EINTIIMſalmorum ſAO
mentē ꝓphete de pn̄ti tm̄ ⁊ nō de futuro nec de p̄teritoſicut Act̉. x. de nūcijs cornelij dixit ſpūſſanctus petroEcce viri tres querūt te. Et ſic tunc facta eſt ei reuelatio de pn̄ti. nō tn̄ de p̄terita viſione cornelij qua viditangelū ſibi dicentē. mitte viros in ioppen ⁊ accerſi ſymonē ⁊cͣ. quā viſionē petrus poſtea cognouit ꝑ relationem cornelij. ſicut ibidē habet̉. ſil̓r ne de deſcenſu ſpirituſſancti futuro ſuꝑ corneliū ⁊ eius amicos verbumpetri audituros. ꝓpter qd̓ petrus hͦ videns fuit valdeadmiratus. qd̓ nō fuiſſet ſi p̄cognouiſſet. Aliqn̄ ꝟo ſpirituſſanctus tangit mentē ꝓphete tm̄ de p̄terito. ſicutmoyſi facta fuit reuelatio creatiōis mūdi cū dixit. Inprincipio creauit ⁊cͣ. Aliqn̄ ꝟo tangit tm̄ de futuro. ſicut Gen̄. xxvij. Iſaac bn̄dicēs filio ſuo icob cognouitea q̄ circa eum erant futura. tn̄ ipſum pn̄tem non cognouit. qꝛ dicebat ip̄m eſſe eſau. nec conſiliū rebeccepteritum qd̓ dederat iacob ꝓ petitione bn̄dictiōis paterne. Aliqn̄ aūt tāgit de pn̄ti ⁊ futuro ſiml̓. ſicut Gen̄.xlviij. iacob qui p̄ ſenectute videre nō poterat manaſen ⁊ ep̄hraim pn̄tes ꝑ ſpm̄ ꝓpheticum cognouit. propter qd̓ cancellatis manibus dextrā ſuꝑ iuniorē poſuit. ⁊ quid eſſet futurū vtriqꝫ fratri p̄dixit. Aliqn̄ ꝟo tangit de pn̄ti p̄terito ⁊ futuro. ſicut Lu. j. dr̄. ꝙ elizabethad ſalutationē Marie repleta eſt ſpūſancto. et exclamauit voce magna. ⁊ dixit. Bn̄dicta tu inter mulieres. ⁊ bn̄dictus fructus ventris tui. Ex qͦ pꝫ ꝙ cognouit ꝑ ſpm̄ eam habere in vtero pn̄tialiter dei filiū. Sequit̉ ibidem. Et beata q̄ credidiſti .ſ. angelo nunciantitibi cōceptione xp̄i. Ex quo ptꝫ ꝙ fuit illuſtrata de mōconceptionis p̄terito. ſil̓r fuit tacta de futuro. vn̄ ſubdit̉. Perficient̉ ea que dicta ſunt tibi a dn̄o. Spūſſanctus em̄ operat̉ in mentibus hoīm ꝓut vult. ⁊ iō nonſolum modis p̄dictis. ſed etiam alijs pōt eas tangeretn̄ ille tactus qui eſt de pn̄ti p̄terito ⁊ futuro eſt ꝑfectior ꝙͣ ille qui eſt de duobus tm̄. ⁊ ille qui eſt de duobusꝙͣ de vno ſolo. ⁊ inter illos qui ſunt de vno ſolo. ille quieſt de futuris cōtingentibus videt̉ ꝑfectior. qꝛ futuraſunt magis remota a cognitione noſtra qͣꝫ pn̄tia vel p̄terita. q̄ pn̄t etiam via naturali cognoſci. licet nō illomodo quo ſpū ꝓphetico cognoſcunt̉. ¶ His p̄dictisdeſcendendū eſt ad quartū principale. qd̓ eſt de cōꝑation dauid ad alios ꝓphetas. Circa qd̓ ſciendū ꝙ dauid pōt comꝑari ad ꝓphetas noui teſtamenti. cuiuſmodi fuerunt apl̓i. ⁊ ſic dauid nō fuit excellentior prophetarū. qꝛ apl̓i fuerunt de ſecretis diuinis magis illuminati. ⁊ in maiori plenitudine receperunt gratiā ſpirituſſancti. vt habet̉. ij. ad Coꝝ. iij. ſi aūt cōparet̉ ad ꝓphetas ve. teſta. ſic adhuc nō fuit excellentior ꝓphetarum. vt dicit ſctūs Tho. de aquino ſcd̓a ſcd̓e. ſed