Druckschrift 
2 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

OHIobDEQA

An extrahere poterisᵇ leuiathan hamo: fune ligab̓linguā eius. Nunquid pones circulū in naribus eiꝰ:aut armilla ꝑforabis maxillā eiꝰ. Nunquid multiplicabit ad te p̄ces: aut loqͥtur tibi molliaᵉ Nūqͥd feriet tecū pactū: accipiēsẜuū ſempit̓nū. Nūqͥd illu-

des ei qͣi aui: aut ligab̓ euꝫancillis tuis.ʰ Cōcidēt euꝫamici: diuidēt illū negociatoresᵗ Nūqͥd īpleb̓ ſagenaſpelle eiꝰᵏ gurguſtiū piſciūcapite illiꝰˡ Pones ſr̄ ma tua Mento belli: necvltra addas loqͥᵇ Ecce ſpeseiꝰ fruſtrahit̉: vidētibꝰcūctis p̄cipitabit̉ aꝰ. xlj.

MHEeius nares ꝑforantes poſſunt intelligi apl̓i alij ſancti: quibꝰ xp̄c dedit ſuꝑ demones ptātem.a IAn extrahere ⁊cͣ. Hic ꝯn̄r agitur de demone ſubſimilitudine ceti: eſt maximū aīal marinū. dicit em̄pliniꝰ tantū ſpaciū occupat quātū quattuor iugeraterre: mediā autem ꝑtem iugeri par boum indie arare cōſueuit: vt habet̉ .j.Re. xiiij. Et acdeſignandū magnitudineꝫ cetivocat̉ hic leuiathan: qd̓ in hebreo ſonat additamentū eoꝝqꝛ notabilit̓ excedit quantitatem oīm aliorūaīaliū terreſtriū marinoꝝ: igit̉ſub ſimilitudīeaīalis tāmōſtruoſi: pͥmo on̄ditur ip̄e demon ab hoīeinſuꝑabilis: ſcd̓o oībus creaturis terribilis: capl̓o ſequēti. prima in duas. qꝛ primo onditur inſuꝑabil̓ abhoīe: ſcd̓o ſuꝑabilis a deo: ibi. Memento belli. Circaprimū d̓r.An extrahere poteris .ſ. de mari.b Leuiathā hamo. q. d. noͣ: qꝛ pōt ſic capi ſicut piſces alij: dato ſic caperet̉: tn̄ non poſſet ſic extrahiꝓpter pondus ſui corꝑis. ¶c Et fune ligabis linguāeius. q. d. non: hamus .n. in quo capit̉ piſcis appendit̉in fune: ſic lingua piſcis capti ligatur illo fune.d Nunqͥd ml̓tiplicabit ad te p̄ces vt parcascapias: quaſi dicat non. qꝛ non habet te timere.Nūqͥd feriet tecū pactu. vt ẜuiat tibi ſic̄ dn̄o ſuo.fNūquid illudes ei quaſi aui. capiendo in decipula ſicut capit̉ auicula. ¶g Aut ligabis eum ancilis tuis. ſicut ligatur auicula capta: vt pueri cuſtodiuntur ab ancillis ludant in ea. Per iſta p̄dicta intelligit̉ tāta eſt ptās demonis: nulla v̓tute hoīs carminibꝰ herbis lapidibꝰ characteribꝰ ſil̓ibꝰ pōt aſtringi ſeu artari ad aliqͥd agēdū: lꝫ aliqn̄ hoc fingat vt homines talibꝰ intētos in erroribꝰ detineat. h Concident amici: diuidēt illū negociatores; interrogatue legat̉. q. d.: alia .n. aīalia terreſtria aquatica aliqn̄ capiunt̉ virtute humana: ſic carnes eoꝝ cōicant̉alijs liberalē diſtributōem inter amicos: vel venditōeꝫ inter negociatores. Ii Nunqͥd implebis ſagenas pelle eius .i. capies ſagena: qꝛ pellis piſcꝭcapti in ſagena inuoluit̉ intra ip̄am. q. d.: qꝛ pōtſic capi. ¶k Et gurguſtiū capite illius. eſt aūt gurguſtiū inſtrumentū de fimine factum: ſic noīatū a gurgite fluuij in quo ponit̉ ad capiendū piſces: qꝛ qn̄ intrailluc pōt exire. Caput aut ceti eſt tante magnitudinis poſſet ingredi talia inſtrumenta. Pones ſuꝑ manū tua .i. virtutē tuā ad facienduꝫ de eovoluntatē tuā. q. d.: ſit oīno virtute humana inſuꝑabilis: niſi cum impingit ad terram vn̄ non pōt ſemouere vt dicet̉ ꝑte ſequenti: vel quando ex improuiſo vulnerat̉ ex inſidiantibꝰ ſibi vt dictū fuit ſupra ca. ij.m Memento belli. Hic ꝯn̄ter oſtendit̉ qͣꝫuis demon ſit inſuꝑabilis ab hoīe: ſuꝑabilis tn̄ eſt a deo:ſubdit̉: Memēto belli. qd̓ demon habuit cōtra te: vthabet̉ in principio huius libri ꝑdendo ſubſtantiā tuā plem ꝑcutiendo carnem tuam. in nullo potuiſtireſiſtere. n Nec vltra addas loqui aliqͥd quod ſonat in derogatōem iuſticie ſapientie mee. cum poſſum ip̄m demonē ſolo nutu deijcere. ſubdit̉.0 Ecce ſpes eius fruſtrabitur. in quo tangitur deiectio demonis ſub ſil̓itudine ceti. cetus .n. ſperans deuorare piſces inſeqͥtur eos fugientes ad litora marisvbi aqua eſt ita ꝓfunda cetus poſſit ibi natare:

