In cōpicoꝝ ciceronis commentarioꝝ lib. i.
Oīs aūt queſtio vt dcm̄ eſt qm̄ dubitabileſ ꝑtes hꝫ: ⁊ad eaſdem cōprobādas argumenta ſumūt̉: neceſſe ēvt ꝗcꝗd ī qōnibꝰ cōprobet̉ id argumētoꝝ rōe firmetur Argumētū v̓o niſi ſit or̄one ꝓlatū: ⁊ ꝓpoſitionuꝫcōtextiōe diſpoſitū fidē facere dubitatiōi nō poteritergo illa ꝑ ꝓpoſitiones ꝓlatio: ac diſpoſitio argumētatio nūcupat̉: q̄ dr̄ enthymema: vel ſyllogiſmꝰ. cuius definitionē ī topicis differentijs aꝑtius explanabimus. Oīs v̓o ſyllogiſmꝰ vel enthymēa ꝓpoſitiōibꝰconſtat oē igit̉ argumētū ſyllogiſmo vel enthimemate profert̉. enthymema v̓o ē īꝑfectus ſyllogiſmus: cuius aliq̄ ꝑtes: vl̓ ꝑꝑ breuitatē vel ꝑꝑ noticiā p̄termiſſe ſunt. itaqꝫ hec quoqꝫ argumētatio a ſyllogiſini genere nō recedit. Qm̄ igit̉ ſyllogiſmꝰ oīs ꝓpoſitiōibꝰcōſtat ꝓpoſitiōes v̓o terminis: terminiqꝫ inter ſe diſferunt eo ꝙ vnus maior ē: alter minor fieri nō pōt viex ꝓpōnibus ꝯcluſio naſcat̉ niſi ꝑ terminos ꝓgreſſeꝓpoſitiones: extremos terminos alicuius tertii mediate cōiūxerint: id facillimo demōſtrat̉ exēplo. Sit.n. queſtio. vtꝝ hō ſubſtātia ſit an minime. Sumo mihi q̄ſtiōis ꝑtē alteram comprobandam. ea eſt hoīemeē ſubſtantiam in hac igit̉ duo ſūt termini: ſubſtātiaatqꝫ hō quoꝝ maior ſub̓a: hō v̓o minor: qd̓ ex eo quoqꝫ poterit oſtendi. quōm poſterius ſub̓a in ꝓlationeꝓfert̉. vt in hoc ipſo qd̓ dicimª hō ſub̓a ē priuſ hoīeꝫpoſterius ſub̓am nominamꝰ. ut igit̉ ſub̓aꝫ atqꝫ hoīeꝫiungamꝰ: neceſſe ē mediū terminū reꝑiri. ꝗ vtroſqꝫcopulet terminos. hic ſit aīal. fiatqꝫ vna ꝓpo oīs hoaīal eſt in hac igitur ꝓpoſitione aīal p̄dicat̉. hō ſubiicitur rurſus adiūgo. Oē autē aīal ſub̓a eſt. in hac rurſus aīal ſuppōit̉ ſubſtantia p̄dicat̉ Itaqꝫ ꝯcludo. oīhō ſubſtantia ē. ac ꝑ hoc hō quidē ſꝑ ſubiectꝰ ē. Aīalv̓o ad hoīem ꝗdem p̄dicatū eſt ad ſubſtantiā v̓o ſubiectū. Subſtantia v̓o ipſa ſꝑ p̄dicata ꝑmāſit vn̄ ſit viminor quidem ſit hō maior v̓o hoīe ſub̓a. medius aūtterminus aīal. Quōm igit̉ extrēi termini medii īterpoſitiōe copulant̉: eoqꝫ mō q̄ſtionis īter ſe mēbra cōueniūt adhibitaqꝫ ꝓbatiōe ſoluit̉ dubitatio. Nihil ēaliud argumētū qͣꝫ medietatis inuētio: h̓ .n. vel cōiūgere ſi affirmatio defendat̉. vel diſiūgere: ſi negatiovindicetur. potuerit extrēoſ: Que cū ita ſint. duaꝝ ꝓpoſitionū ⁊ tertie cōcluſionis. Maior ꝗdem ꝓpoſitiodr̄ ea: q̄ maiorē terminū ꝯtinet .i. ī qͣ maior ꝗdē p̄dicatur. medio v̓o ſuppōitur vt oē aīal ſub̓a eſt. Minorv̓o ꝓpoſitio: qͥ mediuꝫ quidē terminuꝫ p̄dicat ſubiicitautē minorē. vt oīs hō aīal eſt. Sꝫ quōm a maioribꝰneceſſe eſt minora deſcendere: eius cōcluſionis: queex duabꝰ ꝓpoſitionibus naſcit̉ illa qͣſi ꝓpa effectrix ꝓpoſitio vr̄ eſſe: que prima ē. hec aūt ē. oīs hō ſub̓a eſtꝙ ꝗ priores poſterioreſqꝫ nr̄os analyticos: quos aAriſtotele tranſtulimus: legit minīe dubitauerit. ?