Prologus
vobis oppoſuerit īterp̄tes:qͦꝝ exēplaria varietas ipſalacēata ⁊ euerſa demōſtratnec pōt vtiqꝫ veꝝ aſſeri/ qd̓diuerſum eſt: mittite euꝫ adeuangelia in qͥbꝰ multa ponunt qͣſi de veteri teſtam̄toq̄ apud ſeptuagīta int̓p̄tesnon hn̄t̉: velut illud. Qm̄nazareus vocabit̉: ⁊ ex egypto vocaui filiuꝫ meū: ⁊ videbūt in quem ꝯpunxerūt.multaqꝫ alia q̄ latiori oꝑireẜuamꝰ. ⁊ q̄rite ab eo vbiſcripta ſunt. Cunqꝫ ꝓferrenon potuerit: vos legite dehis exemplaribꝰ q̄ nuꝑ a nobis edita: maledicoꝝ quotidie līguis ꝯfodiunt̉. Sꝫ vtad ꝯpendium veniaꝫ: certeqd̓ illaturꝰ ſumᵈ eqͥſſimuꝫeſt. edidiᶠ aliqͥdᵍ qd̓ nō hr̄in grecoʳ aut alit̓ hr̄ ꝙ a meverſum eſt. Quid interp̄tēlaniant.ᵏ Introgēt hebreos ⁊ ipſis auctoribꝰˡ tranſlationi meeᵐ vel arrogentvel derogentᵈ fidem. Porro aliud eſtʳ ſiᵍ clauſis qd̓dr̄ oculis mihiᶜ volunt maledicere ⁊ nō imitat̉ grecoꝝſtudiū ⁊ beniuolētiaꝫ: qͥ ꝑ̄ſeptuaginta trāſlatores iaꝫxp̄i / euangelio/ coruſcante:ᵇ iudeosᵛ ⁊ hebionitas legis veteris īterp̄tes. aqͥlā vi
delicet ⁊ ſymmachū ⁊ theodotōem ⁊ curioſe legūt:ʸ ⁊ ꝑorigenis laborē in exaploīseccleſijs dedicart. Quantomagis latini gͣti eē deberētꝙ exultantē cernerēt greciam a te aliqͥd mutuari. Primū em̄ magnoꝝ ſumptuuꝫē ⁊ infinite difficultatis exemplaria poſſe hr̄e oīa: deīde etiā qͥ habuerīt ⁊ hebreiẜmōis ignari ſt̓: magis errabūt: ignorātes qͥs ē multisveriꝰ dixerit. Qd̓ etiā ſapiētiſſimo cuidā nuꝑ apd̓ grecos accidit: vt inrdū ſcpͥture ſenſuꝫ relinq̄ns: vniuſcūiuſſibet interp̄tis ſeq̄ret̉ errorē. Nos aūt qͥ hebree lingue ſaltē ꝑuā hemꝰ ſcīam: ⁊latinꝰ nobis vtcūqꝫ ẜmo n̄deeſt: ⁊ d̓ alijs magis poſſumꝰ iudicare. ⁊ ea q̄ ipſi intelligimꝰ in nr̄a lingua ꝓmereItaqꝫ lꝫ hydra ſibilet. victorqꝫª ſyno incēdia iactetnunqꝫ meū iuuāte xp̄o ſilebit eloqͥum: etiaꝫ p̄ciſa lingua balbutiet. Legāt qͥ volunt: qui nolūt: abijciant.Euentilent apices: ᶜ lr̄ascalūnient̉. Magis vr̄a charitate ꝓuocabor ad ſtudiūꝙͣ illoꝝ detractione ⁊ odiodeterrebor.Explicit p̄fatio. )
inuenies. sͣ. in illo ꝓlogo .ſ. Deſiderij me i ⁊cͣ. an̄ mediuꝫ.b Sꝫ vt ad ꝯpēdium veniā .i. breuiter eos ꝯfutē. videin opuſcuabulis biqͣliter exponit̉ ꝯpendiū.¶cQuod illatuſum .i. dicturꝰ vel ꝯcluſurꝰ. naꝫ inferre dr̄ ꝯcludere.Equiſſimū eſt .i. iuſtiſſimū. qꝛ nemīderogat̉ ⁊ plene.ritas indagat̉ .ſ. inquirēdo. Aut ego.Edidi. i. dixi.Iliqͥd in trantlatione mēa.g Quod nō hr̄ ingreco. ẜm. lxx.¶¶ Aut alit̓ hr̄ qͣꝫa ie ꝟſum eſt. ⁊ ſinihil mutaui.Quid interpretem laniant. detrahendo.Int̓rogent hebreos. vtꝝ bn̄ addidi: ⁊ ſic inqͥſitaveritatēTrāſlatōi meeſi at aliqͥd addidi.m Uel arrogētl.i. attribuan̄t.n Uel derogent.i. detrahant ſi infideliter: ſꝫ certe nonſolum trāſlatōꝫ vttuꝑant: ſꝫ etiaꝫ meip̄m maledictis impugnant ⁊ hoc eſtqd̓ ſequit̉.o Fideꝫ .i. credulit̓ate ipſi lectoresmee tranſlatōni. ſi.ſ. fidelit̓ tranſtuli.Porro .i. certeAliud eſt. in qͦipſi offendunt.Si. ꝓͣ quia.Clauſis oculisqd̓ drin vulgari ꝓuerbio .i. n̄ habitoreſpectu ad veritatem quā docui. velad bn̄ficia q̄ eis exhibui .