De trinitate

aut. a. non ē aut. b. nō ē ſit quidē de his: que quolibetmodo ſimul eſſe non pn̄t ⁊ ſi nō alterum eorum eē neceſſe ſit: ſimiliſqꝫ ē ei propoſitioni connexe per quā itaꝓponit̉: ſi ē. a. non ē. b. Que .n. ſic enuntiat: aut non ē.a. aut non eſt. b. id nimirum ſentit ꝙ ſi. a. ſit. b. eſſe n̄poſſit. id ita probatur. Cum enim proponitur hoc modo: aut non eſt. a. aut non eſt b. ſi aſſumatur eē. a. nōerit. b. Quocirca ei ꝓpoſitioni cōnexe ſimilis eſt queita enunciat ſi ſit. a. non eſſe. b. In hac v̓o propoſitiōedue tm̄ complexiones ſillogiſmos creabant. Naꝫ ſi eſſet. a. non erat. b. ⁊ ſi eſſet. b. nō erit. a. Si cum nō eēta. non neceſſe erat eſſe vel non eſſe. b. Siue autem nōeſſet. b. non neceſſe erat eſſe vel non eſſe. a. Quocirca⁊ in diſiunctiua ꝓpoſitione totidem ſyllogiſmos eē neceſſe eſt: totidem v̓o incollectibiles complexiones. nācum ita ꝓponitur: aut non eſt. a. aut non eſt. b. ita dicitur ſi ſit. a. non erit. b. ſi ſit. b. non erit. a. Siue auteꝫnon ſit. a. non neceſſe erit eē vel nō eſſe. b. ſiue nō ſit.b. non neceſſe erit vel eſſe vel nō eē. a. velut in his aꝑparet exemplis. Si enim quis dicat: aut nō eſt albū:aut nō ē nigꝝ: ſed aſſumat. At qui eſt albū nō erit nigrum: vel rurſus atqui eſt nigꝝ: non erit albū. Siueautē albū non eſſe aſſumpſerit: non neceſſe erit eē vl̓non eſſe nigrum ſiue nigꝝ non eſſe aſſumpſerit vt ſitvel non ſit album: nullā faciet neceſſitatē. ¶ Item eapropoſitio per quā ita proponit̉: aut eſt. a. aut non eſtb. dicitur quidē deſinet adherentibus proponiturqꝫ īhis propoſitionibꝰ que a maioribus ad minora tēdūtſimiliſqꝫ eſt ei propoſitioni cōnexe: que dicit. Si nō ēa. non eſt. b. Nā qͣꝫdiu dicit: aut eſt. a. aut non eſt. b.non aſſumat atqui nō eſt. a. modis oībus non erit. b.Si igitur non ſit. a. non erit. b. Id .n. hec diſiunctio p̄mittebat. in hac v̓o ſiquidē. a. negaret̉ vel affirmaretur: hoc fiebat aliquis ſillogiſmus. Siue aūt. a. affirmaret̉ ſiue. b. negaretur: nulla erat in concluſione neceſſitas. idē ꝓuenit in diſiunctis. Nam cum ꝓponituraut ē. a. aut non eſt. b. ſiquidē non ſit. a. non erit. b. Siv̓o ſit. b. erit. a. ꝙ ſi ſit. a. vel non ſit. b. nihil eſt neceſſarium. id. v̓o ī his terminis approbat̉: ſi quis ita proponat: aut aīal eſt aut nō hō. ſi nō ſit aīal non erit hōſi hō ſit aīal ē: ſiue autē aīal ſit non neceſſe eſt eē hominē ſiue hō non ſit non neceſſe eſt aīal interire. Eav̓o ꝓpoſitio que dicit: aut nō eſt. a. aut eſt. b. in his q̄ſibi adherent propoſitioni pōt ⁊ a mīoribus ad maiora contēdit ⁊ eſt ſil̓is ei propoſitioni cōnexe que dicitSi eſt. a. eſt. b. Nam cum ita quis enunciet ſiquidemaſſumatur eē. a. ſtatim conſequitur vt ſit. b. Sꝫ ī hacpropoſitiōe ſiꝗdē affirmet̉ eſſe. a. ꝯſequetur vt ſit. b.Quod ſi negaret̉. b. ſequebat̉ vt non eēt. a. Siue aūtnegaret̉. a. ſiue affirmaret̉. b. nihil neceſſarium videbitur accidere. Et in ea igit̉ ꝓpoſitione diſiuncta q̄ dicit: aut nō eſt. a. aut eſt. b. ſiquidē fuerit. a. erit. b. ſi n̄fuerit. b. non erit. a. Siue aūt non ſit. a. ſiue ſit. b. nulla eſt neceſſitas ſillogiſmi. vt in hoc declaratur exemplo: aut nō eſt hō: aut aīal eſt. Si igitur aſſumamusatꝗ eſt homo erit aīal. Si negemus eſſe aīal: non erithomo ſi autē hoīem negemus: vel animal affirmemꝰnihil neceſſarium euenit. Quocirca ex his que ſuperius dicta ſunt declaratur: quot diſiunctarum propoſitionum ſyllogiſmi ſunt: vel quibus ab his que cōnexeſūt differentijs ſegregent̉. Que enim cōnexe ſunt ꝗdam in eo ꝙ eſt eē vel nō eē ꝯſequētiā mōſtrant. quev̓o per diſiunctioneꝫ proponūtur: ita ſunt vt ſibimetconſentire non poſſint. Inuenias quoqꝫ ꝑ cōnexionēpropoſitiones: que id ītelligi volūt: vt a ſe nequeāt ſe

