannesC.I.

Fnota cōſubſtātialitatis filiꝰ qui ē principiumde princip̄io j. filius ſ verbū nō ꝓlatū ſed ſemꝑnanēs .ſ. ſapiētia: qua uel de creādis omd̓ eūtia ſciebat vel de ſe vt alia ꝑſona. nō tamē aliaſubſtantia.eratſ verbū ⁊ verbuꝫᶠ erat apudripſe filius erat deꝰ ſne dicat̉ eſſe cū deo ⁊ nondeus hoc idē verbū nō ē nouus deus. ſed erat apud deum in principio .i. in patre exiſtens principiū oīm cū patre.deum ⁊ deus erat verbum. HocFita erat vnū cū patre. vt oīm principiū creaturarum ſua preiret eſſentia ſ. i. omīs creatura viſibilis ⁊ inuiſibilis oīs forma oīs cōpago omnis cōcordia partiūerat in principio apud deū. OmT nulla res ſubſiſtēs ſine ipſo ē factania ꝑ ipſum facta ſunt ⁊ᶠ ſine ipſo⁊ omnē τin tꝑe. jͣ. in ſpūali factoris ratōne ſemꝑ viuit ⁊ vixitfactum ē nihil. Qd̓ factū ē in ip⁊ hec vita .i. ſapiētia deinō aliarū rerumſo vita erat. ſ ⁊ vita erat luxꝭ homiItamē a tenebris nō cernebat̉num: ⁊ lux ī tenebris lucet. ⁊ʸ tenef ante incarnationē. ſicut nec cecꝰ ꝯprehēdit lucēſuꝑ ſe lucentē ſed vt etiā tenebre ꝯprehederentbre eamʳ nō ꝯprehenderūt. Fuitſprecurſor humanati verbiTnō ab hoībus jͣ. non ab hoīe impoſitū ſed a deoquaſi ſubſtātialiter datūhomo miſſus aſdeo: cuiʳ nomeni. gratia qui totū a gratia habet. ⁊ gratiā p̄dicacur miſſus jagens libera volūtate ſbrec miſſue hic venit in teſtimoniIcuius reieratꝭ iohānes. Hic venit in teſtiſquicūqꝫ ꝯtradiceretmoniū vt teſtimoniū ꝑhiberet deſ i. chriſto nato Fiam nomē verbi mutauit in lumen quare y lumē chriſtū eſſe ſteſtificātem qꝛdeū nemo vidit unqͣꝫlumīe: vt omēs crederēt ꝑ illū.Imagnus quidē erat iſte. nō tamē ex ſe lucēs. ſunttamē ſancti lux illuminata ſmiſſus eratNon erat ille lux: ſꝫ vt teſtimoniūaūt ⁊ chriſtus jͣ. qꝛ ē nō vera luxe quoue nō ē ex ſe ſed aliūde lucetꝑhiberet de lumīe. Eratꝭ luxꝭ ꝟaT nō ꝙ omnē. ſed qꝛ nullꝰ ſine illo illuminat̉ τvtetiā ipſū iohannē j .i. qui a deo recedēs ⁊ cadēsin mundū cecatus ē alioquin nō indigeret illūiariſq̨̄ illumīatꝭ omnē hoīeꝫ venientē

⁊ hec lux ſpreſentia deitatis nō vt ꝑs eiꝰ. ſed vtfactor oībus creaturis infuſus. regēs quas fecitin hunc mundū. In mundo erat⁊ mundus per ipſum factus eſt: ⁊Idilectores mūdi. qꝛ omnē ſenſum ⁊ intellectū diuina lux excedit in humanā naturā j. i. in mundum qui ſuus ēImundus euꝫ nō cognouit. In ꝓſchriſtus ꝑ carnē τ. i. quicūqꝫ hoīes preſertim iudei quos oībus pretulit Ieius cognati ſ ſui nonꝙ nulli qꝛ aliqui ſed rari. ⁊ quotquot receperūtpriaʸ venit ⁊ᶠ ſui eum nō receperūtIſiue iudei ſiue gētiles ſper fidemQuotquot auteꝫ receperunt eum:I per ſpiritūſanctū nō tantū reformari. ſed. τadpptiuos ſvt ſint fratres eius ⁊ coheredes ꝑ gratiā ſicut ⁊ ipſe filius vnigeniiꝰ per naturā vt iamnō ſit ſolusdeditꝭ eis poteſtatē filios dei fieriF. ſ.Ideū eſſe ⁊ hominē .i. iure eius noīsi i. emanuel qd̓ interpretat̉ nobiſcū deus.His quiſcredūtꝭ in nomine eius.f pluraliter vt ſignificet maris ⁊ femine materiaꝫ ſſunt nati de materia patris ⁊ matris ſhicmiſera ꝯditio apponit̉ ſcōcupiſcētia carnis .i. femine q̄ ē caro ade ⁊ regitur¶ Qui n̄ ex ſanguinibꝰ neqꝫᶠ ex voluntate carnis neqꝫ ex voluntatel vir dicitur ſpūs qui regit operāte ꝑ baptumū.cj. hoīes ex deo ⁊ deus ex hoīe5. i. filiNyiri: ſed ex deoīnati ſūt. Et verus dei ſhōFhabitu īuentus ut hōbum caro factū ē: ⁊ habitauit ī noF. i. cognouimꝰ deū eſſe glorioſum maieſtat§ ⁊ per hoc ſanati ſnos quos elegiteius per humanitatem in qua docuit ⁊ miraculafecit. in qua trāifiguratꝰ ē in qua ſurrexit ſ velaltitudinembis. Et vidimus gloriā eius: glornō vt cuiuſſibet ſancti vidimus illū homineꝫriam quaſi vnigeniti a patre. ſpleſecundū humanitatē ſecundū deitatē Pnonſolū ego dico. ſed eriābaptiſtanumʳ gratięꝭ ⁊ veritatis IohaneſT .