Druckschrift 
2 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ProuerbioꝝE

ſt̓ difficilia mihi: et qͣrtū penitꝰ ignoro. Uiā aqͥle ī celo: viā colubri ſuꝑ petraꝫ.viā nauis ī medio marisviā viriⁱ ī adoleſcētula. Talis ē via ml̓ieris adultēcōedit:: t̓gēs os ſuū dic̄. ſuꝫ oꝑata maluꝫⁿ Pertria mouet̉ t̓ra: qͣrtū qd̓pōt ſuſtinerę. Per ẜuū cuꝫregnauerit: ſtultū ſaturatꝰ fuerit cibo:q odioſaꝫ ml̓ierē ī mr̄imonio fuerit aſſūpta: ancillāfuerit heres dn̄e ſue.ˢ Quatuor ſt̓ minima terre: ipſa

ſt̓ fapiētiora ſapiētibꝰ. Formice ppl̓s īfirmꝰ: p̄ꝑat inmeſſe cibū ſuū. ˣ Lepuſculꝰplebs īualida: collocat inpetra cubile ſuū. ʸ Regē locuſta hꝫ: egredit̉ vniuerſa turmas ſuas: Stelliomanibꝰ nitit̉ª morat̉ ī edibꝰ regis. ʰ Tria ſt̓ bn̄ gradiunt̉: qͣrtū qd̓ incedit felicit̓. Leo fortiſſimꝰ beſtia: ad nulliꝰ pauebit occurſum. Gallꝰ ſuccinctꝰ lūbosſuos: aries. nec ē rex reſiſtat ei. Et ſtultꝰ apꝑuēitpꝰ ꝙͣ eleuatꝰ ē in ſb̓līe. Si

chriſtus in ſua reſurrectione: xp̄s em̄ paſſus ſerpen vel colubꝝ deſignat̉ ẜm dr̄ Ioh̓. iij. Sicut exaltauit moyſes ſerpentē in deſerto: ſic exaltari oꝫ filiū hoīsxp̄s aūt paſſus ſepultus in ſepulcro lapideo inde mirabiliter exijt in ſua reſurrectione clauſo ſepulcro ſictenuit viam colubri ſuꝑ lapidēg Uiā nauis īmedio marꝭ. hāctenuit xp̄s ī ſuaꝯuerſatione: qꝛin hoc mūdo taqͣꝫ in mari ꝓcelloſo expoſitꝰ fuit preſſuris tribulationibus.h Et viā viri.ffecti. In adoleſcētula. Hec eſt vera litera: qꝛ ſic ēreo: diciur adoleſcentua virgo mauuētucti virtdicit hieremiis. xxxj. Nouuꝫcreauit dn̄s ſuꝑ terram mulier circūdabit virum. quiaxp̄s in vtero virginis fuit vir ꝑfectus ſcientijs virtutibus ab inſtanti cōceptiōis: in natiuitate exijt clauſo vtero virginis: ideo de hac via viri in adoleſcētuladicit ſalomon hoc eſſe quartuꝫ quod penitus ignoratUnde dicit Hieronymus in ſermone de aſſumptionevirginis Marie. Igitur qd̓ natura non habuit: vſusneſciuit. ignorauit ratio. mens capit hūana: pauetcelū: ſtupet terra: creatura oīs etiā celeſtis mirat̉: hoctotū eſt qd̓ gabrielem Marie ꝓmittit̉ ſpūmſanctū adimplet̉. De nulla aūt alia via viri in adoleſcētula pōt rōnabilit̓ dici fuerit ſalomoni totalit̓ ignota: habuerit ſcīam infuſam de naturis hoīm: aīaliuꝫ etplantarū vſqꝫ ad minima vt hr̄. iij. Reg. iiij. k Talis eſt. Hic ex dictis ꝯcludit quoddā correlariū .ſ. maliciaꝫ plebis/ iudaice mirabilē hic methaphorice deſignat̉ noīe mulieris adultere cum dr̄. k Talis eſtvia .i. ſic mirabilis: ſicut p̄dicta ꝓpter eius maliciaꝫ exceſſiuaꝫ. l Mulieris adultere .i. ſynagoge que deodeſponſata in monte ſyuai in legis ſuſceptione. ſtatimdeclinauit a deo ydolatriā in adoratione vituli: poſtea in innumeralibꝰ ydolatrijs: vt ptꝫ ex decurſu libriiudicū regū ꝑalyp. ad vltimū deū incarnatū corāpylato negauit cruci affixit. Im Que come. ter.os ſuū di. ſū oꝑe. ma. in hoc ꝓſeqͥt̉ metaphorā mulien adultere a viro eiecta efficit̉ inuerecūda: viuēspublice de meretricio reputat totū ſibi lice̓: ita plebiudaica viuit de vſura in xp̄m negat ſe peccaſſe. InPer tria. Hic ſalomon reuertit̉ ad cōem modū docendi diuidit̉ in tres partes ẜm tres quaternarios: pri ponit̉ dr̄. Per tria mouet̉ terra .i. ꝯturbant̉ homines habitātes in ea: ſunt illa ſubdit̉. 40 Perſeruū regnauerit. ſicut ptꝫ de hyeroboā fuerat ſeuus ſalomonis factus rex ſuꝑ decem tribus: induxitppl̓m ad ydolatriā. iij. Reg. xij. ¶p Per ſtultū ſaturatus fuerit cibo. cibo intelligit̉ vinū: tales em̄ſolent mouere rixas diſſenſiones. q Et odioſāmulierē: qꝛ efficit̉ vna caro viro: habere aūt ſecū inſeꝑabiliter ꝑſonam odiſam: ē magis mors qͣꝫ vita.ſolū viro ſꝫ etiā toti familie amicis. r Et anciſlaꝫ fuerit heres dn̄e ſue .i. amata honorata ſic̄ do.mina. ip̄a dn̄a repudiata vt ancilla. Iſtud eſt quartū

