ASapientieXL
ᵉplenemittēt̉ grādīesʸ ⁊ cādeſcet ī illos aqͣ marꝭ ⁊ flumina ꝯcurrēt durit̓.ᶻ Con.tra illos ſtabit ſpūs v̓tutis⁊ tāqͣꝫ turbo vēti diuidet illos:ª ⁊ ad heremuꝫᵇ ꝑducetoēꝫ t̓rā iniqͥtatꝭ illoꝝ ⁊ malignitas eūt et ſedes potentiū.¶ Ca .vj.Elior ē ſapīa ꝙͣ vires⁊ vir prudēs ꝙͣ fortis.ᵇ Audite gͦregesᶜ ⁊ ītelligite: diſcite iudices finiū t̓re.ᶜ Prebete auresᶠ vos qͥ ꝯtinetismultitudines ⁊ placetꝭ vobis in turbis nationūᵇ qm̄data eſt a dn̄o ptās vobis ⁊virtus ab altiſſimo:ˡ qͥ int̓rogabit oꝑa vr̄a: ⁊ cogitationes ſcrutabit̉:ᵏ qm̄ cū eſſetis miniſtri regni illiꝰˡ n̄ recte iudicaſtis nec cuſto diſtꝭlegē iuſticie neqꝫ ẜm voluntatē dei ambulaſtis.ᵐ Porrende ⁊ cito apparebit vobis: qm̄ iudiciū duriſſimūin his qui p̄ſunt fietᵖ Exi-
guo em̄q cōcedit̉ miſeri cordia potētes aūt potēt̓ tormēta patiēt̉.ᵉ Nō em̄ ſb̓trahat ꝑſonā cuiuſꝙͣᵛ dn̄s qͥ ēoīm dn̄ator:ˣ nec verebiturmagnitudinē cuiuſqͣꝫ.ª qm̄puſillū et magnū ipſe fec̄: ⁊eqͣlit̓ ē illi cura d̓ oībꝰ.ᶜ Fortioribꝰ aūt fortior īſtat cruciatio.ᵈ Ad vos gͦ reges ſūthi ſermones mei: vt diſcatꝭſapīam ⁊ ne excidatꝭ. Quiem cuſtodierint iuſticiāᵍ iuſte iudicabūt̉: ⁊ qui didicerint iuſta inueniat qͥd rn̄deāt. Cōcupiſcite gͦ ẜmōesmeos: ⁊ diligite illos ⁊ hēbitis diſciplina. Clara ē ⁊ q̄nūꝙͣ marceſcit ſapīa ⁊ facile videt̉ ab his qͥ diligūt eāi inuenit̉ ab his qͥ qͥrūt illā.ⁿ Preoccupat qͥ ſe cōcupiſcūt: vt illis ſe prior on̄dat.Qui de luce vigilauerit adillam non laborabit aſſiſtētem enim illam foribꝰ ſuisinuenietª Cogitare gͦ d̓ illa
mit tit lapides grandinis: iō ſubdit̉.x ¶ Plene mittent̉ grandineplene.ffecteEt cadeſcet in illos aqͣ maris. q̄aret qn̄ mare ē turbatū.A¶ Et ad her¶¶ Contra ilis. i. ventꝰ vehemēs.cū. b ¶ Perducet omnē terraꝫiniqͥtatis illoꝝ.Nam igne ꝯflagratiōis purge.bunt̉ elemēta ꝓpter iniqͥtatesfactas in illis.c ¶ Et malignitas euertet ſedepotentiū. ꝓpterſuperbiā ipſoꝝ.a. VIlior eſtſapiētiaPoſtqͣꝫautor in pͥmo capi. induxit ad amorē ſapientie:⁊ poſtea remouit errores circahoc ꝯtingentes⁊ aliq dicta ſuadeclarauit. h̓ cōſequent̓ r̄uertit̉ad ꝓpoſitū ⁊ acpetitū ſapiertie inducendo ⁊mo ad hoc inucit: ſcd̓o qualiter accirat̉ on̄id eſtima ir: nārim.ducit ad ſapientiaꝫ ꝓpter euaſionē mali: ſecūdo ꝓpter cōſecutionem boni. ibiAd vos ergo reges. Circa pͥmūinducit principaliter reges ⁊ principes ad ſapientiam⁊ alios ꝯſecutiue: qꝛ ſicut dictū eſt ſupra in principiolibri: ſicut ſapīa neceſſaria eſt in ſuꝑioribus vt bene regant: ita ſuo mō corrn̄det in inferioribus vt bene obeit. Dicit ergo. ¶ b ¶ Audite gͦ reges. aure corꝑis.c ¶ Et intelligite. aure mentis. Fd ¶ Diſcite iudicesinterre. qꝛ nō poteſtis bene dicere niſi prius diſcatꝭrebete aures. ad voluntarie audiendum.Aos qui cōtinetis multitudines. eas regendo.¶ Et placetis vobis in turbis nationū .i. delectaminiin regimine earū. 7h ¶ Qm̄ eſt data ptās a dn̄o vobis. cuius in hoc eſtis vicarij. N1 ¶ Qui interrogabitoꝑa veſtra .i. illa diſcutiet vſqꝫ ad minima: approbando bene acta ⁊ puniēdo mala: ideo ſequit̉. R ¶ Qm̄cū eſſetis miniſtri regni illius. aſtricti de iure ad ſequēdū leges eius. Nl ¶ Nō recte iudicaſtis. ſed leges eiusreliquiſtis mal̓e iudicando ⁊ viuendo: ideo ſubditur.m ¶ Horrende ⁊ cito apparebit vobis. in morte que n̄tardat. n ¶ Quoniā iudiciū duriſſimum .i. pena grauiſſima. 50 ¶ In his qͥ preſunt fiet. qꝛ quāto ſtatꝰ altiortanto caſus grauior: ⁊ ꝑ ꝯſequens maiori pena dignior. h ¶ Exiguo em̄ .i. homini parui ſtatus et ꝑueſcientie. ⁊q ¶ Concedit̉ miſericordia. qꝛ talis vt cōiter peccat ex ignorantia. r ¶ Potentes aūt. ſtatꝰ dignitate ⁊ ſcīe magnitudine. ¶s ¶ Potēter tormēta patient̓ .i. ſuſtinebūt grauiſſima tormenta rōne iaꝫ dictat ¶ Nō em̄ ſubtrahet ꝑſonā cuiuſqͣꝫ. quantumcūqꝫ ſitpauꝑ. v ¶ Dominus. a bono ſibi debito.
