EccleſiaſtesdM
tanto vulnere tūc ꝑcuſſusobmutui: nunc in bethleeꝫpoſitꝰ anguſtiore vicꝫ ciuitate: ⁊ illiꝰ memorie ⁊ vobisreddo qd̓ debeo. Hoc breuiter āmonēs ꝙ nulliꝰ auctoritatē ſecutꝰ ſū ſꝫ de hebreotrāſferēs maxime ſeptuagīta int̓pretū ꝯſuetudini mecoaptaui: in his dūtaxat q̄non multū ab hebraicis diſcrepabāt. Interdū qͦꝫ aqͥle ⁊ ſymmachi ⁊ theodotionis recordatus ſum: vt necnouitate nimia: lectorꝭ ſtudiū deterrerē: nec rurſum ꝯͣ
cōſcientiā meā fonte veritatis omiſſo: opinionū riuulos conſectare.¶ Explicit ꝓlogus ſanctiHieronymi.Incipit liber Eccleſiaſtes¶ Capitulum. j.Erba eccleſiaſtes.ᵇ filij dauidfregis hieruſalēUanitas vanitatum dixit eccleſiaſtes:ᶠ vaītas vanitatū⁊ oīa vaītasˡ Quid hꝫ amplius homo de vniuerſo labore ſuo qͥ laborat ſub ſole
reliquam .ſ. euſtochiū virginē ſecū duxit in irl̓m: ⁊ de ꝓprijs ſumptibus paula ꝯſtruxit in bethleē cenobiummonialiū vbi ip̄a cū filia ſua euſtochio ſb̓ regula vixitad quarū rogaeronymꝰ multa ſcripſit: ⁊ hoc opqd̓ rome ad petit.ē bleſille inceperat ad eaꝝ p̄ces inbetpleem ꝯſummauit. Tantovulne̓ .ſ. ex moͣtebleſille q̄ cor meuꝫ vulnerauēat.Tūc ꝑcuſſusobmutui .i. quaſi mutꝰ oꝑe nonreſpondi: vel melius p̄ dolore obmuteſcēs: ab opere ceſſaui: ſicit̉ cōiter quida tn̄ calūnianihanc lecturāherentes yſid̓.ait in. x. ethimoꝓcinctus dr̄ expeditus ⁊ armatus: vnde ⁊ in ꝓcinctu cū belli caarma ſumunt̉.Ex his ꝟbis yſidori ptꝫ ꝙ ꝓcinctus idem ſit ꝙpreparatio: et ꝓprie qn̄ homines ſe cingūt ꝓ bello faciendo. Un̄ dicūt̉ꝙ nō incepit romē opus ſuū ſꝫ ſe tm̄ diſpoſuit ad incipiendū. Unde in ꝓcinctu .i. in p̄ꝑatiōe. Noſtri oꝑisſubtracta eſt. ⁊ iō p̄ dolore. Obmutui .i. ampliꝰ in oꝑenō ꝓceſſi. ꝓpter hoc sͣ. in diuiſione geminaui verba vtceſſaret iſta calumnia. Anguſtiore ciuitate qͣꝫ roma.¶ Et illius .i. bleſille. Memorie .i. vt illius memoria ꝑpetua habeat̉. Et vobis .i. ad honorē veſtrū. ¶Reddo qd̓ debeo .ſ. ꝯſummationē oꝑis inchoati. ſic expone ẜm primā lecturā. Iuxta ſcd̓am ſic exponit̉. Et illius memorie .i. ꝓpter memoriā effectus quem habuiterga me. vel. Illius memorie .i. vt memoria illiꝰ in benedictione ſit. qui em̄ recordabit̉ ꝓpt̓ amorē illius editus ſit iſte liber: bepedicit aīe ipſius. vel. ¶ Illiꝰ memorie. ꝑpetuande. ¶Et vobis. inſtātibus. Reddo qd̓ debeo .i. tanqͣꝫ debitor obnoxius veſtris bn̄ficijs iſtū libꝝtrāſfero. Admonēs .i. admonēdo inſinuās. Ꝙ nullius. interpretis auctoritateꝫ ſum ſecutus in oꝑe iſto.Sed de hebreo. immediate tranſferens in latinum.Coaptaui .i. ꝯfortaui. Me cōſuetudini .i. ꝯſuete vtvſitate tranſlationi. Septuaginta interpretū. magisqͣꝫ editioni aliorū. qͥdam libri habēt. Magis: ſicut iāexpoſitū eſt. Alij habēt. Maxime .i. p̄cipue inter omnes interpretes: cetera non mutant̉ nō tn̄ me eis in oībus coaptaui ſꝫ in his. ¶ Dūtaxat .i. tm̄ modo. ¶ Quenō multū ab hebraicis literis diſcrepabāt .i. diſcordabant. Interdū etiā .i. aliqn̄ quo .ſ. bn̄dicebāt recordatus ſum ad imitandū. Aqͥle .i. tranſlationis aquile: etceteroꝝ qͥ ſequunt̉ de quibꝰ ſatis inuenies sͣ. in ſcd̓o ꝓlogo ſuꝑ Iob circa pͥncipiuꝫ. Ut nec nouitate nimialectorꝭ aīm deterrere .ſ. ſi oīno ab alijs interp̄tibꝰ diſcreparem. Nec rurſuꝫ ꝯtra ꝯſcientiam meam fontē veritatis obmiſſo .i. omiſſa hebraica veritate: que diciturfons: qꝛ eſt originalis veritas: ⁊ a qua emanat veritasoīm editōnū. ¶ Opinionū riuulos ꝯſectare. quod facerem ſi omnino cum alijs ꝯcordarem. et ideo nulliꝰ int̓pretis aucͣtem ſum ſecutus: ſed immediate de hebreotranſtuli in latinum.Explicit qualiſcūqꝫ expoſitio iſtiꝰ ꝓlogi.Hoſtilla venerabilis fratris Nico. de lyra ſuꝑ Ecclefiaſten incipit.¶ Capl̓m. j.