ſ. ꝙ verbū caro f. e. qꝛ ipſe premiſſuſ ei teſtaturiidiptum .ſ. celſitudinē hūanitatis ⁊ eternitateꝫ diuinitatis T.ſ. chriſto raperte nō obſcure vi lexIteſtimoniuꝫ ꝑhibet de ipſor ⁊ claverbū iubſtātialeab eterno ⁊ vobis querentibus. an eſſem chriſtusmat dicensᶠ hic eratꝭ quē dixi. qui

ſi iniqui nō ſentiūt. lux .i. illuminatio hoīm nō pecoꝝ vel aliaꝝ rerum. Et hͨquidē lux lucet quantū in ſe ē in tenebroſis. ſicut ſol ſuꝑ cęcum. ⁊ tamen illimali vt cęci nō ſentiūt ſolem. Si enī ꝯprehenderēt tenebre non eſſent. Vtautē ⁊ ipſe tenebrę poſſent ꝯprehendere p̨̄miſſus ē homo in teſtimoniū huiꝰlucis. Et ipſa lux .i. verbū. factum ē caro. quaſi mutat̉ in lac ꝓpter ꝑuulos.In forma enī deitatis n̄ poſſet noſci a ꝑuulis.Alij ęuangeliſte deſcribunt chriſtum natum ex tempore. Iohannes affirmat euꝫ fuiſſe in pr̄evt in principio. Nonfuit ante pater qͣꝫ filiꝰEcce filius alia ꝑſonaa patre. vna ſubſtātiacū patre.¶ Erat. Sum verbum ſubſtantiuū duplicem habet ſignificationē. aliqn̄ enī tꝑalesmotus ſecundū analogiam alioꝝ verboꝝ declarat. aliquando ſubſtantiaꝫ vniuſcuiuſqꝫrei de qua p̨̄dicat̉ nōvllo tꝑali motu deſignat. ideo ⁊ ſubſtantiuum vocat̉. tale ē qd̓d̓r. In principio eratverbuꝫ. quaſi in patreſubſiſtit filius. Non eīꝓ tēpore ſed ꝓ ſubſtanlia ponit̉ erat.Quare ponit̉ eratſubſtantiuū verbum.vt intelligas omnia tēpora p̨̄ueniſſe coęternūpatri verbum.Uerbū. Vel qͥaꝑ eum pater mūdo innotuit. vel qꝛ ipſum dicendo .i. generādo deꝰpater oīa creauit. verbum dicit̉.¶ Et verbū erat.Alij ſubito īter homines apparuiſſe. Iohānes dicit apud deumſemꝑ fuiſſe. Alij veruꝫhominē. Iohānes verum deū aſſerit dicensdeus erat verbū. Alijixxj hahominē inter homīesꝯuerſatū Iohānes aat̄ τ vtpud deuꝫ manentē dicadēslimaricit. hoc erat ī prīcipio.ientēa. d. Alij dicūt miracula q̨̄ fecit homo in mūdo. Iohānes ꝑ ipſumoīa facta teſtat̉. Omīaꝑ ipſū facta ſūt. Ecce auctor bonoꝝ. Sine ipſo f. ē .n. Non ē auctor maloꝝ¶ Oīa per ip. Augꝭ. Non ē creatura ꝑ quē omnis creatura facta ē. Malū nō ē factuꝫ ꝑ ipſum. nec ipſum ydolum qꝛ nihil ſūt. nulla ſua natura ſubſiſtūt. Tamen qͥdqͥd mente ꝯcipitur dicit̉ eſſe. hoc mō peccatū poteſt eſſe.Ea q̨̄ ſunt ꝑ ipſum facta ſunt. Illa aūt ſunt quę a natura ꝓpria nō receAunt .i. q̄ ꝯcordant cunctipotētię diuinitatis.¶ Et ſine ipſo. Origenes ita diſtinguit. Et ſine ipſo factū ē nihil qd̓ factum ē. Ordo. nihil qd̓ factū eſt. factum ē ſ. i.Augꝰ. Qd̓ factū ē erat vita in ipſo. Ioh̓es criſoſto. ⁊ ſine ipſo factū eſtnihil qd̓ factū ē Hilarius. ſine ipſo f. ē n. qd̓ factū ē in ipſo.¶ Quod factū eſt ⁊cͣ. Augꝭ. Si audis mutabilē creaturā ꝑ filium factam nō tamen credas mutabilē eius voluntatē. qꝛ nō ſubito aliqͥd voluitfacere. ſed oīa ab ęterno fecit Qd̓ factū ē tēpore: tranſit. qd̓ in ſapiētia īmutabili ē. tranſire nō poteſt. Faber eniꝫ archā priꝰ facit in mēte. poſt in oꝑeqd̓ in mente eſt viuit cū artifice. qd̓ fit mutat̉ cū tēpore.

