MRPſalmorumX&
Poſtilla venerabilis fratris Nicolai deyra ſuꝑ pſalterium feliciter incipit.Ropheta magnꝰ ſurrexit innobis Luce. vij. Ꝙͣuis liberpſalmoꝝ apud hebreos interagiographa computet̉. tamēapud latinos inter libros ꝓpheticos reputat̉ nec immerito. qꝛ dauid qui fecit pſalmosſaltem ꝓ maiori parte non ſolum dicit̉ ꝓpheta. ſed etiā exiCxmius ꝓphetarum. vt dicit̉ inprincipio gloſe ſuꝑ librū pſalmorum. ꝓpter qd̓ conuenienter dr̄ de eo verbum ꝓpoſitum. ꝓpheta magnus ⁊cͣ. In quo quideꝫ verbo pn̄tnotari quatuor cauſchuius libri .ſ. efficiens. materialis. formalis. ⁊ finalis Cauſa aūt efficiens duplex eſt.ſcꝫ principalis ⁊ inſtrumētalis. principalis aut eſt ip̄edeus reuelans myſteria in hoc libro deſcripta. Inſtrimentalis aūt ipſe dauid cui ẜm Aug. oīa cōtenta in hͦlibro fuerūt reuelata ⁊ ab eo deſcripta. Scd̓m ꝟo Hiero. ⁊ hylariū ⁊ oēs doctores hebraicos dauid nō fecitoēs pſalmos ſed maiorē ꝑtem. Plures aūt alij aliqͦspſalmos ſcripſerunt vt moyſes ſalomon ⁊ aliqui alivt magis patebit infra ꝓſequēdo ꝑ titulos pſalmorūPſalmi tn̄ facti a dauid ⁊ alijs collecti fuerūt ⁊ in vnolibro congregati. qui dr̄ liber pſalmorum ⁊ hoc ꝑ Eſdram ſcribā ⁊ ꝓphetā vel ꝑ alium ꝓphetam ſanctumquicūqꝫ fuerit vt dicit Hięro. in ꝓlogo ſuꝑ librū iſtūqui in modernis biblijs cōiter nō habet̉. Tenetur tn̄cōiter a doctoribus noſtris ꝙ eſdras qui legē cōbuſtāa chaldeis reꝑauit pſalmos / a diuerſis factos in hͦ volumine cōgregauit. non tn̄ dr̄ auctor libri ſeu cauſa efficiens inſtrumentalis ſed magis ipſe dauid. qui maiorem ꝑtem pſalmorū fecit. Totum em̄ a maiori ꝑte denoīat̉. Hec aūt cā efficiens duplex .ſ. principalis ⁊ inſtrumentalis tangit̉ cum dicit̉ ꝓpheta. Ad actum em̄ꝓphetandi concurrit deus mentem ꝓphete tāgens ſeueleuans ad ſuꝑnaturalem cognitione. ⁊ mens ꝓphetehoc modo tacta ſeu illuminata. oportet em̄ ꝙ ſil̓ ſint.mouens actu ⁊ res mota. ꝓpter qd̓ dicit dn̄s Numerixij. Siquis inter vos ꝓpheta dn̄i fuerit in viſione apparebo ei. aut ꝑ ſomnum loquar. In quo verbo tangunt̉ duo modi ꝓphetandi. ad quos omnes modi ꝓphetie ꝓprie dicte reducunt̉ ꝓut infra magis videbit̉Unus eſt in vigilia qui notat̉ cum dr̄ in viſione apparebo ei. Alius eſt in ſomno. qui notat̉ cum dicit̉. autꝑ ſomnum loquar. In vtroqꝫ tn̄ modo cōcurrit deusvt agens principale. ⁊ mens prophete vt agēs inſtrumentale. quod patet ꝑ hoc quod dicit̉ in viſione apparebo ei .ſ. in vigilia veritatem ſuꝑnaturalem ei on̄des.Aut ꝑ ſomnum loquar occulta ſibi reuelās. Et ſic pꝫprimum. ſcꝫ cauſa effectiua. Secundo tangit̉ cā materialis ſiue ſubiectiua cum dicit̉ magnus. Ad cuius intellectum ſciendum ꝙ ꝓpheta aliquis dicit̉ magnus.et ꝓphetia eius magna dupliciter. Uno mō intenſiueet hoc tantomagis contingit quāto clarior eſt cognitio ipſius ꝓphete. ⁊ ẜm hoc dauid dr̄ ꝓpheta magnusvnde ⁊ in principio gloſe ſuꝑ librū iſtum dicit̉. Alij ꝓphete ꝑ quaſdam rerum imagines atqꝫ verborum tegumenta ꝓphetauerunt. dauid aūt ſolius ſpūſſanctiinſtinctu ſine omni exteriori adminiculo ſuam ediditꝓphetiam. Et hic modus eſt excellentior ꝓphetie. vtinfra magis videbitur cum agetur de gradibus ꝓphetie. Sed hic modus magnitudinis prophetie magispertinet ad cauſam formalem. que conſiſtit in modotractandi qͣꝫ ad ſubiectiuam. Alio modo accipit̉ magnitudo prophete ſeu prophetie extenſiue. ſcilicꝫ quādo ad plura ſe extendit. ⁊ hoc pertinet ad cauſam ſubiectiuam ſeu materialem. Et hoc modo prophetia inhoc libro contenta dicit̉ magna. quia quodammodoſe extendit ad omnia que in ſacra ſcripturs cōtinent̉.
