Druckschrift 
2 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

NxPrologusMSS

Doſtilla Nicolai de lyra ſuper Iob incipit.Atientiā habe in me omnia reddātibi Math. xviij. qͣꝫuis vbū ꝓpoſituꝫſit verbuꝫ ſerui ad dn̄m. tn̄ pōt accipiecōuerſo: vt ſit ꝟbū dei ad ſanctū iobſeruū ſuū. qꝛ ꝓpter ꝯnexionē fideliuꝫad deū tanqͣꝫ mēbroꝝ ad caput ſuuꝫ.qd̓ dr̄ vno poteſt intelligi de altero ecōuerſo. ſic̄ Act̉. ix. dn̄s dixit. ſaule ſaulc qͥd me ꝑſequeris. ita ꝑſecuſionē fideliū dixit ſuā: ccōuerſo paulus apl̓us ad Gal̓.ij. dixit. Chriſto ꝯfixus ſuꝫ cruci. paſſionē ſui capitis ſuādicens ꝯpaſſione imitatione. Sic igit̉ verbū p̄aſſūptū ꝯuenienter poteſt accipi: vt ſit verbū dei ad ſanctuꝫiob ſibi fidē incorꝑatū. in quo quidē verbo duo notāin quibus ꝓceſſus huiꝰ libri et materia ꝯtinent̉. primū ēſancti iob ſtabilitas in aduerſis: dr̄. Patientiā habe.ſecundū ē dei liberalitas in p̄mijs reddendis: cuꝫ dr̄. Etoīa reddā tibi. vn̄ dicit̉.. vlti. ca. Dn̄s auteꝫ bn̄dixit nouiſſimis iob magis qͣꝫ principio eiꝰ. de vtroqꝫ iſtoꝝ poteſt accipi illud Ecci. j. ca. Uſqꝫ ī tēpus ſuſtinebit patiēs poſtea redditio iocuditatis. tēpus aūt ſuſtinēdi patiēterē vſqꝫ ad terminū diuini bn̄placiti qd̓ fecit iob. vt patebit ex decurſu libri. ſecuta eſt redditio iocūditatis. qꝛdeus ſibi duplicauit in p̄ſenti bona terrena. et ī futuro ſibi reſeruauit celeſtia. de pͥmo aūt .ſ. de patiētia iob in aduerſis agit̉ in hoc libro a pͥncipio vſqꝫ ad vltimū ca. excluſiue. de ſcd̓o .ſ. de diuīa remuneratōe agit̉ vlt̓. ca. ſicutmagis videbit̉ inferiꝰ in libri diuiſione dn̄o ꝯcedēte. Uerūtn anteqͣꝫ deſcēdamꝰ ad literā exponēdā: duo ſunt premittenda. primū eſt vtꝝ illud qd̓ in hoc libro eſt tracta fuit parabola vl̓ res geſta. Ad qd̓ dixerunt aliqͣ iudei eſt ꝑabola: Moyſes ſcripſit libꝝ iſtū: vt habet̉ inlibro qui apud hebreos dicit̉ bababathra. ad declarā ꝯditionē ꝟtutis patīe et eius retributionē finxit hominē nomīe Iob multipl̓r flagellatū. amicos eius quiad conſolandū venerant mutatos ad oppoſitū .ſ. adoſtendendū iniquū. peccatis preteritis a deo merito flagellatū. ip̄m quoqꝫ iob reſpondentē tandē obiectionibus eoꝝ ſubinduxit. ſicut auctor libelli qui incipitEthiopū terras ⁊cͣ. ad declarādū antiquitate ſacre ſcripture eiꝰ veritatē reſpectu fictionū poetaꝝ: finxit vnaꝫvirginē nomīe alathia quod nomē in greco veritatem ſignat in latino: quēdā paſtorē cuiꝰ nomē pſeudis .i. falſus vel falſitas in greco adinuicē diſputātes de ſacre ſcripture hyſtorijs/ poetaꝝ fabul̓. Sed hoc dictū videtur ſacre ſcripture ꝯſonū. pͥmo qꝛ in principio huiꝰ libriexprimit̉ eius patria: mores: poſſeſſiōes. et ꝓles tāqͣꝫ dere geſta exprimēs ꝯditōes: ſil̓iter loquit̉ infra de amicis iob. Itē Ezech̓. xiiij. dr̄ ex ꝑſona dei. Si fuerit tres viri iſti in medio eius noe: daniel: iob. iſti iuſticia ſua liberabūt animas ſuas. certū eſt aūt noc danielē fuiſſe homines veros in reꝝ natura. Ex quo cōcludit̉ idem fuiſſede iob a deo eis ꝯnūerato. Itē Iac. v. Ecce beatificamꝰeos qui ſuſtinuerūt. ſufferentiā iob audiſtis. finē domini vidiſtis ⁊cͣ. ex quo credendū eſt iob fuiſſe veꝝ hominēin reꝝ natura: ſicut chriſtus verus homo paſſus ē. ī naͣhumana. ſecundū aūt p̄mittēdū ē de intētione huius autoris. qꝛ ex hoc dependet intellectꝰ huiꝰ libri. Ad qd̓ pleniꝰ intelligendū. ſciendū aliqui antiqui ph̓i dei ꝓuidētia negauerūt: ſicut democritꝰ et epicuri dicētes mundūec factu a caſu. alij ꝟo licet dixerint incorruptibilia ſuperiora regi diuīa ꝓuidentia: ab tn̄ excluſerūt inferiora corruptihilia. ex quoꝝ ꝑſona dr̄.. xxij. Nubes latibu eius: circa cardines celi ꝑambulat: nec nr̄a conſiderat. alij ꝟo corruptibilia curſu nature ꝑagunt̉. dixerūtregi diuīa ꝓuidētia: tn̄ ab exceperūt actꝰ humanos exlibero arbitrio ꝓcedentes. de qͥbus dr̄ tullius fuiſſe. hiinter alia mouebant̉ ad hoc. qꝛ videbāt qualit̓ infallibilitas diuine ꝓuidentie ſtaret liberi arbitrij ꝟtibilitate. Itē qꝛ videbāt vt frequēter malos homīes ꝓſperari: bonos tribulari: qd̓ videbat̉ cōueniēs ꝓuidentiedei. in quoꝝ ꝑſona dicit Boetiꝰ.. de ꝯſolatione: loquēs

is actꝰ. Sꝫ hoc dictūt fide heemeeibdscoditartlꝰatollit penas p̄mia a deo demeritꝭ meritꝭ reddēdꝫ ꝯn̄s timorē dei parit̓ amorē. ꝓpter qd̓ dicit ſactus Tho. de aquino hunc libꝝ expoſuit elegāter. ſtudiū ſāctoꝝ doctoꝝ ſcientiā habuerunt. infuſionē vel acqͥſitione fuit buc errorē a cordibꝰ hominūremouere. iuter quos de pͥmis fuit ſanctus iob. inbene dicit. ſed vlteriꝰ dicit intētio ſancti iob ī hoc libro fuit: ſuppoſito res naͣles regant̉ diuina ꝓuidentia. declarare vlteriꝰ etiā actus hūanos diuina ꝓuidētia regi. ſꝫ ſaluo meliori iudicio: non videt̉ fuiſſe eiushecintētio. qꝛ totꝰ liber iſte ꝓcedit modū cuiuſdaꝫdiſputatōis int̓ iob ex vna parte. amicos eius ex altera. intētio ꝟo diſputantis ꝯtra aliquos eſt declarare vel ꝓhare illud ī quo eo ꝯueniūt. ſꝫ eo ſuppoſito tāqͣꝫ vero ꝯceſſo: ꝓcedere vlteriꝰ ad ꝓbādū vl̓ improbādū illud ī diſſentiunt. Manifeſtuꝫ ē aūt exceſſu hꝰ libri amici iobi ꝯueniebāt eo actushūani regunt̉ diuīa ꝓuidētia. qꝛ nitebāt̉ ꝓbare euꝫ adeo iuſte punitū pctīs ſuis p̄teritꝭ. ex quo ſequit̉ neceſſario ſupponebāt ꝓcerto diuinā ꝓuidentiā ordinare de