x ¶ Nec verebitur .i. timebit̉.Hagnitudinē cuiuſqͣꝫ .i. quin debite puniat eū.YQm̄ puſillū ⁊ magnū ip̄e fecit. ſicut em̄ ex diuerſis gradibus creaturarū reſultat pulcritudo vniuerſi: ⁊ ſic ex diuerſis gradibus hoīm reſultat pulcritudo reipublice.b ¶ Et equaliter ēilli cura de omnibꝰiſta cura idem eſt ꝙeius ꝓuidentia. Siꝟo accipiat̉ actusdiuine ꝓuidētie ꝓut eſt in mente diuina ſic non eſt ibi aliqua diſtinctio naꝫvnico actu ꝓuidetomnibus creaturꝭſi aūt accipiat̉ effectus exterior ſic eſtibi diſtinctō tameneſt ibi eqͣlis ꝓportōnis: nā vnicuiqꝫ reiꝓuidet ẜm cōuenientiam ſue nature.Creaturis autē intelligibilibꝰ q̄ mereri poſſint ⁊ demereri ꝓuidet ſuꝑ hoc penam ⁊ gloriam ẜmmeritoꝝ ⁊ demeritoꝝ exigentiā: ideoſubdit̉. ⁊c ¶ Fortioribꝰ aūt fortiorinſtat cruciatꝰ. naꝫcaſus eoꝝ grauioreſt. ⁊ ꝑ ꝯſequens gͣuiori tormento dignus. Fd ¶ ¶ Advos ergo. Hic ꝯſequenter inducit adſapientiā ꝓpter cōſecutioneꝫ boni: etprimo ponit ſuā inductionem: ſecundo remouet quandam obiectionemibi. Clara eſt. tercio infert intētā ꝯcluſionē. ibi. cogitare gͦCirca primū dr̄. d̓ ¶ Ad vos gͦ reges ſt̓ hi ſer. mei .ſ. pͥncipaliter ⁊ ꝯſecutiue ad ſubditos vt dictum eſt in principio huiꝰ ca. e ¶ Et ne excedatis. curioſe ꝑſcrutādo diuina circa que eſt ꝓprie ſapientia: ꝓpter qd̓ dr̄ Ro. xij. Nonplus ſaꝑe qͣꝫ oportet: ſed ſapere ad ſobrietatē. Uel aliter.4e ¶ Et ne excidatis. durius debito pauꝑes tractādo ꝓpt̓qd̓ ſubdit̉. Ff ¶ Qui em̄ cuſtodierint iuſticiā. tenēdo debitam menſuraꝫ. Ag ¶ Iuſte iudicabunt̉. a dn̄o qͥ iudexeſt oīm. h ¶ Et qui didicerint iuſta. ẜm leges diuinas ⁊humanas. i ¶ Inuenient qͥd reſpondeāt. cū interro gātur de iuſticia. hoīes em̄ recurrūt ad iudicem ſicut ad iusanimatum. vt dicit̉. v. ethicoꝝ. cetera patent.¶¶ Clara eſt. Hic ꝯn̄r remouet quādā obiectionē ſeu exculationem qua poſſet aliqͥs dicere ꝙ acqͥſitio ſapīe eſt nimis difficilis ꝓpter quod facit hoīes ſeſe retrahere: ꝓpterhoc iſtud remouet dicēs. Clara ē ⁊ q̄ nūqͣꝫ marceſcit ſapientia. ꝓpter qd̓ viſibilis eſt oculis mentalibꝰ ſicut ſol oculis corꝑalibus: et hoc eſt verū qͣꝫtū ad prima principia oībus ꝑ ſe nota: ſicut dicit ph̓s .ij. metaph̓ice. ꝙ veritatꝭ coguitio partim eſt facilis: ideo ſubdit̉.l ¶ Et facile videt̉ ab his qui diligunt eā. nā affectus trahit intellectū ad interiora ſapientie. 7m ¶ Et inuenit̉ abhis qui querunt illam. per exercitiū lectionis ⁊ ſtudiū orationis. n ¶ Preoccupat q̄ ſe cōcupiſcūt ⁊cͣ. ꝑ hoc intelligit̉ ꝙ querētes dicto modo ſapientiaꝫ in illa proficiuntin breui pluſꝙͣ credehāt. Fa ¶ Cogitare ergo de illa. Hicꝯn̄ter infert intentam ꝯcluſionem .ſ. ꝙ querere diligenter