ALiber

per: ⁊ eſt ante euū. ᶜ Harenāmaris ⁊ pluuie guttas ⁊ dies ſecl̓i: quis dinumerauit.Altitudinē celi ⁊ latitudinem terre ⁊ ꝓfundū abyſſi:quis dimenſus eſt. ᵍ Sapientiam deiʰ p̄cedentē omīaqͥs īueſtigauit. Prior oīmcreata ē ſapīa:ᵏ et intellect

prudentie ab euo. Fons ſapiētieᵐ v̓bū deiⁿ in excelſis.o⁊ ingreſſus illius mādataeterna.ᵖ Radix ſapīe cui reuelata ē:q ⁊ aſtutīas illiꝰ qͥsagnouit.ᵍ Diſciplina ſapiecui reuelata ē ⁊ manifeſtata: ⁊ multiplicationem ingreſſus illiusᵛ qͥs intellexit.

dicit̉ etiā cū hoc filius: oīs ſapīa; qꝛ ꝯtinet ſuꝑeminentervmnes modos ⁊ altitudines et noticias ſapīe create.b ¶ A dn̄o deo eſt .i. ꝓcedens a deo pr̄e diſtinctꝰ in ꝑſona.c ¶ Et cū il. fu. indiſtinctꝰ in eēntia. d ¶ Semꝑ et eſt an̄euū. in quo on̄dit̉ huiꝰ emanatōis eternitas. e ¶ Harenaꝫ maris. Hic cōſequēter on̄dit̉ ſapiētie genite incōp̄henſibilitas: naꝫnō eſt prīo .i. a pͥoricognoſcibilis a nobis in pn̄ti ſꝫ ſoluꝫꝑ poſteriꝰ .i. ꝑ effectꝰ: qͦ improportonabiliter diſtāt afectione ipſius. Eiō ſi ꝯp̄henderent̉nō tn̄ ꝑ hoc hec ſapientia ꝑfecte attīgeret̉: ⁊ tn̄ eiꝰ effectus ſt̓ a nobis/ incōprehēſibiles: ſic̄pleniꝰ fuit on̄ſum ſuꝑ illud eccl̓iaſtes .j. Cūcte res difficiles nec ē qͥ poſſit eas explicare ſermōe: ⁊ ml̓to minꝰ dei ſapientiā. Sꝫ qꝛ poſſet aliqͥs crede̓: ꝙ ſaltē aliq̄ creaturę eſſent ab hoībꝰ ꝯp̄henſe: iō ponit exemplū de aliqͥbꝰ de qͦrūiucōprehenſione notū eſt oībꝰ. d. ⁊e ¶ Harena marꝭ ⁊cͣ.qͥs dinumerauit. q. d. nullus hoīm et de duobꝰ primis eſtmanifeſtū. De tercio ꝟo poſſet dubitari. naꝫ anni a principio mundi ſunt nūerati: ⁊ ꝑ ꝯn̄s menſes ⁊ dies pn̄t numerari. Ad qd̓ dicendū. ꝙ anni nō ſunt nūerati certitudinaliter ⁊ p̄ciſe. qd̓ pꝫ primo. qꝛ. lxx. interp̄tes ml̓to plures annos ꝯputāt ab initio mūdi qͣꝫ in libris hebreis habeat̉. Iteꝫ in libris hebraicis ꝯputant̉ anni ẜm vitaſpatrū: vt hr̄ Gen̄. v. Et iterū ẜm tꝑa regum. vtꝫ in libris regum: ⁊ ꝑaī. in tali ꝟo ꝯputatōne frequēter vnꝰ annꝰ ꝓ duobus ꝯputat̉ ⁊⁊ ecōuerſo. vt frequēter oſtenſuꝫ ē in ſuꝑioribus libris. Iterum a reditu/ captiuitatis babylonice vſqꝫ ad xp̄m nō hr̄ aliqua nūeratio ꝑ ſacrā ſcripturā. Et iōꝓpter tantā varietatē bn̄ dr̄ ꝙ dies ſcl̓i nō ſunt ab aliqͦ homine nūerati certitudinal̓r et p̄ciſe. ¶ f ¶ Altitudinē celi⁊cͣ. ꝓfundū abyſſi .i. occeani. ¶f ¶ Quis dimēſus ē. qͣi dicat: nullꝰ hoīm. Et d̓ duobꝰ primis e manifeſtū. De tercōꝟo dicendū: ꝙ lꝫ ꝓfundū occeani ſit menſuratū a nautisin aliquibꝰ locis aride ꝓpinquis: nō tn̄ in om̄ibꝰ: ſꝫ in paucis