actibꝰ hūanis. Hoc etiā ptꝫ manifeſte illudqd̓ hr̄.. xxij. qd̓ īduxit eliphaꝫ themanites ꝯtra tenētes oppoſitū: ſicut allegatū eſt.. Circa cardines celiꝑambulat nec nr̄a ꝯſiderat. vn̄ ſubdit poſtea. Quoꝝſnīa lōge ſit a me. idē poſſet on̄di exvbis alioꝝ amicoꝝ iob. ſꝫ ꝓpter ꝓlixitatē omitto: maxime p̄dictusdoctor hoc ꝯcedit in ꝑceſſu ſuo. ꝯnter videt̉ dice: intētio iob in libro fuit declarare actꝰ humanos regi diuīa ꝓuidētia: ſꝫ hoc ſuppoſito tanqͣꝫ abaduerſarijs ꝯceſſo ꝓcedere ad declarāduꝫ illud ī quodiſſentiebāt ab co. qͥd aūt ſit illud ſolū pꝫ ex ꝓcetſu libri: ſꝫ etiā ex ꝯceſſiōe doctoris p̄dicti: videlꝫ lꝫamici iob tenerēt actꝰ hūanos regi diuīa ꝓuidentia.tn̄ tenebāt aduerſitates hꝰ md̓i inferūt̉ alicuiniſi ꝓpter mala p̄terita: ꝓſꝑitates eueniūt alicuiniſi ꝓpt̓ p̄cedētia merita qd̓ ē erroneuꝫ. ꝓpt̓ qd̓ ſanctꝰiob intēdit ī hoc libro declarare ꝯͣriū .ſ. aliqn̄ ī pn̄timal̓ eueniūt hona et iuſtis aduerſa: ẜm ordinē diuīeꝓuidētie: ad quā ꝑtinet punire mala p̄miare bona ſolū in vita pn̄ti: ſꝫ etiā ī futura: hoc ſit intētio ſancti iob in libro magis patebit ꝓſequēdo domino ꝯcedente.Suꝑ ꝓlogū Iob vbi dr̄ ī poſtil. Sꝫ vlterius dicitAdditio. intentio ſancti Iob ī hoc loco ⁊cͣ.Oſtillator videt̉ impugnare poſitioneꝫ ſāctitho. circa intentioneꝫ libri Iob irrōnabiliter.Ad qd̓ ſciendū. licꝫ aduerſarij iob ꝯcederēt actꝰ hūani regeret̉ diuīa: ꝓuidētiā. ſic tn̄ ponehātmodū regendi: ꝯpetebat deo: hoc inꝙͣtuꝫ dicebāt deus premiabat iuſtos puniebat iniuſtosſolū in bonis malis tēporalibus huius vite: proutpꝫ in ꝓceſſu etiā ẜm pontill̓. qui quidē modus regēdi ꝯpetit diuīe iuſticie. ꝟtutū p̄mia etiā ẜm ph̓min hac vita dari pn̄t. vnde in j. eth̓. dicit hoīesaccipiūt honoreꝫ ab homībꝰ loco pͥmij: qͣſi hn̄tibꝰaliqͥd magis ad dandū. ex quo patꝫ p̄miuꝫ ꝟtutꝭ excedit om̄e illud qd̓ tꝑaliter poſſet dari. tale premiū eſt niſi vera felicitas. vn̄ ſi deꝰ p̄miaret iuſtosſolū ī ꝓſꝑitatibꝰ huiꝰ vite: eſſet ip̄iꝰ p̄miatio incōgruaſil̓iter aliqua peccata inducāt reatū pene et̓ne: vtīpͥma ſcd̓e. q. lxxxvij. art. v. ī corꝑe qōnis. ſi deus taliapeccata eternalit̓ n puniret. derogaret̉ diuie iuſticieEx ſequit̉ amici iob ponebat ꝙͣ deꝰ ſolū tꝑalia bona huiꝰ vite p̄miabat iuffos: ſolū tꝑalia mala hm̄oi puniebat iniuſtos. ꝓuidentiā dei circa hūanos actus implicite negabant: ponētes eo modoquo deo poſſet ꝯpetere. licꝫ ꝓuidētiā dei ꝯcederetī confuſo: ſicut ſi aliqͥs ꝯcederet deū eſſe creatorē celi terre: tn̄ hoc pone̓t diuinā eēntiā corporeatalis implicite negaret deus eēt creator celi terre ꝟtꝰ corporea pōt infinita. tn̄ creatō reqͥrit