Druckschrift 
2 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUVQeIft(

On quaſi crudelis ſuſcitabo euꝫ. Quis .n.reſiſtere pōt vultui meo: etquis antē dedit mihi vt reddam ei. Oīa que ſub celo ſt̓mea ſunt. parcā ei verbis potentibus: ad dep̄cādum cōpoſitis. Quis reuelabit faciem indumēti eius in mediū oris eius qͥs intrabit: Portas vultꝰ eiusqͥs aperiet. Per gyrū dentium eius formido corpusillius quaſi ſcuta fuſilia

pactum ſquamis ſe prementibꝰ. Una vni coniungitur ne ſpiraculum quideꝫ incedit eas. Una alteri adherebit: tenētes ſe nequaqͣꝫ ſeꝑabūt̉. Sternutatioeius ſplēdor ignis: oculieiꝰ vt palpebre diluculiᵈ Deore eiꝰ lāpades ꝓcedūt ſicuttede ignis acceſe: de naribꝰeius ꝓcedit fumus ſicut olle ſuccēſe atqꝫ feruētes. Halitꝰ eiꝰ prunas ardere facit flama de ore eius egredit̉

nunc in ſequentibꝰ nequitiā antiqui hoſtis oſtēdit: vt bonus famulus dn̄i eruditus prius virtutibꝰ ſciret quantuꝫcum diligeret: cognita poſt calliditate dyaboli diſceretquantū timeret: hec in glo.In eodē ca. xl. vbi d̓r in poſtilla. Ip̄e eſt principiū viā dei. Additio. iij.Icꝫ ſatbande ſub fiAgura behemoth hic pͥncipal̓rintēdit̉: ſic intermas creaturas deinon ex hoc ꝓprie diceretur principiuꝫviarum dei: vndealiter cōuenientius hec verba exponi vident̉ a ſanctotho. in expoſitioneſua ſic: vt vias deiintelligant oꝑauidentie eius. Circa quod conſiderā deo ſolū vnūopus ē ꝓpriū et ſuebonitati ꝯueniens.ſ. bn̄facere inſereri. ſed deus puniat vel aduerſitates iudicat: hoc ꝯtīgit ꝓpter maliciā creature rōnalis: que primo in dyabolo fuit inuenta eiusſuggeſtionē ad hoīem deriuata: ſignāter dicit: ip̄e ēprincipiū viarū dei .i. deus diuerſis vijs vtit̉ .ſ. benefaciendo puniendo: ne credat̉ ſic principiū viaꝝ de ſeip̄m ſit potens ad nocendū: ſubdit: Qui fecitapplicauit gladiū eius. Capl̓m. xlj.a On quaſi crudelis. Poſtqͣꝫ on̄dit demonē ab homine inſuꝑabilē: hic ꝯſequenter on̄dit euꝫ cūctisterribilē. Circa qd̓ primo remouet dubiuꝫ: ſcd̓oꝓſequit̉ ꝓpoſitū: ibi. Quis reuelabit. Circa primū ſciendum ex ꝯditōibꝰ ip̄iꝰ demonis p̄dictis ac etiā dicedisſub ſimilitudine ceti poſſet aliqͥs credere deū crudeleꝫerga creaturas dando demoni tantā ptāteꝫ: hoc remouet dicens: quaſi crudelis ſuſcitabo. cuiꝰ ronē ſubdit. b Quis .n. pōt reſiſtere vultui meo .i. voluntati p̄cepto meo. q. d. nullus. qͣꝫuis ptās demōis ſit magna tn̄ pōt ea vti niſi quātū placet mihi: ſic poſſumeam reſtringere ꝑmittere ꝓut expedit ſaluti electorumſcd̓a etiā ſubdit̉ d̓r. c Et qͥs an̄ dedit mihi ⁊cͣ. qd. non ſum obligatus alicui nec poſſum obligari: nulli facio iniuriā ſeu crudelitatē ꝯcedēdo demoni ptātem.Tercia .n. cauſa ſubditur dr̄. d parca ei verbis potentibꝰ .i. ꝑꝑ verba eius cōminatoria nec etiaꝫ ꝑtverba eius humilia: ſubditur. e Et ad dep̄canduꝫcōpoſitis. ſed puniā cum de malo vſu ſue ptātis ẜm tenorem iuſticie equitatis: punitio cedet ad honorē meuꝫ gloriā electorū. f Quis reuelabit ⁊cͣ. Hic ꝯſequenter exequitur ꝓpoſitum on̄dens ſub ſpē demonē terribilem. primo ex eius diſpoſitōe: ſecūdo ex eius oꝑatōe: ibi.Sternutatio eius Circa primū dicit̉. ¶ſ¶ Quis reuelabit faciē indumēti eius. cetus .n. in fronte d̓r habere multas plicas magnas ad modū falcis diſpoſitas ad quarūreleuatōem vel reuelatōem nullus audet appropinquare ex terrore. per hoc deſignat aſtutias demōīs eifraudulētias nullus homo poſſet explicare.g Et in mediū oris eius qͣs intrabit. os .n. ceti eſt ita terribile: quelibet creatura vltra modū horreret intrare: hoc deſignat̉ adhuc dꝫ magis horridū incorꝑarij demoni peccati mortalis conſenſum. h Portasvultus eius quis aperiet. porte vultus ceti dicunt̉ eiusdue mandibule ſuperior inferior: que ad modum portarum aperiuntur clauduntur per quas intelligitur indemone violentia aſtutia quibus quaſi quibuſdam portis peccatores abſorbet. Per gyrum dentium eiuē