de quo dicit̉ terra non poteſt ſuſtinere: qꝛ hoc nullo modo eſt ſuſtinendū quando pōt emendari. Is QuatuorHic ponit ſecundū quaternariū de animalibus parue reputationis: que tn̄ habent induſtriam naturalem ex quadebent homines moueri ad prudenter agendū ẜm dicitur Iob. xij. Int̓roga iumenta docebunt te ⁊cͣ. queſūt illa quatuor genera aīaliuꝫ ſubdit̉ dicit̉.t Formice. populus infirmus .i. debilis congregatio.ſum.yx Lepuſculus ⁊cͣ.qui in petra cubileſuū collocat .i. in loco inacceſſibili hoībus vt dormiat ſecurus.y Regē locuſtahabet diri. eamegre. vni. turmaſordīate diſpoſitas.z Stellio manibus nitit̉. eſt auteꝫſtellio ſpecies reptilis habentis maculas in cute lucētes. In hebreo habetur. Aranea manibꝰnitit̉ .i. pedibus quibus manibus vtit̉. quibus adheretparietibus relam oꝑatur. a Et moratur in edibusregum. ibi em̄ facit telam ſuam locum ad manenduꝫ: ſicut in alijs locis. Stellio ꝟo morat̉ in edibus regū interris iſtis ſꝫ magis in ſiluis: ſequendo tamen tranſlationem noſtram poteſt dici habitat in edibus in regionibus calidis cuiuſmodi eſt terra ꝓmiſſiōis. Per predictaintelligit̉ homo debet eſſe ſollicitus de ꝓuiſione cibi exemplo formice: de ſecuritate loci exēplo lepuſculi. et deordinata diſpoſitione ad bellum exemplo locuſtaꝝ. ſb̓tilitate operandi ad modū aranee. ¶h Tria ſunt. Hicponit̉ tercius quaternarius: dicit Ra. ſa. hic eſt ꝓphetica locutio tn̄ ſub metaphora quatuor regnorū in paruo tꝑe fuerūt valde ꝑſꝑata. qͣrtū tn̄ multo plꝰ p̄cedētibꝰ.Primū aūt regnū eſt babylonicū quod notat̉ dicitur.c Leo fortiſſimus beſtiarum. Nabuchodonoſor em̄ rexbabylonis vocat̉ leo Hiere. iiij. Surrexit leo de cubili ſuoScd̓m fuit regnū ꝑſaꝝ: qd̓ notat̉ ibi. d Gallus ſuccīctus lumbos. in hebreo tn̄ eſt gallus. Cyrus aūt darius armis accincti int̓fecerūt/ Balthaſar: regnū babylonie tranſtulerūt ad medos ꝑſas. e Et aries quēintelligit̉ alexander magnus regnū medoꝝ ꝑſarū ſb̓iecit regno grecoꝝ: in ꝑuo tꝑe multū ꝓſperatus fuit. Etrex ꝯtra quem non leuabit. ſic eſt in hebreo .i. ꝯtra quemnullus reſiſtere poterit. in quo deſignatur regnū romanorum quod fuit fortius precedentibus. vnde dicit̉ ferreuꝫDanielis. ij. quia ſicut ferrum domat omnia: ita regnumromanum domauit alia regna. f Et qui ſtultus. Hic reuertitur ad cōem modum docendi. et ponit hic duo documenta. Primum eſt diſſuadens promotionem ſtulti: quia magis cedit ad ꝯfuſioneſuam qͣꝫ ad honorem. ẜm hoc dicit̉. Et ſtultus apparuerit. Sciendū tn̄ li et non eſt in hebreo: quia ſententia huius verſus non copulatur precedenti: ſed eſt omnino alia: eſt ſenſus ſtulticia alicuius magis apparet qn̄poſitus eſt in ſtatu ſublimi: ſicut turpitudo ſymīe magisapparet quando aſcendit in altum: ideo ſubditur.g Si enim intellexiſſet .ſ. vt promotus vel promouenseum hoc cederet ad vtriuſqꝫ vituperium.h Ori impoſuiſſet manū .i. tacuiſſet de tali ꝓmotionecuranda. Scd̓m documentū reprimit in oībus exceſſum

Gg Y