Prologus.
Incipit prefatio beat.hieronymi p̄ſbri in librumEſdre.Trū difficiIlius ſit face̓ qd̓poſcitis: an negare:ᵇ necdumſtatui. Naꝫ neqꝫ vobis aliqͣd imꝑantibꝰabnuereᵇ ſnīe eſt: ⁊ magnitudo oneris īpoſiti ita ceruices p̄mit vt anteᵉ ſb̓ faſceruendū ſit qͣꝫ leuandū. Accedunt ad hoc inuidoꝝ ſtudia: qͥ omne qd̓ ſcribimꝰ rep̄hendendū putāt. Et int̓dum ꝯͣ ſe ꝯſcīa repugnantepublice lacerāt q̄ occulte legunt: intātum vt clamareꝯpellarꝭ dicere: Dn̄e liberaaīam in eā a labijs iniqͥs: ⁊a līgua doloſa. Terciꝰ annꝰeſt ꝙ ſemꝑ ſcribitis atꝫ reſcribitis vt eſdre libꝝ ⁊ heſter vobisᶠ de hebreo trāſferāᵍ qͣſi n̄ habeatis grecaᵇ etlatina volumina: autˡ qͥcqͥdˣillud ēˡ qd̓ a nobis v̓tit̉ⁱ n̄ſtatī ab oībꝰ ꝯſpuendū ſit.Fruſtra āt: vt ait qͥdā.ᵐ ni-
ti neqꝫ aliud fatigando niſiodiū q̄rere: extreme demētie ē. Itaqꝫ obſecro vos midōmon ⁊ rogatiane chariſſimi: vt priuata lectōe ꝯtēti:libros nō efferatis in publicum: necᵉ faſtidioſis cibosingeratis: vitetiſqꝫ eoꝝᵖ ſuꝑcilium: qͥ iudicare tm̄ dealijs ⁊ ipſi facere nihil nouerūt. Siqͥ aūtq frm̄ ſt̓ qͥbꝰnr̄a nō diſplicēt: his tribuatis exemplar: āmonentesvt hebrea noīa qͦꝝ grandisin hͦ volumine cōpīa ē: diſtincteʳ ⁊ ꝑ int̓ualla trāſcribant. Nihil em̄ ꝓderit emēdaſſe libꝝ: niſi emēdatioᵗ liheralioꝝ diligentia ꝯẜuet.Nec quēqͣꝫ moueat: ꝙ vnꝰa nobis liberᵛ editꝰ eſt.ˣ necapocriphoꝝ tercij ⁊ quartilibri ſomnus delectet̉: quia⁊ apud hebreos eſdre neemieqꝫ ſermōes in vnum volumen coartant̉: ⁊ queʸ nōhabentur apud illos: necde vigintiquatuor ſenibꝰſunt ꝓcul abijcienda. Siquis autem/ ſeptuaginta
Incipit prologus in librum EſdreTrum difficilius ſit facere qd̓ poſcitis. Iſteplogus ſcribit̉ in librū Eſdre. qͥ vnicꝰ libereſt ſicut pn̄s ꝓlogus manifeſtat. qꝛ apud hebreos eiqͥre neemieqꝫ ſermones in vno volumīe coartant̉tercius .n. ⁊ qͣrtꝰliber ab ip̄o hiero. int̓ apocrypha computat̉.Ordinat āt iſtelib̓ īmediate p̄tꝰparalypomenōſicut ait hiero. īlibro d̓ hebraicꝭqōibꝰ: eo ꝙ ideꝫſit finis paralypomenon ⁊ pͥncipiū huiꝰ libri.hiſtoria āt thobie p̄ceſſit hiſtoriā iſtiꝰ libri. vn̄⁊ qͥdā thobiaman̄ eſdram ordināt. Alloqͥt̉ aūthiero. ī iſto ꝓlogo dōmone ⁊ rogatianum ep̄osad qͦꝝ rogatōeꝫlibrū iſtū de hebreo trāſtulit inlatinū. Et pͥmoaſſignat duo retrahētia ip̄m netrāſferat librumiſtū .ſ. oꝑis difficultatem: q̄ tangit̉ in pͥncipio ꝓlogi: ⁊ inuidoꝝdetractōꝫ q̄ targit̉ ibi. Accedūtad hoc ⁊cͣ. ſcd̓oponit duo ip̄mmouētia ad trāferēdum .ſ. inſtātem iſtoꝝ ep̄opetitōꝫ: ⁊ trāſlatiōis ſue neceſſitatem: qꝛ tranſlatio antiqua corrupta eratꝭ ⁊ diminuta: primū notatibi. Terciꝰ annus ⁊c. ſcd̓m ibi. Si quis aut. lxx. nobisoppoſuerit ⁊c. tercio inuehit̉ ꝯtra emulos: ⁊ hͦ dupliciter. primo qꝛ impugnant agnitam veritatē. ſcd̓o quiaꝑ vicium ingratitudinis beneficioꝝ impugnāt auctorem: primū ibi. Quid interp̄tē laniāt. ſcd̓m ibi. Porroaliud eſt ſi clauſus qd̓ dr̄ oculis mihi volūt malediceͣ.Quarto ⁊ vltimo dicit ꝙ charitatē ipſoꝝ ad ſtudium/ꝓuocatꝰ nō omittet bonū cōe ꝓpte: detractōꝫ odiumvel timorē. ibi. Itaqꝫ licet excedra vel exthetra ſibilet⁊cͣ. His viẜ ad obſcuritates accedamꝰ. b MNecdūſtatui .i. nōdum cenſui vel iudicaui. naꝫ ſtatuo ſtatuisdr̄ cenſere. edificare. fabricare. ordinare. ꝯſtruere. ponere. Non. ⁊c Abnuere .i. recuſare vel refutare. q.d. non eſt fixum in corde meo cōtraire vr̄o imꝑio. Inmodernioribꝰ autē biblijs legit̉. Naꝫ vobis aliqͥd imꝑantibꝰ ānuere ſnīc ē. ⁊ in ſnīa in idē redit. 5d¶ Snieeſt .i. ſentētial̓r fixum in corde meo: modus eſt loq̄nditractꝰ a iudicijs: vbi ratum et fixum eſt qd̓ ꝑ ſententiam diffinit̉. e Sub faſce .i. ſub onere. ⁊ declinaturhic faſcis. vnde faſciculus diminutiuum. ¶¶ ¶ De hebreo tranſferam. in latinū: multi em̄ trāſſatōeꝫ. lxx. degreco trāſtulerūt in latinū. g Quaſi nō habeatisgreca volumina .i. tranſlationem. lxx. in greco editaꝫ.
