vt plueretˣ ſuꝑ terrā abſqꝫhomīe in deſerto vbi nullusmortaliū cōmorat̉ vt impleret inuiā ⁊ deſolatā:ʸ ⁊ ꝓduceret herbas virētesᶻ Quiseſt pluuie pater: vel quis genuit ſtillas roris.ª De cuiꝰvtero egreſſa ē glaciēs ⁊ gelu de celo qͥs genuit. In ſimilitudīeꝫ lapidis aque durant̉:ᵈ ⁊ ſuꝑficies abyſſiᵉ cōſtringitur.ᶠ Nūquid cōiungere valebis micantes ſtellas pliades:ᵍ aut gyrum ar-

cturi poterꝭ diſſipareʰ Nūquid ꝓducis luciferūᵗ in tꝑeſuo:ᵏ ⁊ veſpeꝝ ſuꝑ fines terre ꝯſurgere faciesⁱ Nūquidnoſti ordinē celi: ⁊ pones rationē eiꝰ int̓raᵐ Nūqͥd eleuabis in nebula vocē tuā: ⁊impetꝰ aqͣrū oꝑiet te. ᵈ Nūqͥd mittes fulgura ⁊ ibūt etruertētia dicet tibi: aſſumꝰQuis poſuit ī viſceribꝰ homisq ſapīaꝫ. vl̓ʳ qͥs dedit gallo intelligētiāᵉ Quis enarrabitᵗ celoꝝ ratōnē:ʸ et con-

cōmuniter ſequit̉ tonitruū. x Super terrā abſqꝫ homine .i. que nō colit̉ ab aliquo hoīe: vt ſic aīalia ſilueſtriahaberēt herbā ad comedendū: iō ſubdit̉. Fy ¶ Et ꝓduceret herbas virentes ⁊ qꝛ fecerat mentoem de vtilitatepluuie: iō ſubdit̉ de cauſa effectiua ip̄ius dicens.z Quis eſt pluuiepater: vel quis genuit ſtillas roris.ros autē et pluuiadiffer̄t tm̄ ẜm paucitatē ⁊ multitudineꝫ materie: ⁊ ꝑ cōſequēs eadē eſt cāeffectiua differensẜm maius ⁊ minꝰ.a De cuiꝰ vteroegreſſa eſt glaciesid eſt q̄ eſt cā matorialis ip̄iꝰ ⁊ loquit̉ad ſil̓itudinē aīaliūin quoꝝ generatōevterus femine p̄parat materiā.b Et gelū de celoquis genuit .i. queeſt cā ip̄ius effectiua: qꝛ influxus corpoꝝ celeſtiū eſt cāeffectiua omniuꝫ iſtoꝝ: vt habet̉ .jͣ. metheoroꝝ. vbi d̓r ꝙtota elemētaris regio cōtinua eſt lationi aſtroꝝ: vt oīnovirtus eius gubernet̉ ind̓. oīa aūt p̄dicta hic poſita ſuntad oſtēdendū ꝙ nō ſunt inueſtigabilia ad plenū naturali rōne: lꝫ .n. ph̓i de cā iſtoꝝ aliquā dixerūt in generali: tn̄hoc fuit obſcure ⁊ imꝑfecte: vt frequēter dictū eſt ſupraideo ſubdit̉. ¶c¶ In ſimilitudine lapidis aque durant̉nec vnqͣꝫ fuit dictū ꝑfecte a quocunqꝫ hoīe in ſpāli ⁊ declaratū: quō res tāmollis ⁊ fluida poſſit intantū ſolidari⁊ ſi aliqͥs eſſet qui nō vidiſſet nullo mō crederet dicenti:ſicut de motu ferri ad magnētē cōtra naturā ſuā: ⁊ ideoqꝛ cauſa taliū ordinata ignorat̉: dicit̉ ꝙ habēt hoc a tota ſpecie .i. a ꝓprietate ꝯſequente ſpēm: ſed que ſit illa ꝓprietas determīate nullus dicit. d Et ſuꝑficies abyſſi .i. occeani. e ¶ Conſtringit̉. qꝛ in ꝑtibus aqͣlonaribꝰque ſunt valde frīgide ſuꝑficies eius ſuꝑ ripas aliqn̄ cōgelatur. ¶ f NNunqͥd cōiungere. Hic ꝯn̄ter on̄ditur immenſitas diuine ſapientie ⁊ potentie in corporibꝰ celeſtibus: in quibꝰ vnū eſt mirabile: ꝙ ſtelle fixe habent ſitumita determinatū: ⁊ notū ꝙ nunqͣꝫ appropinquāt ſibi adinuicem magis vno temꝑe qͣꝫ in alio ⁊ qͣꝫtum ad hoc d̓r.f ¶ Nunquid ꝯiungere valebis micates ſtellas pliadesſeptem ſunt ſtelle adinuicē valde ꝓpinque: ⁊ a vulgaribꝰhominibꝰ vocant̉ gallina cū pullis ſuis: ⁊ qͣꝫuis ſint multum ꝓpinque in ſitu: nunqͣꝫ tn̄ cōiungunt̉: ⁊ adhuc minꝰpoſſint cōiungi alic ſtelle que magis diſtant abinuicem.da cōſtellatio que voluit̉ circa polum articū: ⁊ vocaturAut gyrū arcturi poteris diſſipare. arcturus eſt quemaior vrſa cuiꝰ circuitus nō pōt impediri niſi a ſolo deo.Aliud aūt mirabile in celo: eſt in motibus planetaruꝫ: etmaxime in motu veneris: qꝛ aliqn̄ oritur ante ſolē quaſideſerta a ſole: velociorē motū verſus orientem habente.⁊ ẜm hoc vocat̉ heſperꝰ ſiue ſtella matutina ſiue lucifer:aliqn̄ aūt orit̉ poſt ſolis occaſum quaſi deſerens ip̄m velocius mota verſus orientē ⁊ ſic dicitur veſperus: ⁊ qͣꝫtūad hoc d̓r. Ih Nūquid ꝓduces luciferū .i. facies oririſtellā veneris. ¶ ¶ In tꝑe ſuo .i. ante ortuꝫ ſolis temꝑedeterminato. kEt veſperū .i. eandē ſtellam.l¶ Suꝑ filios terre cōſurgere facies poſt ſolis occaſum.q. d. no: ratio .n. huius varietatis in ortu eius. ⁊ ſimiliteraliarum varietatum circa planctas ab homine non comprehenditur: licet enim ad ſaluandum talia apparentiaaſtrologi poſuerunt in circuitione motuum planctaruꝫecentricos ⁊ epicidos tamen non habetur ex hoc certitudinaliter: ꝙ iſta ab eis poſita ſint cauſe taliū varietatū