ſ. tranſferendo tot libros.Uolūt mihi maledicere .i. mala deꝑſona mea dicereqͥ tantuꝫ laborauiꝓ cōi vtilitate.vIudeos. natōeEt hebionitas. ſecte ꝓfeſſione. Hebionite qͥdam fuerūt heretici de quibꝰ dicit euſebiꝰ in. iiij. li. eccl̓iaſtice. hiſt.Hebioneos demō decepit: qͥ interptat pauꝑes. vere empauꝑes ſunt ⁊ egeni in ſcīa glorie xp̄i: qm̄qͥdem cū ſolumhoīem̄ putant: ⁊ ꝑfectū vite ac ꝟtutis viꝝ iuſtū effectuꝫ.cōi etiam natiuitate ex viro ⁊ femina ꝓcreatū: cuſtodiendam ꝟo cenſent: legis obẜuātiaꝫ. nec ſufficere ad ſaluteꝫxp̄i eſtimāt fidem ⁊c̄ Iſi. in. viij. ethy. vbi agit de hereſibꝰxp̄ianoꝝ. ponit eandem ſnīaꝫ sͣ. in ꝓlogo ſuꝑ ioſue vltramediū inuenies ſatis de origene: aqͥla ſymmacho ⁊ theodotōe: vbi ex ponit̉ qd̓ h̓ dr̄. T Et pͦ ori. laborē ⁊cͣ. excetra ẜpēs q̄daꝫ de qͣ dicit IIſi. xij. ethymo. Hydra dracoeſt multoꝝ capitū. qͣlis fuit in ierna palude ꝓuīcie archadie: hec latine excetra dr̄: ꝙ vno ceſo tria capita excreſcebāt: ſꝫ hoc fabuloſum ē: naꝫ ꝯſtathydram locū fuiſſe euomētē aqͣs vaſtātes ciuitate vicinā: in qͣ vno meatu clau-
ſo multi erumpebant: qd̓ hercules vidēs loca ipſa exuſſit. ⁊ ſic aq̨̄ clauſit meatꝰ. nā hydra ab aqͣ dicta ē. hydor grece aqͣ latine. ⁊ inde dr̄ hydra .ſ. ẜpens aqͣticusOuidiꝰ metamorphoſeos. ix. loquit̉ de hydra di. Uulneribꝰ fecunda ſuis erat illa. nec vllū. De comitū numero caput eſtimpune reciſuꝫ.Quī gemīo ceruix herede valētior eēt. Idē ineodē. Nec ꝓfuit hydre creſce̓ꝑ damnū geminaſqꝫ reſumerevires. Et noͣ ꝙin aliqͥbꝰ librisſcribit̉. excedraꝑ d. ⁊ tunc ethomologizat̉ qͣſiexcelſa hydra. īaliqͥbꝰ ſcribit̉ ꝑt. iuxͣ ethymologiā Iſi. ⁊ tūc dr̄exceterā. qͣſi exceſo tria: ⁊ iſtalr̄a ꝯmunior eſt⁊ hꝫ mediaꝫ ſyllabam naͣliter ꝓductam. excetreaūt ꝯꝑat emulūſuū ꝓpt̓ detractionis ſibilum. ⁊qꝛ alijs infunditemulatōnis venenum.a¶ Synon. qͣdam fuit ꝓditorcuiꝰ inſidijs capta fuit troia ⁊deſtructa: naꝫ cūgreci ꝑ. x. ānosciuitatem obſediſſent eaꝫ caꝑen̄ valētes equūligneū īmēſe ſtature fecerunt: etarmatis militibus eū impleuerunt: ſynon ꝟofingens ſe timore mortis de grecoꝝ caſtris effugiſſe: aſſecuratꝰa troianis: ſi ſecreta eis panderet danaoꝝ. mētitꝰ eſt eis illumequum in honore palladis fuiſſe factum. ⁊ ꝙ ideo tante eſſet magnitudinis: ne poſſet intrare portas ciuitatis: qꝛ ſi intraret: nunqͣꝫ ciuitas capi poſſet: cuiꝰ verbisſeducti: portas fregerūt. ⁊ ita equum introduxerunt.ſynon autē illa nocte cum dormirent troiani. aperuitoſtiola equi: ⁊ incluſi milites exierūt ⁊ ciuitatem ceperunt: ſicut in ſecūdo libro virgilij encidos plenius recitat̉: ⁊ ideo dicit̉. z ¶ Uictorqꝫ. cui ꝯꝑat emulum ſuum detractionis incendia iacientem. b FEuentilētapices .i. lr̄as: euentilere dr̄ ad ventum diſꝑgere. ꝓijcere. exqͥrere. excutere. inueſtigare. diſcutere. ⁊ in iſtisduabus ſignificationbus pōt accipi hic. licet in omnibus bene poſſet exponi. e Cras calumnient̉. falſocriminent. calumniator em̄ dicit̉ falſi criminis accuſator. cetera plana ſunt.Explicit qualiſcūqꝫ expoſitio iſtius ꝓlogi. )