Liber

vel a parte Themiſt. A contrario Cicero. idem apudthemiſ. ab oppoſitis. ⁊ ab iunctis Cicero. eundem acommuniter accidentibus Themiſt. dixit. ab antecedentibus ⁊ conſequentibus mixti cum pluribus. arepugnātibus Cice. idem a Themiſtio. ab oppoſitisdicitur. ab efficientibus Cicero. a cauſis themiſt: abeffectis Cicero. a fine themiſt. a comparatione maioris ac minoris. M. Tul. idem ſunt a maiore ac minore themiſt. a comparatione parium Cicero. a ſimilibus Temiſt. ¶ Cu igitur Marci Tullii plena diuiſioaliquibus membris themiſtiane diuiſionis aꝑtetur:fieri non poteſt: vt nō membra Themiſtiane diuiſionis ſtatim ad tulliane conuenientia reducantur. Quocirca ſi quid reliquum eſt in themiſtii diuiſione: quodſuperiori formale non videatur aſcriptuꝫ plene marci Tullii diuiſioni ſic poterimus aptare. Inuicem igitur diuiſiones alterna reciprocatione coniuncte ſuntReſtant autem ex Themiſtii locis hi: ab vſibus abeffectibus ⁊ corruptionibus: ⁊ proportiōe ⁊ trāſumptione. Quorum quidem ab vſibꝰ. ſi vſus alicuius reiſemper effector eſt: ei loco ciceronis adhibendus eſt:qui ab efficientibus nuncupatur Quod ſi ipſe vſusefficitur. ei loco ciceronis aptandus eſt qui ab effectꝭvocatur. ab effectibus vero. ſi quidem efficit aliquideffectus: ab efficientibus cauſis eſt: ſi v̓o ipſe effectꝰplenum aliquid confectumqꝫ demonſtrat. Is locus ēquem ab effectis. Tullius dixit. a corruptionibus v̓oab efficientibus dici poteſt. Nam cum omnis generatio efficiat aliquid ideſt ſubſtantiam forme corruptio rurſus ipſa quoqꝫ efficit quiddam ideſt ſubſtantiali forma ſpoliat ac priuat: velut mors facit corporis diſſolutionem. a proportione v̓o idem eſt: quemTullius a ſimilibus dixit nam multorum in multis ſimilitudo eſt proportio. Tranſumptio vero ſi quideꝫad maiora ſit: locus a maiorum comparatione eſt. ſinvero ad minora: locus eſt a minorum comparatiōeꝙ ſi ad paria: locus eſt a pariū comparatione. atqꝫ inhis omnibus reducendis tale ſatis eſt deſcriptionisexemplum.Si ipſe vſus aliꝗd efficit a cauſisab vſibusSi ipſe vſus efficit̉ab effectis.ab effectibus Si effectꝰ aliꝗd efficit. a cauſis.Si effectus efficitur ab effectis.a cauſis.a corruptionibusa ſimilibus.a proportioneSi ſit ad maiusa ꝯꝑatōe maioꝝ.Minorum.a trāſſumptiōe Si ſit ad minusSi ſit ad parParium.¶ Ac de dialecticis quidem locis: quantum propoſitioperis ratio poſtulabat explicuimus. Nunc vero deRhetoricis dicenduꝫ eſt quid ſint: vel quid a dialecticis diſcrepare videātur. Ad cuiuſ plenā diſputationē¶ De differentiis Topicis. Liber quartus.I quis operis titulum diligens examīnator inſpiciat: cum de topicis differentiis conſcribamus: non id a nobistantum expectare debebit: vt locoruꝫinter ſe dialecticorum: vel etiaꝫ rethoxicorum differentias demus. veruꝫ idmulto magis vt dialecticos locos a rethoricis ſegregemus: qd̓ nos efficatius aggredi poſſe arbitramur