ſic impingit ad terrā de qua pōt ſe retrahere: qd̓ videntes homines accurrunt vndiqꝫ interficiūt ip̄m: qꝛ pōt ſe mouere: hoc deſignat̉ demon ſperans ſibiincorꝑare ſanctos a ſua ſpe fruſtrabitur: quia ab eis ſuperabitur: vidētibus cūctis p̄cipitabit̉: qꝛ in extremoiudicio cum damnatis in infernumdeijciet̉.dentibꝰ oībus. quitūc erūt in iudiciocongregati. In capl̓o. xl. vbidicitur in poſtilla.Si habes brachiū.Hic cōſequenterbat ꝓpoſituꝫ. iob̓ſit increpabilis.Additio pͥma.IiOc qd̓ dicitur: Si braN Ichiū habesſicut deus. Notandum eſt ẜm ſanctuthomā fuerint duo equales ſi appareat alteri culpāimponi ſibi eſt rep̄hēſibile ſi alt̓ eoꝝ ſe a culpa expurget. qͣꝫuis alter culpabilis in hominū opinione remaneat. qꝛ homo naturaliter plus ſe qͣꝫ alium diligit. ſed vbieſt tanta diſtantia quanta eſt dei hominis. potius dꝫ pati culpā iniuſte in ſe referri qͣꝫ iniuſte in deum referat̉ ⁊cͣ. dn̄s ad arguendū iob ponit excellentiā dei ſuper homines. Sꝫ mirandū eſt de hoc dicit. Si habesbrachiū ſicut deus. ſi voci ſimilitonas ⁊cͣ. naꝫ iob lꝫ deſua iuſticia videat̉ aliqual̓r p̄ſumſiſſe. ſeu incaute eaꝫmendaſſe intantū iudiciū diuinum hoc videret̉ hominibus irritum ꝓut ſonant verba ſuprapoſita cum dicitur. Condemnabis me vt iuſtificeris. nunqͣꝫ tamen legitur ip̄m iob ſe iactare de potentia propria. p̄ſertim vt eadiuine potentie equiparet. prout hec verba videntur ſonare cum dicitur. Si habes brachium ſicut deus ⁊cͣ. ſedpotius ſupra ca. xij. manifeſte profitet̉ diuinam potentiam eſſe inſuꝑabilem ſeu incomp̄hēſibilem. dicit .n. ibidēApud ipſum .i. ip̄m deum ſapientia fortitudo. ſequitur. Si deſtruxerit nullus ē qui edificat: ſi incluſerit homine nullus eſt qui aperiet. in quo loco multa alia ad diuinam omnipotentia ſingulariter ꝑtinentia clare confitetur: vn̄ videt̉ rōnabile ei imponeret̉ illud credere ſeu aſſerere cuiꝰ oppoſitū ip̄emet Iob fatebat̉. Ad qd̓videt̉ dicendū dn̄s in his locutōibus cum iob ꝓceditquaſi modum opponentis qui intendit cōcludere ſuuꝫaduerſarium de aliquo queſito. contingit .n. in talibꝰopponens ꝓponit aduerſario aliquam diuiſionē ſufficietem circa idē queſitū: cuiꝰ diuiſionis licet alterā ꝑtemadmitteret aduerſariꝰ: tn̄ vtranqꝫ vult opponēs deſtruere: vt aduerſarius remaneat totaliter victus: vn̄ in ꝓpoſito qꝛ iob videbatur irritū facere diuinū iudicium ex iucauta cōmendatione ꝓprie iuſticie. autem aliqͥs audeat irritare iudiciū alterius cōtingit dupl̓r: vel qꝛ ex excellētia ſcie ẜm quā pōt manifeſtare iuſticiā alterius: vl̓ex excellētia potētie ẜm quā euacuat alteriꝰ iudiciuꝫ. Etqꝛ dn̄s in p̄cedētibꝰ capl̓is iam on̄derat defectū ſcientieip̄ius iob interrogādo de multis ad ſcīam ꝑtinentibꝰvt dicit: Quis poſuit fundamēta terre: ſi noſti. nūqͥdnoſti hec vel illa Tirca quas interrogatōes ad ſciamtinentia duo capl̓a p̄cedentia verſant̉ cōuincendo ip̄miob de ſcīe defectu. In p̄cedēti aūt capl̓o intēdit ꝯuincere de defectu potētie dicēs. Si hēs brachiū ſicut deꝰ. qꝛ iob iſta loquēdo aſſeruiſſet: ſꝫ vt vtrūqꝫ mēbꝝ p̄dicte diſtinctōis ad ꝯuincēdū iob total̓r deſtrueret: vt dictū ē. In eodē ca. xl. vbi d̓r in poſtil. Ecce behemothHic aūt on̄dit̉ excellētia diuīe virtutis. Additio. ij.Oc qd̓ d̓r: Ecce behemoth ⁊cͣ. continuat̉ ad p̄cedentia notabiliter vt in gloſa ſic. Quia auteꝫ miſſis verbis dn̄s potētiā ſue magnitudīs ītulit