formido. dentes ceri terridiles intelligunt̉ mali bomines: qui ſua ptāte alios ad malū inducunt vt ſic demoni per hos quaſi quibuſdam dentibus incorporentur. Corpus illius quaſi ſcuta fuſilia .i. decrefuſoque ſunt fortiſſima. ¶K5 Compactū ſquamis ſeſementibusplectētibꝰ: ſquame em̄ ceti magne ſunt ad moduꝫ ſcuti: hocautem deſignat̉multitudo malorum hominūqui ſunt qi que ſquame dyaboli: cōnexioeorum ad maleagendum: ideoſubdit: Una vniconiungit̉.¶¶ Et ne ſpiraculū .i. aer incedit eas. ſquame em̄ ceti ſuntita ꝯiūcte vixaer poteſtⁱ intereas ingredi:hoc intelligitur mali homines ita aliqn̄ ſunt ad male agendū conexi obſtinati recipiūt inſtinctū ſpūſſancti ad bo: ẜm d̓r.. xxiiij. Ip̄i fuerunt rebelles ⁊cͣ.mSternutatio eius. Hic ꝯn̄ter on̄dit̉ demon terribilis ſub ſimilitudine ceti ex eius oꝑatōe. primo deſcribitur eius terribilis oꝑatio: ſecūdo eius mirabilis impugnatio: ibi. Mittet ꝯͣ eum. Circa primū ſciendum ſicut in deſcribēdo diſpoſitōem ip̄ius ceti incipit a capite: ita ſil̓r incipit deſcribēdo eiꝰ oꝑatōes: pͥncipalior aūt ꝑs ē cerebꝝ: ex cuiꝰ cōmotiōe cauſat̉ ſternutatio: dicit. Sternutatio eiꝰ ſplēdor ignis.qn̄ .n. fortiter ſternutat ex cōmotōe cerebri comouent̉ oculi: ſic ab eis vident̉ qͣi quedā ſcintille egredi. hoc tantomagis fit in ſternutatōe ceti quanto caput eius cerebꝝ ſunt maiora. Audiui a quodā exꝑto in mari hoīe veridico: in ripa maris iuxta portigaliam fuerit inuentus cetus: de cuius lingua particulatim deciſa fuerūt onerati. xxiiij. muli. ex quo ſatisapparet magnitudo capitis cerebri oculoꝝ: ſubdit̉. n Et oculi eiꝰ vt palpebre diluculi. oculi .n.pter lenitatē habent quandā claritatē: oculi cetiꝓpter magnitudinē vident̉ alonge modū cuiuſdamclaritatis diffuſe ſimilis aurore ſeu diluculo. ſternutatōem aūt ceti intelligit̉ tentatio dyaboli: ex quacedit ignis ire cōcupiſcentie: claritatē oculoꝝſperitas temꝑalium: quā dyabolus peccatoribꝰ repromittit: Cōſequēter deſcribit̉ effectus oris cum d̓r.o De ore eius lampades ꝓcedunt ſicut tede ignisaccenſe. eſt aūt tēda genus ligni luminaribꝰ apti dicitur a tedet antiphraſim. cetus .n. habet maximū calorem interius: qui neceſſarius eſt ad mouēdū tantaꝫmolem corꝑis. eſt enim animal reſpirās ſicut delphin ideo de ore eius egreditur aer multum calefactuspter quod igni comparatur: quia non ſolum reſpiratper os ſed etiam per nares: ideo ſubditur. De naribus eius ꝓcedit fumus .i. aer calefactusaduſtus. q Sicut olle ſuc. atqꝫ feruentes. ſicut .n.aqua in olla caleſit hoc ignis apponit̉ olle: ita aerreſpiratus in pulmone calorem cordis ꝓpe exiſtentem. Cr Halitus eius pru. ar. fa. i. ita magnus eſt etcalidus poſſit accēdere prunas: loquit̉ de ceto admodū ſufflatorij magni: quo ſuccēdit̉ ignis in magnofornace. s Et flā. de ore eius egreditur .i. aer tamaduſtus calidus merito flame comparatur: Periſta autem predicta intelligitur per temptationes