¶ Fuit hō miſſus. Poſtqͣꝫ ſublimi volatu vltra omnē naturā ī altitudinē theologie aſcendit qꝛ verbum apud patrē ſꝑ fuiſſe contemplatꝰ ē: moad humilitatem humanę naturę ⁊ ſpecialiter p̨̄curſoris verbi deſcēdit contra illos: qui dicebāt humanam naturā: in primo parente ex toto ꝑditam⁊ ad nihilum redactam.Homo miſſus. Homo nō angelus ut heretici volūt miſſus a deo.Ideo potuit dicere de deo.¶ Erat lux vera.Omīs hō dicit̉ illa natura in hoīe q̨̄ ad imaginē ⁊ ad ſimilitudinēdei facta ē. Alia omīaq̨̄ ſunt in homine inferiores ꝑtes hominisſunt ⁊ qͦdammodo extra homineꝫ ſunt. Inilla ſcilicet anīa velutin quodaꝫ mundo ſuperiori vera lux lucet.⁊ in illū mundū veniētes ⁊ ꝑ gratiā renaſcētes illuminat. qꝛ quoꝝvita ⁊ ꝯuerſatio ī cęliseſt: quaſi in alio mundo ſunt.¶ Et mundus eūNon ꝙ creatura noncognouerit. ſed homoqͥ in mundū mēte amādo deſcendit. Priusmunduſ ipſa creaturadicebat̉. Omīs enī creatura ſuū creatorē recognoſcit. hō vero minime.¶ Et ſui eū. Ab initio mūdi nullū tempꝰerat in quo receptoresdiuini verbi nō eſſentvn̄ addit. Quotquotaūt receperūt.¶ Filios dei. Mirabilis poteſtas vt qͥ filij dyaboli erāt. ⁊ filijdei ⁊ fratres chriſti ꝑeū liberati dicant̉. quoaūt ordine filij dei fiāt⁊ qūo hęc generatō diſtat a carnali ſubdit. qͥnō. e .ſ.¶ Et verbum. Vtautē ſecure credamushoīes naſci ex deo ſubdit deuꝫ naſci ex hoīeex hac ſuſceptōe īfirmitatis ſanat̉ nr̄a īfirmitas vt poſſimꝰ filij deifieri ⁊ hͦ ē ⁊ verbū caro factū ē. Qd̓ ſuꝑius erat: inferiꝰ deſcēdit. Quid mirūſi qd̓ erat inferius in id qd̓ ſuꝑius ē aſcendit. Nec mirū ſi hoīes naſcunt̉ exdeo qꝛ deus ex homine ē natus.Plenū gratia. Homo chriſtus plenus fuit gratia. qꝛ nullis p̨̄cedētibus meritis ex qͦ ꝯceptus ē fuit deitas in eo īplens hoīem illū omni plenitudine: redundāte in omēs ſanctos. vn̄ ⁊ mater eius non tm̄ d̓r mater hoīsſed ⁊ mater dei nec mirū ſi dicit̉ hō etiā deus cū deus dicat̉ etiā homo. hęcaūt gratia dicit̉ ⁊ veritas. qꝛ ſic olim ꝓmiſſum eſt. ⁊ mō exhibitū .ſ. vt deꝰ ſitin homīe implens eū omni bono. ⁊ ꝑ eum ſuos.¶ Hic erat. Per demōſtratiuū ꝓnomē innuit̓ chriſtū affuiſſe in illo loco. Sepe enī ipſe dn̄s adhuc ignotus an̄qͣꝫ baptizaret̉ ⁊ p̨̄dicaret ad iohānem ſolitus erat venire.¶ Qui poſt me ⁊cͣ. Qui poſt me natus. poſt me p̨̄dicaturꝰ. baptizaturꝰmoricurꝰ. Non ꝙ iam nō eſſet natus qn̄ hęc dixit. qꝛ etiā baptizatus. Sedvent uruſ in p̄dicatione. in morte. ſed nō in reſurrectione.