Druckschrift 
2 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

quē feci tecuꝫ: fenū quaſibos cōedetˢ Fortitudo eiusin lumbis eius: virtus illius in vmbilico ventris eiꝰStringit caudam ſuamſi cedrumᵍ nerui teſticuloꝝeius ꝑplexi ſunt. Oſſa eiusvelut fiſtule eris: cartilagoilliꝰ quaſi lamīe ferreeⁱ Ip̄eeſt principium viarum dei. Qui fecit eum applicabitgladiuꝫ eius: huic mōtes

herbas ferunt. Omnes beſtie agri ludent ibi: ſubymbra dormit ī ſecreto calamiin locis humentibusᵖ Protegunt vmbre vmbraꝫ eiuscircundabunt eum ſalicestorrentisʳ Ecce abſorbebitfluuium: et non mirabit̉: ethabet fiduciā influat iordanis in os eiusˢ In oculiseius qͣi hamo capiet: etī ſudibꝰ ꝑforabit nares eiꝰ

deus ſub ſimilitudine illoꝝ aīaliū loquit̉ de demone:qui lꝫ anteꝙͣ caderet peccatū eēt ſuꝑior hoīe: deprauatus tn̄ peccatū factus eſt inferior: cecidit quodāmōin beſtialē monſtruoſitatē: vn̄ in animalibꝰ monſtruoſis ſolet apparere: inter animalia aūt terreſtria elephas ēvaldemoſtruoſus cetus inter marina: ideo per ipſahic intelligit̉ dyabolus. Ratio autēquare hic elephasvocat̉ Behemothquod nomen in hobreo ſignificat aīalia in plurali: eſt: qꝛpropter magnitudine habet excellētiam ſuꝑ omīa animalia: ita corra pluriū aīaliū ſiiūcta adequaneiꝰ quātitatē: Igit̉exponat̉ lr̄a de demōe ſub nomīe elephantis deſignatoqꝛ ī ꝑabola ſenſuslr̄alis eſt: ille qui immediate voces ſignificat̉: ſꝫ peres ſignificatas: ſicut Iudi. ix. dr: Ierunt lignā ad ranūſenſus lr̄alis eſt de viris ſichen ſignificatis ligna. abimelech qui rānū ſignificat̉: ſic in ꝓpoſito ſenſus lr̄alis ēde demone ꝑabolice elephante deſignat̉: cum d̓r.a Ecce behemoth quē feci tēcū. ſi referat̉ ad elephantēſic exponit̉ elephas factus fuit ſexta die alijs aīalibus greſſibilibus: eodē die factus fuit homo. ſic iobhic accipitur ip̄o adam in quo etiā factus fuit iob quodāmodo .ſ. tanqͣꝫ in principio totius nature hūane. ſi aūtreferat̉ ad demonē qui behemoth intelligit̉ ſic exponitur. b Quē feci tecū .i. ſicut te feci: hoc d̓r ad excludendū errorem eoꝝ maliciā demonis ꝯſiderantes negauerunt ip̄m eſſe creaturā boni dei: vel aliter.ib Quē feci tecum .i. habentē tecum ſimilitudinē in natura intellectuali: in qua etiā elephas quē demon intelligitur hꝫ quandā ꝯuenientiā cum hoīe. Dicit̉ em̄. viijde aīalibus: oīm aīaliū ſilueſtriū maxime domeſticabile eſt elephas. in multis .n. erudit̉ intelligit docet̉ adorare regem qd̓ eſt intelligendū habeat intellectumſed ꝓpter bonitatē eſtimatiue habet intellectui aliqͥd ſil̓e.¶c enū quaſi bos comedet. non .n. veſcit̉ carnibꝰ ſicut lupus leo: ſed herbis granis terrenaſcentibus ſicu bos: hoc intelligit̉ demon qui elephantē ſignificat̉ delectat̉ paſcit̉ in hominibꝰ multiplicatis terreniscupiditatibus. Conſequenter agitur de virtute eſephantis generatiua cum dicit̉. d Fortitudo illius in lumbis eius. ſemen .n. in animalibꝰ maſculinis defluit a renibus ad membra genitalia. e. Et virtus illius in vmbilico ventris eius. in coitu .n. ſupponit vmbilicum dorſo femelle: habet ibi fortitudine neruoꝝ: ne ledat̉ excōcuſſione corpoꝝ tāmagnoꝝ. f Stringit caudā ſuāſicut cedrum. qꝛ in animalibꝰ p̄dicto modo coeuntibusmaſculus ſtringit caudam ſua inter tibias poſteriores. Nerui teſticuloꝝ eius ꝑplexi ſunt: qꝛ teſticuli animaliū generantiū hn̄t quaſdā reuolutōes neruoꝝ: vt habetur. iiij. de aīalibus. iſta intelligit̉ demō in peccato luxurie maxime delectat̉. non qꝛ delectatōeꝫ in coitu ꝓpterſe habeat. lꝫ aliqn̄ demones ſint incubi ſuccubi: ſed qꝛ illos quos ī peccato luxurie plus qͣꝫ in alijs peccatis irretit ita fortiter tenet poſſunt manū eius facilit̓ euadere: ſic qd̓ d̓r. dFortitudo illius in lūbis eiꝰ. refertur ad luxuriā viroꝝ que magis viget in renibus.e t virtus eiꝰ in vmbilico ventris eiꝰ. ad luxuriā mulierū. yfIStringit caudā ſuā qͣi cedrū. qꝛ quos in hocpctm̄ deijcit aſſue factōne ligatos tenet. g Neruiſticuloꝝ eiꝰ ꝑplexi ſunt. qꝛ illos qui hoc viciū relinquere