Erba eccleſiaſtes. Sicut dictū fuit in principiolibri ꝓuerbioruꝫ in tribus libris ſalomonis tradunt tria ſapientiaꝫ extollentia magnifice. queſunt ẜm empedoclē: mobilis effluentie. ꝯtēptꝰfuture felicitatis: appetitus. et mētis illuſtratio. Et iſtudterciū in ordine doctrine ē pͥmū qꝛ viaeſt cōpēdioſa adaſſecutionē aliorū ꝓpter qd̓ tradit̉ in pͥmo libro qͥ dr̄ parabole ſalomōis qͦ finito accedit̉ ad ſecundum in libro eocleſiaſtes in qͦ traditur mobilis affluētie ꝯtemptus. Circa quod ſciendū ꝙtꝑe ſalomonis ſapientie ſtudiū viguitin hieruſaleꝫ: quiaom̄s reges terre etpotentes deſiderabant audire ſapientiam ſalomonis vtdicit̉. iij. Regū. iiij.Et qꝛ circa felicitatem homines multi varie dixerant ⁊dicebant. Nam aliqͥ ponebant eamin diuitijs: alij in delicijs ⁊ alij in honoribꝰ: ⁊ ſic de pluribꝰalijs bonis que ꝑ laborem humanū acquiri poſſunt in vita pn̄ti: ideo Salomon voluit hāc qōn tractare in hoc libro oſtendendo ꝙ in talibus bonis nō ꝯſiſtit felicitas hominis. ſꝫ in deo qͥ eſt bonū infinitū. Et diuidit̉ liber iſte induas ꝑtes .ſ. in ꝓhemiū ⁊ tractatū. qͥ incipit ibi. Uanitas⁊cͣ. Circa primū notificat̉ actor huiꝰ libri miniſterial̓tm̄.qꝛ deus eſt actor principalis: ⁊ pͥmo qͣꝫtū ad eiꝰ ſapīaꝫ cūdr̄. ¶ a ¶ Uerba eccleſiaſtes .i. ſalomonis qͥ eccleſiaſtes dr̄i. ꝯcionator. qꝛ d̓ ſapīam ſibi datā erat aptus ad cōcionādū ⁊ ꝑſuadendū alijs veritatē. ſecūdo qͣꝫtuꝫ ad genꝰ cumdicitur. ¶ b ¶ Filij dauid. qui fuit ſanctiſſimꝰ. Tercio qͣꝫ.tum ad dignitatē cū dicitur.c ¶ Regis irl̓m. ita ꝙ li regis refert̉ ad dauid ⁊ ad Salomonē: vterqꝫ .n. regnauit in hierl̓m. ⁊ licet regnū ipſoꝝ adalia loca ⁊ ad alias ciuitates ſe extenderet: exprimit̉ tam̄ſpecialit̓ irl̓m: qꝛ erat metropolis in regno ⁊ electa ad deicultū. d ¶ Uanitas. Hic incipit tractatus: ⁊ diuidit̉ induas ꝑtes qꝛ pͥmo ſalomon errores alioꝝ excludit. ſecundo ꝓpoſitū cōcludit ca. vij. Prima adhuc in duas: qꝛ primo ꝓponit intentū in generali: ſecundo ꝓſequit̉ in ſpeciali. ibi. Generatio. Propoſitū aūt ſuū e ſt excludere a verafelicitate illa in quibus ab alijs ponebat̉ .ſ. diuitias ⁊ honores ⁊ cōſimilia que habentur in preſenti vita: et hoc eſtquod dicitur. ¶ d ¶ Uanitas vauitatuꝫ .i. maxima vanitas. ſicut charitas dicit̉ virtus virtutū. qꝛ eſt maxima intex virtutes: ⁊ roſa flos floꝝ qꝛ pulcrior inter alios florese¶ Dixit eccleſiaſtes. id eſt Salomon qui dicitur eccleſiaſtes. id eſt concionator. Quia pertractando opinionesaliorum de felicitate: arguit ad diuerſas ꝑtes vt videbitur ꝓſequēdo. ⁊ poſt determiat veritatem. ¶ Uanitasvanitatu: repetitio eſt eiuſdē ad maiorem aſſertionem.¶ Et omnia. in quibus ab alijs ponit̉ felicitas.h ¶ Uanitas .i. ſt̓ valde vana. eo mō loquēdi qͦ dr̄ valdeliberalis ip̄a liberalitas: ꝓpter qd̓ in talibus nō eſt ponēdafelicitas de cuiꝰ rōne eſt firmitas ⁊ ſtabilitas cū ſit vltimūhominis bonū. Et ad ꝓbationē ſui dicti in generali ſubdit. ¶ ¶ Quid habet homo amplius de vniuerſo laboreſuo quo laborat ſub ſole. in vita pn̄ti. q. d. qͥlibet pōt exꝑiri ꝙ nō ſeqͥtur ex laboribus ſuis niſi bonū inſtabile ⁊ amiſſibile ſaltē ꝑ mortē quā nō pōt euadere.