moyſes fuit eo excellentior cuius rōnem principalem aſſignat. eo ꝙ fuit ei cōceſſum videre diuinā eſſentiā in p̄ſenti vita exiſtenti. ẜm ꝙ dicit Aug. ad paulinā de videndo deum. Dictum eſt aūt ſupra ꝙ gradus ꝓphetieexcellētior eſt vbi ē cognitio clarior. ⁊ ſic dicit ꝙ moyſes fuit excellentior ſimpl̓r. tn̄ dauid ẜm quid fuit excellētior. qꝛ plura xp̄i myſteria magis exp̄ſſit. Ad hocetiā inducit rōnem ſcd̓am ex ꝑte denunciatiōis. quiamoyſes ꝓphetiā ſuā denunciauit toti ppl̓o iudeorū. nōſic aūt dauid nec alij ꝓphete. Terciā rōnem ad hoc adducit ex ꝑte confirmationis ꝓphetie nunciate. qd̓ eſt ꝑmiracula. maiora em̄ ſigna fecit moyſes in egypto inmari rubro ⁊ in deſerto qͣꝫ dauid ⁊ alij prophete. Sedquicquid ſit de cōcluſione. rōnes tn̄ inducte nō videntur valere ad ꝓpoſitum. qꝛ claritas cognitionis actuꝫꝓphetandi exciudens nō pōt cōſtituere excellentioregradū ꝓphetie. qꝛ idem cōſtitueret ⁊ excluderet vt videt̉. viſio aūt diuine eſſentie excludit actū ꝓphetandiſicut ⁊ actum fidei. qꝛ vterqꝫ actus eſt neceſſario enigmaticus. ⁊ ideo viſio diuine eſſentie nō pōt conſtituere excellentiorē gradum ꝓphetie. licet faciat clarioreꝫcognitionē ſau aliquē clarius cognoſcentē. ꝓpter hocſuꝑius dixi ꝙ claritas cognitōis maior ꝯſtituit excellentiorē gradū ꝓphetie. dum tn̄ talis claritas limites
cognitionis ꝓphetie nō tranſcendat. Preterea ſi p̄dictarō valeret ſequit̉ ꝙ moyſes fuit excelletior om̄ibus apl̓isp̄ter paulū. quibus nō fuit cōceſſum videre diuinā eſſentiam in vita pn̄ti. qd̓ tn̄ ipſe negat ibidem dicens ꝙ apl̓ifuerunt excellentiores moyſe. ergo ex tali viſione nō pōtdici vt videt̉ ꝙ moyſes fuit excellentior ꝓpheta ipſo dauid. Sil̓r rō ſcd̓a nō videt̉ valere. qꝛ denunciatio pphetieeſt aliquid ſequens cognitionē ꝓpheticā. ⁊ ideo nō videt̉variare gradum ꝓphetie. ex hoc ꝙ pluribus vel paucioribus denunciat̉. Sil̓r tercia nō valet eadem rōne. qꝛ cōfirmatio ꝑ ſignū ſequit̉ ꝓphetiaꝫ. vn̄ ⁊ iohannes baptiſtanullū ſignū fecit. vt dr̄ Ioh̓. x. ⁊ tn̄ a dicto doctore conceditur maior propheta ipſo moyſe. Sil̓r nec ex gradibusꝓphetie ſuprapoſitis pōt moyſes dici excellentior dauidqꝛ excellētior gradus eſt caꝑe veritatē ſuꝑnaturalē abſqꝫ quibuſcunqꝫ figuris ⁊ ſignis ſenſibilibus. qui gradusfuit in dauid. vt dictū eſt ꝑ gloſam pſalmi p̄allegatā. Etidē videt̉ ꝑ illud qd̓ habet̉. ij. Reg. xxiij. Sicut lux aurore oriēte ſole mane abſqꝫ nubibꝰ rutilat̉. qd̓ dr̄ de dauid.Uiſiones em̄ imaginarie ⁊ ſigna ſenſibilia quecūqꝫ ſuntqͣſi quedā nubes claritatē ſolis excedentē virtute viſusnoſtri nobis cōtemperātes. ille em̄ acutioris ⁊ fortiorisviſus eſt qui claritatē ſolis pōt bn̄ nude intueri qͣꝫ ille qͥnon pōt abſqꝫ cōtemperamēto tali. ⁊ ideo dauid qui abſqꝫ ſignis ſenſibilibus capiebat radium diuine lucis