Druckschrift 
2 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ªEſpondēs Ca. xl.autem dn̄s iob̓ de turbine dixit. Accīge ſicut virlumbos tuos interrogabote indica mihiᵇ Nunquidirritum facies iudiciū meū condemnabis me vt iuſtificeris. Etᶜ ſi habes brachiumº ſicut deusᵉ voce ſimili tonas: circūda tibi decoremᵍ in ſublime erigere:eſto glorioſus et ſpecioſis

induere veſtibus. Diſperge ſuperb̓os in furore tuo:et confunde eos: et reſpiciens omnem arroganteꝫ humilia. Reſpice cūctos ſuperbos: et confunde eos: etcontere impios in loco ſuo. Abſconde eos in puluereſimul: et facies eorumʳ demerge in foueam: et egofitebor ſaluare te poſſitdext̉a tua Ecce behemoth

VCIn capitulo. xxxix. vbi d̓r in poſtilla. Nunqͥd noſtitys partus ibicum eeAdditio.Ecūdū quoſdā expoſitores hebreoꝝ quarehic fit mentio de partu ibicū magis qͣꝫ alioruꝫaīaliū eſt. qꝛ ibices ſunt ſicciſſime cōplexionis: habēt viſceraſtricta: ſimiliter meatus: id̓opartus earū inquo dilatatio viſcerum et meatuū maxime requirit̉: eſt in eisvalde difficilisẜm earuꝫ naturam: vnde indigerent maxime alicuius artificij ſeu iuuamenti: qd̓ tam habent: quinulluſ obſeruattempora parturitionis earum: tamen diuinaꝓuidentia ſupplet dans eis inſtinctū naturalē qua ſeip̄as adaptantad partum: de quo dicit: Incuruant̉ ad fetum pariunt. Eadem .n. rōne .ſ. ꝓpter ſiccitatem complexionisibicum filij earū citius gradiunt̉ ſuper terra ſeꝑant̉a matribus eo carent humiditatū ſuꝑfluitatibus:que impedit motū ꝓgreſſiuū: vn̄ dicit: Seꝑantur filijearum: pergunt ad paſtū ⁊cͣ. vnde ex prouidentia diuina circa tales procedit tamcito de paſtu ſibi poſſunt ꝓuidere. Capl̓m. xl.fa Eſpōdens aūt. Poſtqͣꝫ dn̄s increpauerat iobde hoc dixerat: Diſputare cum deo cupio:cōſequēter increpat eum de altero .ſ. derogare diuine iuſticie videbatur ſuam iuſticiā nimis cōmemorando. Et primo ponit̉ ip̄ius iob increpatio: ſecūdo ip̄ius humilis reſponſio. xlij. ca. Prima in duas: qͥaprimo dūs ꝓponit ꝓpoſitum. ſecundo ꝓſequit̉ intentuibi. Si habes brachiū. Circa primū primo excitat iobad attentōem: patet̉ litera ex dictis ſupra in pͥncipioxxxviij. ca. ꝯn̄ter ꝓpoſitum intentū dicens.jb Nunquid irritum facies iudiciū meū condēnabis me vt iuſtificeris .i. debes tu cōmemorari iuſticiaꝫtuam talem modū: iudicium meū per hoc videat̉hominibꝰ irritum .i. falſum: per cōſequens videar codemnabilis. q. d. non: tamen tu hoc feciſti: qꝛ verba tua quibus iuſticiā tuam expreſſiſti: amici tui ſic intellexerunt tu argueres iudiciū meū tanqͣꝫ iniuſtū.c Si habes brachiū. Hic cōſequenter ꝓpoſitum probat: iob ſit increꝑabilis ex verbo p̄dicto: hoc aūtbat excellentiā diuine ſapientie potentie tantuꝫexcellit potentiā ſapīam humanā: nullus debꝫſe iuſtificare talem modū: quo aliquis poſſit opinari talis iuſtificatio cedat aliquo in derogatiōemdiuine iuſticie. Excellentia autem diuine virtutis maxime relucet in mundi creatione gubernatōe: qͣꝫtūad hoc d̓r. 5c Si hābes brachiū .i. virtutē brachiū deſignat̉. d Sicut deus. qui ſua virtute mun de nihilo ꝓduxit cōſeruat: ita ſubtracta manutenentia ip̄ius om̄ia redigerentur in nihilū. e Etvoce ſimilitonas .i. ſi vox tua ſit tante ꝟtutis ſicut voxdei quaꝫ oīa facta ſunt de nihilo: ſicut d̓r pſal. cxlvij.Quia ipſe dixit. facta ſunt. f Circumda tibi decorē .i. fac tibi mundū totū ſpericū: ſit tibi ad decorēſicut vniuerſitas creaturarū ip̄i deo: qꝛ per pulcritudinem ordinis in creaturis: apparet decor diuine ſapientie virtutis. g Et in ſublime erigere. quaſi preſidens omni creature: qd̓ eſt ꝓprium dei. ſecūdo apparet