ſi ab ipſa facultatum natura diſputādi ſumamus exordium. Oſtenſa enim dialectice: ac rethorice ſimilitidine ac diſſimilitudine ab ipſarum facultatum neceſſe eſt formis etiam locorum qui eiſdem facultatibus deſeruiunt cōitates diſcrepantiaſqꝫ dicamꝰ. dialectica igitur theſim tm̄ cōſiderat. Theſis v̓o eſt ſinecircunſtantiis queſtio. rethorica v̓o de hypoteſibusi. de queſtionibus circunſtantiarum multitudine incluſis tractat: ⁊ diſſerit. Circunſtantie v̓o ſunt quis.quid. vbi. quādo: quomodo. quibus adminiculis. Ruius dialectica quidem ſi qn̄ circunſtantias: veluti perſonam factum ve aliquod ad diſputationem ſumit:non principaliter: ſed omnem eius vim ad theſin: dequa diſſerit trāſfert. Rhetorica v̓o ſi theſim aſſunp̄ſerit ad hypotheſim trahit: ⁊ vtraqꝫ ſuam materiāquidem tractat: ſed alterius quidem ſumit: vt pronire in ſua materia facultate nitatur. Rurſus dialectica interrogatione: ac reſponſiōe cōſtricta eſt. Rethorica rem propoſitam perpetua oratione decurrit. itēdialectica perfectis vtitur ſyllogiſmis Rethorica enthimematum breuitate contenta eſt. illud etiam differentiam facit: ꝙ Rethor habet alium p̄ter aduerſarium iudicem: qui inter vtroſqꝫ diſceptat. Dialectico vero ille fert ſententiam: qui aduerſarius ſedet. abaduerſario enim reſponſio veluti quedam ſententiaſubtilitate interrogationis elicitur. Que cum ita ſintomnis earum differentia vel in materia. vel in vſu vl̓ī fine ē cōſtituta. In materia qꝛ theſis atqꝫ hypotheſis materia quidē vtriſqꝫ ſubiecta eſt. in vſibꝰ ꝙ hecinterrogatione illa perpetua oratione diſceptat: veꝙ hec integris ſillogiſmis. illa vero enthimematibusgaudet. In fine v̓o ꝙ hec perſuadere iudici: illa quodvult ab aduerſario extorquere conatur: Quibꝰ ita p̄cognitis paulo poſterius ⁊ queſtiones Rhetoricas q̄in conſtitutionibus poſite ſunt: ⁊ propria generis enumerabimus locos. Nūc pauliſper mihi videt̉ de totaadmodum breuiter facultate tractandū magnū opꝰatqꝫ difficile. qͣꝫta enī ſibimet ars Rethorica cognatione iungat̉: non facile conſiderari pōt: vixqꝫ eſt ētvt auditu animaduerti queat: neduꝫ ſit facile reꝑtū.De cuius quidē rei traditione nihil ab antiquis preceptoribꝰ accepimus. De vnoquoqꝫ enī p̄cipiunt nihilde communi laborantes. Quā partē doctrine vacuāvt poſſumus aggrediamur. Dicemus igit̉ de genere artis: ⁊ ſpeciebus ⁊ ma ⁊ partibus: ⁊ inſtrumentoinſtrumētiqꝫ partibus: oꝑe etiā officioqꝫ actoris ⁊ ſne: poſt hec de queſtiōibꝰ ac de locis. Quocirca qd̓communi ſpeculandū eſt hīc diſſerēdi ſumamꝰ exordium. Rethorice igit̉ genus eſt facultas. Species votres iudiciale demōſtratiuū: deliberatiuū. ⁊ gendem id eſſe: qd̓ diximꝰ patet. Species autem iccirſunt: quas enumerauimus ſuperius: quoniam in his ētota facultas. Rhetorice ī iudiciali genere cārū integra eſt. Itē in demōſtratiuo: vel deliberatiuo. ſꝫ hecgenera ſūt cauſaꝝ. Omnes enī cauſe vel ſpeciales vtindiuidue ſub horum triū generū vno cadūt: vt ſubiudiciali quidē ſpeciales vt maieſtatis: vel repetudarum. Sub deliberatiuo v̓o cadunt quecūqꝫ cāe conſultationē hn̄t: vt ſi ſpecialiter accipias de bello vl̓ pce. Eodem modo etiaꝫ in demōſtratiuis quecūqꝫ veunt in laudem: aut vituperationeꝫ: ſpāl̓r quidem vtlaus viri fortis. Indiuidue v̓o vt laus ſcipiōis ſub d̓monſtratiuo ponūtur. Materia v̓o huius facultatꝭ eomnis res quidem ꝓpoſita ad dictionem. Fere at exciuilis queſtio. In hāc ſpēꝫ a Rhetorica veniētes qͣn