reſpectiue: in qͥbus ē mare nauigabile: ideo ꝯcludit.g ¶ Sapīaꝫ dei. genitā. h ¶ Precedentē omīa qꝛ ꝑ verbum qd̓ eſt idem cū ipſa oīa facta ſunt Io. j. Cā ꝟo effectiua p̄cedit ſuos effectus. ī ¶ Prior oīm. Hic̄ ꝯn̄r ꝯſtēditur ſapīe genite prioritas. Sciendū tn̄ ꝙ aliqͥ iſtā lr̄amexponūt de ſapīa genita in incarnatōe: eo ꝙ dr̄ hic. Prioroīm creata eſt ſapīa. creari ꝟo ſibi nō ꝯpetit: niſi rōne nature hūane q̄ creat̉a ē. Sꝫ ꝯͣ hoc arguit̉. qꝛ licet ſapīa genita rōne hūanitatis aſſumpte poſſit dici creata: ſicut dicitur Io. j. Uerbū caro factū eſt. tn̄ nō pōt hͦ mō dici prior creatura: vel priorꝭ creata: naꝫ an̄ tp̄s incarnatōis multa fuerūt creata. Ad qd̓ rn̄dent ꝙ nō accipit̉ hic pͥoritasdurationis: ſꝫ aucͣtis/ et dignitas: nam hūanitas/ xp̄i ꝓpter vnionē ad verbū ⁊ plenitudinem gratie/ facta eſt dignior oībꝰ creaturis. Et hoc modo loquit̉. b. Ioh. baptiſta de xp̄o Io. j. Poſt me venit vir .ſ. xp̄c: qͥ an̄ me factuseſt. nō tꝑe ſꝫ dignitate: qꝛ factus eſt ſuꝑior ⁊ p̄latus mevt exponunt ſancti. Sꝫ licet hoc dictū hēat bonum intellectum tn̄ nō videt̉ ꝓcedere ẜm mentē auctoris hꝰ libri.nam infra. xxiiij. loquēs in ꝑſona huiꝰ ſapīe dicit. Ab initio ⁊ ante ſecula creata ſum. Ex quo pꝫ ꝙ creatiōeꝫ huiꝰſapīe nō vocat incarnatōeꝫ: que facta eſt in tꝑe: ſꝫ eiꝰ emanationē eternā a pr̄e: q̄ large loquēdo dr̄ creatio/ inqͣꝫtuꝫfilius accipit eſſe a pr̄e: ſicut ⁊ ꝑ creatōeꝫ accipit̉ eſſe: noaūt qͣꝫtum ad hͦ: ꝙ creatio ē de nihilo: ⁊ ꝙ ꝑſ ea accipit̉ eēin diuerſitatę eſſentie. Nā filiꝰ in dīnis ē de ſub̓a pr̄īs ⁊ accipit idem eē cum pr̄e. Et ē aliqual̓r ſil̓is modꝰ loq̄ndi: ſiccum dr̄ aliquis imperator vel rex creari: que creatio non

eſt de nihilo: nec ꝑ hoc accipit̉ aliquod eē nouū abſolutuꝫ: vt coius dr̄: ſꝫ tm̄ relatio noua dn̄i ad ſubditos.Et ꝑh̓ pꝫ ad argumentum quod fiebat ſuꝑius ex hacaucͣte. Dicendū igit̉: ꝙ ſicut p̄dictum eſt: hic ponituremanatōis ſapīe genite quedā primitas reſpectu omnis alteriꝰ emanatōis: nō ſoluꝫcreaturaꝝ: ſꝫ etiam ſpūſſācti: eomō loq̄ndi quoemanatō filij dr̄prima: ⁊ ſpūſſācti ſcd̓a ſicut ſpirituſſanctꝰ dr̄ intrinitate terciaꝑſona. lꝫ .n. ī diuinis ꝑſonis eteaꝝ emanatōnibus nō ſit priꝰ ⁊poſteriꝰ duratōne vl̓ natura: tn̄eſt ibi ẜm aliqͦsprioritas ⁊ poſterioritas originis: qꝛ vna ꝑſona eſt abalia: ⁊ nō ecōuerſo: ⁊ ẜm om̄s eſt ibi prioritas ⁊ poſterioritas ẜm nr̄m modū intelligendi: naꝫ emanatio verbi p̄intelligitur emanatōni amoris. Sic igitur dr̄.i ¶ Prior oīm creata eſt ſapīa .i. ꝑ eternā generatōemꝓducta ⁊ ꝙ iſte ſit intellectus auctoris: videt̉ ex hͦ qd̓infra. xxiiij. Anteqͣꝫ in ꝑſona huiꝰ ſapīe loquēs dicerꝫ.Ab initio ⁊ ante ſecula creata ſum. p̄miſit dicens in ꝑſona eiuſdem ſapīe. Ex ore altiſſimi ꝓdij primogenitaante omneꝫ creaturam. ꝑ hoc inſinuans ꝙ huiꝰ ſapīecreatio: nō eſt aliud qͣꝫ eiꝰ eterna ꝓceſſio. Locutōes tn̄iſte ⁊ ꝯſil̓es nō ſunt extendende: ſꝫ magis cauende a fidelibus. qꝛ fauere vident̉ errrori Arrij. qͥ dixit dei filiūeſſe primā creaturā: ſi tn̄ inueniant̉ in dictis ſanctoꝝvel libris ſacre ſcripture canonicis: vel non canonicireceptis tn̄ ab eccl̓ia ad legendū. qͣlis ē iſte: vt dic hiero. in ꝓlogo galeato: pie ſunt exponende. k ¶ Et intellectus prudētie ab euo. Eſt autē intellectus habitꝰprincipioꝝ. Iteꝫ oēs morales virtutes ꝯnectunt̉ prudentie: ⁊ iō principia virtutū moraliū dicunt̉ principia prudentie. igit̉ qꝛ noticia hoꝝ prīcipioꝝ ſuꝑeminenter eſt in ſapīa genita: iō dr̄. Intellectus prudētieab euo .i. ab eterno: euū em̄ eſt qͣſi mediū inter eternitatem ⁊ tp̄s: ꝓpter qd̓ aliqn̄ ponit̉ ꝓ tꝑe: ⁊ aliqn̄ ꝓ et̄nitate. eo ꝙ mediū ꝑticipabat cū vtroqꝫ extremo. pōetiam dici ab euo ꝓprie dicto eo ꝙ eternitas ꝓpter ſuiſimplicitatē aſſiſtit euo ⁊ tempi ⁊ cuilibet eoꝝ parti.¶ ¶ Fons ſapīe. Hic ꝯn̄ter agit̉ de emanatōe ſapīe exteriori: ꝑ hoc ꝙ eiꝰ effectus creaturis cōicat̉. Et hoc ēqd̓ dr̄. Fons ſapīe .i. ex quo deriuant̉ effectꝰ ſapīe: tanqͣꝫ quidā riuuli eſt ſupplę. Fm ¶ Uerbū dei. quod ideꝫeſt cū ſapīa genita. Fu ¶ In excelſis. nam prio fuit inangelis ſanctꝭ: ⁊ ꝯn̄r in alijs creaturis. 40 ¶ Et īgreſſus illius mandata eterna. Dicunt̉ aūt ingreſſus ſapientie ad hoīes eius reuelatōnes: ⁊ maxime notabilesilla ꝟo fuit valde notabilis: qͥ deſcendit in mōtē ſynatlegem dando audiente cūcto ppl̓o: vt hr̄ Exo. xx. ideoſubditur. Mandata eterna. tūc enim dedit decalogi p̄cepta: q̄ dicunt̉ eterna. eo ꝙ ſunt via deueniendi ad vitam eternam Math. xix. Si vis ad vitā ingredi ẜuamandata. Sꝫ quia poſſet̉ aliquis credere: ꝙ ꝑ tales reuelationes ſapientia dei ꝑfecte cognoſci poſſet. Ideohoc remouet dicens. ¶ p ¶ Radix ſapientie cui reuelata eſt. q. d. nulli. tunc em̄ radix alicuius reuelari dicitur quando perfecte cognoſcitur.q ¶ Et aſtutias illius .i. ſubtilitates ꝯtra mala.Quis agnouit. q. d. nullus. tanta eniꝫ eſt ꝙ de malis ęlicit bona. vt dicit Aug. in enchiridion.¶s ¶ Diſciplina ſa. cui reue. et mani. eſt .ſ. ꝑfecte. hocem̄ importat̉ manifeſtatio. q. d. nulli. qꝛ nulla creatura capax eſt talis noticie cum ſit infinita.