parari vt cum ita proponimus. ſi eſt. a. eſt. b. Id nimirū hec propoſitio ītelligit ꝙ ſi eē poterit: a. ſtatim cōſeqͣt̉ vt ſit etiā. b. Nulla vero earum que in diſiunctione ſunt ita ꝓponitur: vt ſimul eſſe videant̉. Cum enīdicimꝰ aut eſt. a. aut. b. eſt. aut eaſdē ꝓpoſitiōes quolibet mō alio variamus: id aūt cōiunctio que diſiunctiua ponit̉: ſentit ſil̓ eas eſſe nō poſſe. Et cū late eaꝝpateat differentia: iccirco nunc de eiſdē pauca ſubiūximꝰ: qm̄ totidem ſyllogiſmos fieri dicebamus. ī hisꝓpoſitionibꝰ que ꝑ diſiūctionē fierent: quot etiam fierent in cōnexis. Et qm̄ de oībꝰ quoquomodo poſſintfieri hypotheticis ſyllogiſmis ſufficienter dictum eſtHic operis lōgitudinē terminemus. Explicit.¶ Incipit liber Boetij ad Simachū quo mō trinitaseſt vnus deus ⁊ non tres dij.¶ Prologus.Nueſtigatam diutiſſime qōnem quātuꝫnr̄e mentis igniculum lux diuina dignata ē formatā rōnibꝰ litteriſqꝫ mandatāofferendā vobis cōicandāqꝫ curaui: tamveſtri cupidus iudicij: qͣꝫ noſtri ſtudioſus īuenti. Qua in re ꝗd mihi ſit animiquotiēs ſtilo excogitata cōmendo: tum ex ipſa materie difficultate: tū ex eo qd̓ cariſ .i. vobiſ tm̄ qd̓ loquorītelligi pōt. Neqꝫ enim fame iactatione ⁊ īanibus vulgi clamoribus excitamur. Sꝫ ſi quis eſt fructus exterior: hic nō aliā pōt niſi materies ſil̓eꝫ ſperare ſnīamQuocūqꝫ igit̉ a vobis deieci oculos. Parti ignauaſegnities: parti callidꝰ liuor occurrit: vt cōtumeliā videar diuinis tractatibus irrogare: qui talibus hominū mōſtris non agnoſcenda hic potiuſqͣꝫ ꝓculcāda ꝓiecerim. Iccirco ſtilū breuitate cōtraho ⁊ ex ītimis ſūpta ph̓ie diſciplinis: nouoꝝ verboꝝ ſignificatiōibusvolo. Ut hec mihi tm̄ vobiſqꝫ ſi qn̄ ad ea conuertitisoculos colloquātur. Ceteros v̓o ita ſubmouimus: vtqui capere intellectu nequiuerint ad ea etiā legendavideant̉ indigni. Sed nec tm̄ a nobis queri oportet.quāto humane rōnis ītuitus ad diuinitatis valet celſa conſcendere. Nā ceteris quoqꝫ artibus idē quaſi ꝙdā finis eſt conſtitutus: quouſqꝫ pōt via rōnis accedre. Neqꝫ enī medicina ſemꝑ egris affert ſalutē: ſꝫ nulla erit culpa medētis. ſi nihil eoꝝ que fieri oportebatomiſerit. Idemqꝫ ſit in ceteris. Ac quātū hec difficilior queſtio eſt: tā facilior debet eſſe ad veniā. Uobistn̄ ēt illud īſpiciendū eſt: an ex beati auguſtini ſcriptiſcīa rōnū aliquos in nos veniēs fructus intulerit. acde propoſita queſtione hinc ſumamus initium.¶ Explicit prologꝰ Incipit liber primus de trinitateHriſtiane religionis reuerētiā plures vſurpāt: ſed ea fides pollet maxīe ac ſolitarieque tū ꝑꝑ vl̓iuꝫ p̄cepta regulaꝝ quibꝰ eiuſdē religionis intelligatur auctoritas. TumPpropterea ꝙ eius cultus per oēs pene mundi terminos emanauit catholica vel vniuerſalis vocatur. Cuius h̓ de trinitatis vnitate ſentētiā pater inꝗunt deus filius deus. ſpiritus ſanctus deus. Igit̉ patefilius ſpirituſſanctus vnus deus: non tres dij. Cuiꝰ cōiunctiōis ratio eſt in differentia: eos enim differētiacomitat̉: qui vel augent vel minuunt: vt arriani. Quigradibus meritorum trinitatē variantes diſtrahuntatqꝫ in pluralitatē deducūt. Principium .n. pluralitatis alteritas ē: p̄ter alteritatē enim nec pluralitas ꝗtſit ītelligi pōt. Trium nāqꝫ rerū in quolibet tum genere tū ſpecie: tum numero diuerſitas conſtat. Quotiens idē dicit̉ totiens diuerſum etiam predicat̉. Iot