tum ad caput ⁊ membra eſt ſubiectum in tota ſacraſcriptura accipiendo ſubiectum ꝓ materia. Et ſimiliter ẜmeum totus xp̄s eſt materia huius libri differenti tamenmodo in tota ſcriptura ſacra. qꝛ hic eſt ſubiectū ſeu materia ꝑ modum laudis. ꝓpter quod dicit̉ liber pſalmorūid eſt laudum diuinarum. ꝓpter qd̓ etiam ab alijs doctoribus cōmuniter dicit̉ ꝙ continet totam ſacram ſcripturam ꝑ modum diuine laudis. Et idem de magnitudinematerie huius libri pōt dici illud Exo. iij. Uadam ⁊ videbo viſionem hanc magnam. qd̓ eſt verbum moyſi qui interp̄tat̉ extractus de aquis. qꝛ nullus eſt aptus ad conſiderationem veritatis in hoc libro contente. niſi fuerit extractus ab aquis voluptatum pn̄tis vite. Unde dr̄ Eſa.xxviij. Quem intelligere faciet auditum .ſ. dn̄s. Et reſpōdet ꝓpheta. Ablactatos a lacte auulſos ab vberibus .i. acorꝑis voluptatibus. ¶ Tercio in verbo ꝓpoſito tangit̉cauſa formalis cum dr̄ ſurrexit. Circa qd̓ ſciendum ꝙ duplex eſt forma .ſ. forma tractādi ⁊ forma tractatus. Forma tractatus eſt diuiſio libri. de qua dicet̉ poſt in libri ꝓſecutione. Forma ꝟo tractandi eſt modus agēdi. qui inꝓpoſito eſt modus deum laudandi. vt p̄dictum eſt quicquid em̄ in hoc libro continet̉. ꝑ modum diuine laudisponit̉. laus ꝟo diuina oratio eſt ſeu ſpecies oratōis. Oratio aūt ẜm Damaſ. eſt aſcenſus mentis in deum. qui quidem aſcenſus notat̉ cum dr̄ ſurrexit. ꝓpter qd̓ dr̄ in pſalmo. lvj. Exurge gloria mea exurge pſalte ⁊c̄. Gloria eſtclara leticia cum laude. Cognitio autem ipſius dauid inhoc libro contenta fuit valde clara quantum ſe extenditcognitio ꝓphetica. vt iam in parte tactū eſt. ⁊ poſtea plenius tanget̉. Eſt etiam deſcripta ꝑ modum diuine laudis vt dictum eſt. ⁊ ideo bene vocat̉ gloria. ꝓpter qd̓ dicit dauid. Exurge gloria mea. ⁊ addit. Exurge pſalteriuꝫet cythara. qꝛ aliqui pſami ab eo deſcripti cantabant̉ inmuſico inſtrumento. quod vocat̉ pſalterium. ⁊ aliqui incythara. vt videbit̉ in ꝓſequēdo. ſicut ⁊ modo aliqui cātus ſiue note magis ꝓprie cantant̉ in viola. ⁊ alij in alijsinſtrumentis. ¶ Quarto tangit̉ cauſa finalis cum dicit̉in nobis .i. ad vtilitatem ⁊ ſaluteꝫ noſtram. homo em̄ eoꝙ eſt capax dei ꝑ cognitionem ⁊ amorē eſt ordinatus adquendā finem ſuꝑnaturalem ẜm illud Eſa. lxiiij. qd̓ oculus nō vidit nec auris audiuit. ⁊ in cor hominis nō aſcendit que p̄parauit deus diligentibus ſe. Et qꝛ ad finem totaliter incognitū nullus pōt ſe dirigere. ideo neceſſariuꝫfuit aliqua diuinitus hominibus reuelari. ꝑ q̄ dirigerēt̉in finem ſuꝑnaturaleꝫ. hmōi aūt eſt ſacra ſcriptura reuelata. ꝓpter qd̓ de ea dicit apl̓s Romanorū. xv. c. Quecunqꝫ ſcripta ſunt ad noſtram doctrinā ſcripta ſunt. vt ꝑ pa.et cōſol̓. ſcripturaꝝ ſpem habeamus. q̄ ſpes eſt expectatio certa future beatitudinis. Liber aūt pſalmorū continet totā ſacram ſcripturam ꝑ modū laudis. ideo eſt totieccleſie valde vtilis ad ſpem ⁊ ad cōſecutionē future beatitudinis. De qͦ poſſumus dicere illud Lu. j. Erexit cornu ſalutis nobis in domo dauid pueri ſui. Deus em̄ ſanctus ⁊ bn̄dictus erexit nobis cornu ſalutis. id eſt ſcripturam ſacram efficaceꝫ ad conſequendā ſalutē que eſt ſcriptura libri pſalmorum. vt dictū eſt in domo dauid pueriſui. quia dauid ꝓ maiori parte fuit auctor huius libri ꝑquem ſi corde teneat̉. ⁊ opere impleat̉. in p̄ſenti gra habebit̉. ⁊ gloria in futuro. Quod nobis cōcedat qui eſt benedictus in ſecula ⁊cͣ.D euidentiā maiorē huius libri ⁊ aliorū librodo inſiſtere poſt iſtum. Anteqͣꝫ deſcenda ad terum prophetalium quorum expoſitioni intenxtum huius libri querit̉ vtrum dauid fuerit eximius ꝓphetarū. Et arguit̉ primo ꝙ nō. qꝛ Deutero. vlti. diciturNon ſurrexit vltra ꝓpheta in iſrael ſicut moyſes ⁊cͣ. ergovidet̉ ꝙ moyſes fuerit excellentior ꝓpheta qͣꝫ dauid. ItēMath̓. xj. dicitur. Inter natos mulierum non ſurrexitmaior iohanne baptiſta. qui fuit propheta. ergo dauidnon fuit eo excellentior. ¶ In contrarium arguit̉ ꝑ gloſam pſalmi ſupra allegataꝫ. q̄ dicit ꝙ dauid fuit eximius
M