excellentia diuina in p̄miatōe beatoꝝ qͣꝫtū ad hoc ſubditur. h Eſto glorioſus .i. clare a ſanctis angelis cognitus: reuerenter laudatus: gloria .n. eſt clara noticiacum laude. Et ſpecioſis induere veſtibus .i. ſocietate ſanctoꝝ angeloꝝ adornatis. ſicut .n. veſtes p̄cioſe adornatū faciūt hoīsſic ſocietas angelo ad ornatū dei: inquātū decor ſue ſapientie gl̓ie maxime relucet in eis.k Diſperge Hiccōſequēter oſtēditexcellentiā diuinevirtutis que tercōmodo apparet ī punitiōe maloꝝ hocoſtenditur primo īmalis hoībus. ſecūdo in demonibus:ibi. ecce behemothCirca primū dicit̉. Diſꝑge ſuperbos .i. pct̄ōres ſi habes brachiuꝫ ſicutdeus.l Et reſpiciens omnē arrogātē hūilia .i. ſolo nutu vl̓ reſpectu deijce a ſua potētia. dicit̉ aūt arrogans qui maiora p̄ſumit attētat qͣꝫ facultas ſua decentia ſe. extēdatm Reſpice cūctos ſuꝑbos. oculo clementie parcentis: ſed oculo iuſticie punientis: ideo ſubditur.n Et confunde eos. reddens eis confuſionē ꝓpter eoꝝſuꝑbiam gloriatōem. 7o Et contere impios in locoſuo .i. vbi quando magis ſecuri non verebant̉ ſuaꝫ impietatem operari. p Abſconde eos in puluere ſimulcorpora eorum per mortem redigendo in puluerem.q Et facies eoꝝ .i. animas que per facies deſignāt̉: eo in facie relucent omnes ſenſus: in anima ſunt om̄esnoticie intellectiue. ¶r Demerge in foueam .i. in ꝓfundum inferni. s Et ego confitebor. ſi poſſis faceredicta. t. ſaluare te poſſit dextera tua. id eſt nonindigēas alicuius auxilio: quod eſt proprium ip̄ius dei.a Ecce behemoth. Hic conſequenter oſtenditur excelIentia diuine virtutis in punitione demonis: Et primoſub ſimilitudine animalis terreſtris. ſecundo ſub ſimilitudine piſcis: ibi. An extrahere. Circa primū ſcienduꝫiudei dicunt hic behemoth eſt nomen cuiuſdaꝫ animalis incredibilis magnitudinis: intantuꝫ in vna dic depaſcit herbas mille montiuꝫ: incraſtino renaſcitur herba in tanta magnitudine ſicut erat in precedenti die. Etſuper hoc dicit Ra. Sa. ſuꝑ iſtum locuꝫ auctoritate psͣ.xlix. in quo vbi habemꝰ: Iumenta in montibus boueshebrei dicunt: Behemoth in mōtibus mille. trāſlatiohieronymi ſumpta immediate de hebreo hꝫ: Pecudes īmontibꝰ milium. dicunt .n. hebrei behemoth eſt nomēequiuocū: vno modo ſignificat idem animalia. et ſiceſt nomen cōmunis generis plurale. Alio modo ſignificat predictum animal immenſe magnitudinis: ſic eſtnomen ſpecici ſingulare. Dicunt etiam hebrei in reſurrectione deus interficiet illud iuſti carnibus eiꝰ veſcentur: ſic patet iudei inciderunt in errorem ſaracenoꝝ dicentes: reſurrectio fiat ad vitam animalē cibisindigentē: quod improbaui Geneſis primo capitulo perſcripturam noui ac veteris teſtamenti. Habet etiam dictum eorum de magnitudine illius animalis multa queſtatim videntur incōuenientia in paſtu illius. Propterquod expoſitores catholici exponūt hoc demone ſubſimilitudine elephantis ceti quod eſt idem quod leuiathan. vnde poſitis proprietatibus elephantis dicitur inlitera: Ipſe eſt principium viarum dei: quia tota natur.angelica a principio fuit creata in celo empyreo. Similiter poſitis proprietatibus Leuiathan dicitur. Ipſe eſtrex ſuper omnes filios ſuꝑbie. ex quibus dictis ſatis ptꝫ