habuit excellētiſſimū gradū ꝓphetice cognitōis. Et lꝫ moyſes eundē gradū habuerit. ẜm ꝙ dr̄ Nueri. xij. de ipſo palam ⁊ nō ꝑ enigmata deū videt .i. abſqꝫ figuris ⁊ ſenſibilibus ſignis. vt ibidē fuit expoſitū. tn̄ nō habuit totiēs necita cōiter tales illuſtratōnes ſicut dauid. Itē ẜm ꝙ dicitdoctor p̄dictus dauid plenius ⁊ clarius exp̄ſſit myſteriaxp̄i qͣꝫ moyſes. lex aūt vetus ⁊ ꝓphete ordinabāt̉ ad xp̄mſicut ad finē. vn̄ dicit apl̓s Gal̓. iij. lex pedagogus noſterfuit in xp̄o. ⁊ Act̉. x. dr de xp̄o. Huic oēs ꝓphete teſtimonium ꝑhibent. Et rabimoyſes dicit in libro directōis ꝑplexorum ꝙ oēs ꝓphete nō ſūt locuti niſi ad dies meſſieideo cū finis ſit nobilior his q̄ ſūt ad finē. ꝓphetia dauidvidet̉ ſortiri quādam excellentiā. ⁊ hoc ex hoc ꝙ xp̄i m.ſteria ſic exp̄ſſit. ⁊ ideo ꝓbabiliter videt̉ poſſe dici excellētior ꝓpheta ipſo moyſe. qͣꝫuis moyſes excellentior fueritalijs p̄dictis q̄ ꝓphetiā tranſcendunt vel eam cōſequunt̉Beatus etiam Greg. exp̄ſſe dicit ꝙ dauid clariorem cognitionē qͣꝫ moyſes habuerit. Homel̓. iiij. ſuꝑ finem Ezechiel̓. Ad primū dicendū ꝙ illud eſt verbū ioſue ſcribentis de moyſe ⁊ tꝑe ioſue nō ſurrexerat ꝓpheta maior moyſe. tn̄ non eſt cōtra illud dictū ꝙ poſtea maior ſurrexerit.et oꝑtet hoc dicere ſaltē de ꝓphetis noui teſta. vt p̄dictūeſt. Ad ſcd̓m dicendū ꝙ iohannes baptiſta ꝑtinet ad nouum teſta. vn̄ dicit ſaluator Math̓. xj. Lex atqꝫ ꝓphetevſqꝫ ad iohannē .ſ. excluſiue. vn̄ ⁊ ꝓphetia iohānis in nouo ſcribit̉ teſtō. ⁊ ideo excellētior dr̄ ꝓphetis veteris teſta.¶ Ad maiorē aut euidentiā dicendorū ſciendū ꝙ beatꝰHiero. ter tranſtulit pſalteriū. primo ẜm. lxx. interp̄tes:qd̓ pſalteriū romanū dr̄. eo ꝙ eccleſia beati petri illo vtit̉Scd̓o fecit aliam trāſlationem non multum diſtātem aprima. ⁊ tn̄ magis appropinquantem hebraico. ⁊ vocat̉pſalteriū gallicanū. eo ꝙ damaſus papa ad rogatū Hiero. illud fecit cantari in eccleſijs gallicanis. ꝓpter hoc dr̄in regula fratrum minorum. clerici faciunt diuinum officium ẜm ordinem romane eccleſie excepto pſalterio. qꝛfratres vtunt̉ pſalterio gallicano. Tercio ad preces ſophonij qui frequenter diſputabat cum iudeis. qui ſoluꝫrecipiūt illud qd̓ eſt in hebreo fecit tranſlationem immediate acceptam ab hebreo. ꝓpter qd̓ vocat̉ pſalterium.Hicro. iuxta hebraicam veritatem. media aut tranſlatioeſt cōmunior inter latinos. ⁊ ideo in expoſitōne huius libri intēdo eam ꝓſequi. ⁊ vbi notabiliter diſcrepat ab hebreo vel a tranſlatōe Hiero. iuxta hebraicam veritatemtangam illud ẜm gratiam a domino deo mihi datam.¶ Itē notandū ꝙ ẜm ꝙ dicit Hiero. in ꝓlogo ſuꝑ librūpſalmorū. xvij. ſunt pſalmi ſine titulo. alij autē ſunt intitulati. ⁊ hoc idem patet in hebreo. qui autem ſunt intitulati ⁊ qualiter ⁊ qui non videbitur in proſecutione libri.ij