Druckschrift 
2 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ex alioꝝ poſitōe: ex ſua ſicut apl̓s in illa auctoritate quā allegat poſtillator.. Corin. lxv. fuit locutusſimpliciter ſed conditionaliter dicens. Si reſurrectōmortuoꝝ eſt. ergo nec xp̄us reſurrexit. vbi manifeſte oſtendit ſe loqui ſimpliciter. ſꝫ conditionaliterẜm eos qui refurrectionē negabant qd̓ iob ī hoc loco fecit. ſed ſimpliciter loquit tanqͣꝫ ex ſua ꝓpria opinione. ꝓut ſanctus thomas in ſua expoſitōne dicit. Sꝫvlteriꝰ circa hoc videt̉ querendū qua rōne iob tamticulariter maledixit die natiuitatis ſue: ac noctē conceptionis: ſimiliter et ſtellas et huiuſmodi. ſuffeciſſetem̄ oſtendere ſuā triſticiā dolorem ſimpliciter. ſicutchriſtus dixit. Triſtis eſt anima mea vſqꝫ ad mortē:Math̓. xxvj. ca. vel ſaltē ſicut Dauid. ij. Reg. j. ſil̓itermaledixit. d. Mōtes gelbōe nec ros nec pluuia veniant ſuꝑ vos. i quo ſatis oſtendebat̉ illa que cōtigerunt in ill̓ montibus erāt valde infortunia. Hieremias etiā qui ꝓpter veritatē quaꝫ ex parte dei populo denūciabat fuit multipl̓r afflictus: intantū etiā oſtendebat ſe maluiſſe nūqͣꝫ fuiſſe natū. vnde maledicebatviꝝ qui patri ſuo denunciauerat natiuitatē ſuā tanqͣꝫillū qui mala noua denūciabat. vt habetur Hiere. xx.nunqͣꝫ tn̄ ad tanta particularia deſcendebat ī maͣledicendo. vt patet ibidē. vn̄ Iob omnes modosſuctos in ſacra ſcriptura circa talia videt̉ trāſcēdiſſe.de quo videt̉ querēda. Ad quod dicendū ſanctꝰThomas in hoc loco ſic dicit. Conſiderandū eſt autē ſicut Hierony. dicit in ꝓlogo a verbis Iob in quibꝰait. Pereat dies. vſqꝫ ad illū locū vbi ſcriptum eſt. Iecirco me rep̄hendo. hexametri verſus ſūt dactylo ſpōdeoqꝫ curretes. ſic pꝫ liber iſte per modū poematcōſcriptus eſt. vnde per totū hunc libꝝ figuris coloribus vtit̉ quibus poete vti ꝯſueuerūt. ſolent autempoete vt vehementius moueant ad eandē ſententiaꝫdiuerſa inducere. vnde hic Iob ad maledicēdū dieiſue hūc modū obſeruauit: nduces ea qͥbus aliqͥ diesſolet eſſe odioſa. hec ille. ex quo tante particularitatis in hoc loco in alijs huius libri patꝫ. Sꝫ adhuccirca modū loquēdi iſtius libri eſt vlterius attendēdū inter cetera que in ſacra ſcriptura tradunt̉ per mo carminū ſeu canticoꝝ in quibus multa figuratiue ꝑabolice tradunt̉. iſte liber eſt obſcurior. eo ſunt īeo multa vocabula ignota incōſueta magis qͣꝫ ī alijslibris. nec etiā in eo regule grāmaticales hebraicemuniter ſeruant̉. cuius cauſa poteſt duplex. Unaſcꝫ ẜm quoſdam hebreorū exꝑſitores liber iſte fuitab alia lingua in hebreo tranſlatus. qd̓ minime ꝯtingit ī alijs libris ſacre ſcripture. ex quo dicūt ꝓueniſſep̄dicta .ſ. aliqua vocabula illius lingue nobis ignote remāſerūt in prima ꝓpria forma. ſicut cōtingit in libris ph̓icis ſeu mathematicis. qui a greco ī latinū fuerūt trāſlati. in quibus aliqua vocabula remanēt greca. ſicut yle ſumit̉ materia prima in naturalibus.ē dictio greca. ſimiliter cenit capitis. qd̓ ſumit̉ altiori pūcto celi ſupra emiſperiū in aſtronomia. quidem dictio cenit eſt dictio latina. ſic pluries ꝯtingit in hoc libro: in quo ponūtur alique dictiones que ſunt hebraice. ſed ſunt illius lingue a qua liber iſtefuit trāſlatus que nobis eſt ignota. ꝓut forte in aliqͦbus locis infra videbit̉. Alia cauſa etiā poteſt eſſe.liber iſte ꝓcedit moduꝫ tragedie: que dicit̉ apuogramaticos cantus hircinus. eo de rebus crudeliſſimis horridis tractat .ſ. de caſu flebiliſſimo et crudeliſſimo ſancti pijſſimi viri ſicut iob. vt patet in totoꝓceſſu libri. modus laquendi difficilis obſcurior ꝯſueuit eſſe in ſcripturis. ſicut patet de libro Trenoꝝ. qui etiā de deſtructione hieruſalē tragēdice ꝓcedit. cuius ſtilus multuꝫ conformat̉ ſtilo huiꝰ libri ī hebreo. licet modꝰ loquēdi in iſto libro obſcurior ſit moloquēdi ī libro Trenoꝝ. vn̄ trāſlatio noſtra magis etfrequētius deuīat ab hebreo in hoc libro qͣꝫ in alijs ſacre ſeripture libris. quā varietatē qꝛ in multis locꝭ. etfrequēter in hoc libro inuenitur. cauſa breuitatis tan