h5 Et latina. volumīa trāſlata de trāſlatōe. lxx. aut qͣſi.i Quicqͥd eſt .i. qͥntecūqꝫ vtilitatis eſt. k IIllud ꝯſpuendum ſit .i. ab emulis contemnendum. INon ſtatim. poſtꝙͣ venerit ad noticiā emuloꝝ. Qd̓ a nobisvertit̉ .i. trāſfert̉. m Niti .i. laborare. n¶ Extreme.i. maxime.o Faſtidioſos .i.ſuꝑbis. tedioſis. faſtidio plenis. faſtidiū em̄ dr̄ ſuꝑbia.vel tedium. a faſtidio faſtidis qd̓ eſthorrere. ſpernere.redere.p ¶ Suꝑcilium .i.ſuꝑbia q̄ notat̉ inſuꝑcilio ꝑ extollētiam oculoꝝ. vn̄ eccle. xxiij. b. Extollētiaꝫ oculoꝝ meoꝝne dederis mihi.idem. xxvj. b. Fornicatio mulierꝭ inextollētia oculoꝝeiꝰ. ⁊ in palpebrisillius agnoſcet̉.¶ FFratrum latinoꝝ.¶r Diſtīcte. vt vnūdiſtinguat̉ ab alios Et ꝑ int̓ualla.i. ꝑ ſpaciū. vt ſit bonū ſpaciū inter ea.¶t Librariorum .i.ſcriptoꝝ q̄ librosſcribunt. ⁊ ſicut dicit Iſi. in. vj. ethy.librarij ijdem ⁊ antiqͣrij vocant̉. ſꝫ librarij ſunt qͥ ⁊ noua ſcribebant ⁊ vetera. antiqͥrij qͥ tm̄mō vetera. vn̄ ⁊ nomē ſumpſer̄t. Itēlibrarij dicūt̉ venditores libroruꝫ. qͥgrece bibliopole dicunt̉: a biblios qd̓ē liber ⁊ pole qd̓ ēvēdere. ⁊ declinat̉. hic ⁊ hec bibliopola. Lv5Editꝰ .i. cōpoſitus: ab edo dis qd̓ multa ſignificat. que habent̉ perhos verſus. Emitto. pario. ꝓduco. vel manifeſto. Expono. condo. appono. ꝓfero dico. Verba nouem numero lector tibi denotat epo. x Nec apocriphoꝝ. quidſit apocriphū ⁊ quot modis dicat̉ inuenies ſupra in pͥncipio ꝓlogi ſuꝑ ioſue. ꝑ hͦ aūt ꝙ apocriphoꝝ ſomnijs dicitvidet̉ ꝙ hiero. terciū ⁊ qͣrtū libꝝ eſdre nō trāſtulit. vn̄ etantiōblie nō hn̄t eos. Eſdre pͥmꝰ liber eſt. Et fecit ioſias ⁊c̄. qui cōit̓ ſcribit̉ in modernis biblijs. ſcd̓s incipit.Liber eſdre ꝓph̓e ⁊cͣ. ⁊ ille breuiſſimꝰ eſt ⁊ quaſi in vno folio ſcriptus. ⁊ forte ꝓpter hoc non fecerat hierony. de eomentōꝫ. tercius incipit. Anno. xxx. captiuitatis erant inbabylone ⁊cͣ. vbi enumerat viſiones qͣſi ꝑ ſomnia ſibi factas. quartꝰ incipit. Ecce loq̄re in aures plebis mee ẜmones ꝓphetie qͦs miſero in os tuum ⁊cͣ. vbi multa p̄dicit affuturā. ⁊ iſte liber ſatis breuis eſt. de his duobꝰ vltimisſit hic mentio: ꝑ hoc aūt ꝙ dicit ſomnijs videt̉ nō approbare que in his ſcribunt̉ ⁊ que .ſ. ſic apocrypha.Nō hn̄t̉ ⁊cͣ. de. xxiiij. ſenioribꝰ .i. d̓. xxiiij. libris qͥ ſuntapud hebr. in canone ſcripturaꝝ: qui ſignant̉ ꝑ. xxiiij. ſeuiores. apoc. iiij. ſicut ſupra dictum eſt inꝓlogo galeato.3Sunt ꝓcul abijcienda .i. repellēda ⁊ paruipedenda.a Qm̄ nazareꝰ. ⁊ ceteras auctoritates q̄ hic ponunt̉