volūt diuerſis occaſionibꝰ impedit retinet. Conſequēter agit fortitudine elephātis. d. b Oſſa eiꝰvelut fiſtule eris ⁊cͣ. hoc intell̓r fortitudo oſſiū eius tibiarū ad ſuſtinēdū corꝑis pōdus: dicūt̉ inflexibiles ad moduꝫ eris ferri. hoc in demone intelligit̉ obſtinatio īpctō: qꝛ liberuꝫeiꝰ arbitriū ēflexibile ad bo. FiIp̄eeprincipiū viarūdei. hoc int̓ponitur ad intelli ea dicūt̉ de demone intelligūt̉ ſub metaphora elephātis. eſt .n. demōprincipiū viarūdei: qꝛ inter creaturas āgelicasprīa: int̓ angelos ille fuitmus ſimpl̓r peccauit ſuꝑbiaꝫ fuit alijs cadētibus occaſio peccandi. ¶k Qui fecit eum .ſ. deus.Applicabit gladiū eius .ſ. ptātem nocēdi ineſt eia deo qͣꝫuis voluntate nocendi habeat a ſeip̄o. non tn̄pōt eam exequi niſi deo ꝑmittente: ſicut patet in principio huius libri: Cōſequēter deſcribit̉ cōuerſatio elephantis cum d̓r. ⁊m. Huic mōtes herbas ferūt. qͥaſicut dictū eſt ſupra veſcit̉ terrenaſcentibꝰ. hoc ſithic mentio montibꝰ: intelligit̉ poteſtas demonismaxime eſt in ſuꝑbis hominibꝰ. n. Oēs beſtie agriludent illi. ſicut dictū eſt ſupra elephas non viuit deda alioꝝ aīaliū ſicut leo: alie beſtie formidanthabitare eo: hoc deſignat̉ homines beſtialiterviuentes ſunt ip̄i demoni familiares. oI Sub vmbra dormit in ſecreto calami. eſt .n. elephas aīal cali: in regionibꝰ calidis naſcit̉: cōtra caloreꝫ corporis tꝑis libenter requieſcit iuxta fluuios vbi in locis paludoſis creſcunt calami: vt habet̉. v. de animalibus. p ¶Protegunt vmbre vmbrā eius. qꝛ queritloca iuxta calamos vbi ſunt arbores magne: quaruꝫq ⁊Circūdabunt eum ſalices torrentis. que ſunt altivmbre cadunt ſuꝑ vmbras calamoꝝ: ſubdit̉.ores calamis: faciunt vmbrā denſiorē. r Abſorbebit fluuiū ⁊cͣ. elephas .n. ꝓpter magnitudinē corporis caliditatē cōplexionis cōſueuit multū bibere. vn̄vij. de animalibꝰ dicit̉ quidaꝫ elephas bibit metretas macedonicas. xiiij. in mane: iteruꝫ alias. viij. inſero. ideo hic eſt hypbolica locutio cum dicitur.r Abſorbebit fluuiū. ſicut de hoīe multū potante d̓r ſi ſecana vel alius fluuius tranſiret os eius eētſatiatus. iſta deſignat̉ dyabolus quieſcit habitatin hominibꝰ ocio deditis: tanqͣꝫ in locis vmbroſis queſunt apta quieſcentibꝰ ocioſis: cōfidit defacili ſibi incorporare qͣi potādo omnes homines inſtabilesqui per fluuium deſignant̉: verūtamē qꝛ ſuꝑat oēsſꝫ a ſanctis hoībus ſuꝑatur maxime a xp̄o: ſubdit̉s In oculis eius quaſi hamo capiet eum. in quo exprimitur vnus modꝰ capiendi elephantē hoc deſubtus cauatur terra: ſupra illam cauatiōem ponit̉/pabulum: quod videns illūc accedit terra frangiturex pondere: ſic cadit in foueā: ſic capit̉ ſicut piſceshamo capiuntur: quia venator ſuꝑueniens eum pungit lancea. ideo ſubditur.t Et in ſudibus .i. in acutis gladijs.v Perforabit nares eiꝰ. ſunt ꝑtes magis ſenſibilesper hoc autem deſignatur Chriſtus ſuperauit dyabolum on̄dens ei infirmitatem humane nature: quaꝫcredens ſicut eſcaꝫ deuorare fuit captus. Sudes aūt