vrte vbi propter hoc ſententia videturminus variari.In eo. ca. vbi dicitur ī poſtil. Hec Thomas exponit̉dupl̓r. vno per leuiathan intelligitur piſcis.Additio ſecūda.Traqꝫ expoſitio ſancti thome videt̉ habere locū De prima em̄ ſic patet. dato ille piſcis magnus poſſit capi niſi de clara die. ꝓut poſtillator dicit ſibi narratū fuiſſe a piſcatoribꝰ. tūc ſi ꝯtingeret aliqua dies ī qua ipſi intēderent captōi illius piſcis finiret̉ ante eius captionē. maledicerēt illi diei. eo nonfuit ꝓtenſa vſqꝫ ad finē ſui oꝑis. de talibus intelligit̉ illud. Qui maledicūt diei. parati ſūt ſuſcitare leuiathā.ẜm ꝓpriū motiuū ſancti thome. licet mutet̉ tp̄s congruūad captionē vtꝝ nox vel dies. qꝛ hoc cōſiſtit ī facto. et variat motiuū expoſitōis. Secūdā ꝟo expoſitiodebet cenſeri myſtica ſed lr̄al̓. vt dictū fuit in additione precedenti: in hoc libro ꝓceditur per modū poeticuꝫſeu tragedicū. in quo figuris coloribus vti eſt ꝯſuetuꝫ ideo acciꝑe leuiathan dyabolo ad lr̄alē ſenſum pertinet. qui quideꝫ ſenſus lr̄alis in locutionibꝰ figuratiuisſeu ꝑabolicis figuratus tendit ad literā potius qͣꝫ ad figura: vt in queſtōe de ſenſu lr̄ali ſupra ī ꝓlogo ſuꝑ Gen̄.poſita. vnde infra. xl. ca. vbi de leuiathan agit̉ extenſum: ꝯmuniter exponit̉ ad lr̄aꝫ de dyabolo. etiā ab ipſopoſtillatore. vt patet ibidē. Scd̓m ꝟo quoſdā hebreorūtexpoſitores. lr̄a tal̓ eſt. Maledicūt ei qui maledicūt diei qui parati ſunt ſuſcitare ſocietatē ſua. hoc em̄ nomenleuiathan equiuocū eſt in hebreo. vno modo ſignat illūmagnū piſce. alio ſignat idē qd̓ ſocietatē ſuam ſeueorū. vnde ſecundo acceptū dicunt qd̓ hoc dr̄.Qui maledicunt diei. intelligunt̉ lamētatores ſeu lamētatrices. quoꝝ officiū eſt plangere ſuper mortuos. perꝟba ſua ſuſcitare ſocietate ſuā ad lamentationē fietuꝫde quibus Hiere. viij. dr̄. Vocat lamentatrices ⁊cͣ.In eo. capitulo. iij. vbi dicitur ī poſtilla. Qui edificātſibi ſolitudines.Additio tercia.ICd̓m ꝓprietatē hebraici ſermonis vtrūqꝫ ſignificat ſolitudo .ſ. deſertū locū ſolitariū. vtrunqꝫ poteſt intelligi indifferēter. deuiando a ꝓprietate ſermonis hebraici ⁊cͣ.In eo. capl. iij. vbi diciturin poſtilla. Uiro cuius abſcondita eſt via ⁊cͣ. ſupra. quare data eſt lux.Additio quarta.Iro cuiꝰ abſcōdita eſt via. hoc ꝓprie intelligit̉ deip̄o iob: eo ip̄e ſe incedere credebat per viaꝫ iuſticie. ꝓut erat veꝝ. tn̄ ꝯtingebāt illi miſerie magne. ſicut impijs ſepe cōtingūt. ſic eius viā erat abſcōdita ꝓpter hmōi ꝑplexitatē. ex qua circūdatus erat ignorantia. de quo ſubdit. Circūdedit deus tenebrꝭ .ſ. ignorantie reſpectu hmōi vie quē ſibi erat abſcondita.In eo. ca. iij. vbi dicitur in poſtil. Quia tīor quē timēba euenit mihi.Additio quinta.FXhoc iob dicit ſe ante timuiſſe aduerſitatespoſtea ei cōtigerūt. videt̉ remouere quandā obiectionē que ex p̄dictis ip̄m poſſet obijci ꝯtra. Si em̄ tēpore ſue ꝓſperitatis crederet ſe ſecuruꝫ abhuiuſmodi timore: ſequeret̉ quia magna tꝑa fueratin ꝓſperitate abextra qͣꝫ abintra. ſic rationabilit̉dixiſſet. Quare in vulua mortuus ſum. egreſſus exvtero ſtatī perij. hm̄oi. Diceret̉ em̄ ſibi ſua natiuitas et educatio ſatis ꝓfecerat ſibi. ſaltē toto illo tꝑeī quo fuit in ꝓſperitate. Ad qd̓ remouēdū dicit. Quia timor quē timebā euenit mihi. q. di. credat aliqͥs vita mea aliqn̄ fuit ꝓſpera quieta. quia licet ab extruiſeco an̄ aduerſitates videbar trāquillus. ſꝑ tn̄ patiebar inmēte timorē eoꝝ euenerūt mihi. ſic nunqͣꝫ fui in veraꝓſperitate. quia ad talē ꝓſperitatē requiritur ſecuritasſeu tranquillitas mentis: quam ipſe aſſerit ſe nunqͣꝫ habuiſſe. Et vt hoc quod dicit oſtendat̉ eſſe veruꝫ: ſubditNōne diſſimulaui. Circa qd̓ ſciendū: in hebreo habet̉ in hoc loco aduerblū interrogatiuū .ſ. nonne. ſꝫ quēdaꝫ ſimplex negatio. ſcilicꝫ ſic. diſſimulaui: ſilui.