quia forſitan ꝑ alium modū p̄dicta apparētia eque bn̄vel meliꝰ poſſent ſaluari. Aliud mirabile eſt: ꝙ ex motu corpoꝝ celeſtium ſequitur varietas effectuū in elementis: quoꝝ rōnes in celo p̄exiſtentes non poſſuntab hominibus plene comp̄hendi: nec ad effectus determinatos plenc applicari. etideo dicit̉: Nūquid noſti ordinem celi ⁊cͣ. ⁊ qꝛin opinione vugi tonitrua ⁊ fulgura que fiūt inaere ex corporꝭceleſtis influxuſunt magis mirabilia quia terribiliora: iō ſubdit̉. mꝰ Nūquid eleuabis īnebula vocē tuam .i. cauſabisvocem tonitruiqui in nube generatur.n Impetusaquarū operiette. qꝛ ad tonitruū ſolet ſequi magnitudo pluuiaruꝫ:operit celum ne videatur a nobis. o ¶ Nunqͥd mites fulgura .i. diſpones de eis ad voluntate tuam: qͣſieſſent in obedientia tua: omnia predicta poſita ſuntad oſtendendū ꝙ iob indiſcrete locutus fuerat. d. Diſputare cum deo cupio. eo ꝙ diuina ſapientia ab hoīenon poſſit ꝑſcrutari: vt patet in effectibus p̄dictis.p Quis poſuit ⁊cͣ. Poſtqͣꝫ oſtenſa eſt immenſitas diuine ſapientie ⁊ potentie in partibꝰ mundi principalibus: Hic cōſequenter oſtendit̉ idē in animalibꝰ: ⁊ primo qͣꝫtum ad ea que pertinent ad cognitiōem: ſecūdoin ꝑtinentibus ad nutritōnem: ibi. Nunquid capies.tercio qͣꝫtum ad generatōem: in principio. xxxix. cap̄.quarto qͣꝫtum ad aliquoꝝ animaliū ⁊ auium mirabilem conditōem: ibi. Quis dimiſit onagrū. inter aīaliaaūt homo tenet principatū. ⁊ iō ab eiꝰ cognitōne incipit dicens. º p Quis poſuit in viſceribus hoīs .i. inmente eius q̄ lātet interius ſicut ⁊ viſcera.Sapientia. q. d. ſolus deus: qui dedit ſibi lumē naturale intellectus: ꝑ qd̓ pōt acquirere ſciētiā eoꝝ quepoſſunt ſciri ⁊ inueſtigari ꝑ rōnem: ⁊ aliqn̄ illuſtrat ꝑſpālem reuelatōem qͣꝫtum ad ea que excedunt naturalem cognitōem. deriuant̉ .n. alique prudētie ad animalia bruta: ⁊ aues ad aliqua oꝑa determinata ſicutaranee ad faciendū telam: ⁊ auibus ad faciēdū nidos⁊ ſic de alijs: hoc tn̄ ſpāliter on̄ditur in gallo qͥ eſt auisnota ⁊ domeſtica cum d̓r. ¶r Quis dedit gallo intelligentiam. qui ſic horis in nocte determinatis cantat:ac ſi intelligeret horarū noctis diſtinctōeꝫ: vocat̉ aūttalis eſtimatio naturalis in gallo intelligentia eo ꝙ ꝓcedit ab intellectu diuino: ⁊ hoc etiam mō opus nature d̓r opus intelligentie: vn̄ ſubdit̉. 5s ⁊ Quis enar.rabit .ſ. gallo. t ¶ Celoꝝ rōnem .i. motuū celeſtiū ordinē: vt ſic determinatis horis cātet in nocte. q. d. nulus. homo .n. habet intellectū ad talia addiſcendū: tn̄in eo apparent oꝑa ex intellectu diuino qui eſt actornature ꝓcedentia: ſicut ⁊ horalogia que cognitōne carent: tn̄ determinatis horis ſonant ad hoc diſpoſita ꝑintellectū hominis. Conſiderandū etiaꝫ eſt ꝙ vigilesde nocte ſolent determīatis horis cū aliquo inſtrumēto ſonare: ⁊ intermedijs tꝑibus ſilere: vt ꝑ hoc faciāthoras noctis ab alijs cognoſci: quod non pōt dici degallo: ideo ſubditur. ¶ v ¶ Et cōcentū celi qͣs dormirefaciet. medijs tꝑibus inter pͥncipia horaꝝ vt ꝑ hoc faciat cognoſcere gallum horas noctis ad cantandum