ſi quiſ que illic ſcripta ſūt neſciens ad hec legēda proruperit: etiam ſi rationes reꝝ qͣs non intelligit: minime cōp̄hendit: ita tn̄ vt dcm̄ eſt eſſe ꝯfidat: ſeqꝫ id inAriſtotelis analyticis vberius inuentuꝝ eē ſi legeritarbitret̉. Nā igitur reꝝ fert vt vbi ꝗd maiꝰ ac minꝰeſt etiam ibi maximū quoqꝫ aliquid īeſſe neceſſe ſit.Quo ſit vt ſint q̄dā maxime ꝓpoſitiōes quōm minores maioreſqꝫ eſſe monſtrauimus: quaꝝ naͣ ex ſimplicium ꝓpoſitionum ꝑtitione ſumenda eſt. Oīs .n. ſimplex ꝓpoſitio vel affirmatiua ē vel negatiua: earūqꝫalie ſunt vniuerſales. vt oīs hō iuſtus eſt: nulluſ hō iuſtus eſt. Alie ꝑticulares: vt quidā hō iuſtus eſt. quidāhō iuſtus non eſt Alie indefinite: vt hō iuſtus eſt hōiuſtus non eſt. Alie ſingulare aliquid atqꝫ indiuiduuꝫ
continentes vt cato iuſtus eſt: cato iuſtus non ē. Harumqꝫ oīum alie ſunt dubitabiles: alie indubitate. ſupremas igit̉ ac maxīas ꝓpoſitiōes vocamꝰ: q̄ ⁊ vl̓esſunt ⁊ ita note atqꝫ manifeſte: vt ꝓbatiōe nō egeāteaqꝫ potius. q̄ in dubitatione ſūt ꝓbēt. Namqꝫ indubitata ſūt ambiguoꝝ demonſtrationis ſolent eſſe pricipia: qualis eſt oēm numeꝝ vel parem eſſe vel imparē. ⁊ equalia relinqui: ſi ex equalibꝰ cqͣlia detrahātur: cetereqꝫ de qͣrū nota veritate n̄ q̄ritur. Maxīa.igit̉ .i. vl̓es ac notiſſimas ꝓpoſitiōes. ex quibꝰ ſyllogimoꝝ concluſio deſcendit in topicis ab Ariſtotele corſcriptis: locos appellatos eſſe ꝑſpeximus. qd̓ .n. maxīeſunt .i. vl̓es ꝓpoſitiones reliquas in ſe velut loci copora ꝯplectūtur. ꝙ v̓o notiſſime atqꝫ manifeſte ſuntfidem qōnibus p̄ſtant eoqꝫ mō ambiguaꝝ reꝝ contnent ꝓbationes. Has aūt aliquotiens quidē in ipſisſyllogiſmis atqꝫ argumentationibꝰ inherere cōſpicimus: alias v̓o in ipſis argumentationibus minīe cōtinentur: vim tn̄ argumentationibꝰ ſubminiſtrant. vtſi velimus oſtendere regnū meliuſ eſſe qͣꝫ ꝯſulatū: dcemus. Regnū cū ſit bonū. diuturnius eſt qͣꝫ ꝯſulatꝰOē v̓o qd̓ eſt diuturnius bonū: melius eſt eo qd̓ pueſt tꝑis. regnum igit̉ melius eſt cōſulatu. Hic igiturmaxima ꝓpoſitio atqꝫ vl̓is ⁊ per ſe cognita. neqꝫ īdigēs ꝓbatione argumentationi inſerta eſt. Ea vero īoīa q̄ diuturniora ſunt bona meliora eſſe his q̄ ſūt tporis breuitate ꝯſtricta: at ſi meliꝰ oſtendere vellimnon eſſe inuidum qui ſapiēs eſt dicimꝰ. Inuidus ē qmeret aliena felicitate: n̄ aūt ſapiēs eſt queꝫ felicitaaliena ꝯtriſtat. Nō ē igit̉ inuidꝰ ſapiēs hoc maxīapoſitio argumentationi nō videt̉ īcluſa: ſꝫ extrīſecpoſita. ſyllogiſmo tn̄ vires miniſtrat. Hec vero ē querū diuerſe ſūt diffinitiōes: diuerſas eē ſubſtātias. ꝗſquis igit̉ vel Ariſ. greca vl̓ nr̄a ab Ariſtotele trāſlattopica ꝑſpexerit. has illic ꝓpōnes locos īuēiet nūcipari: q̄ ſt̉ maxīe atqꝫ vl̓es. ⁊ vl̓ ꝑ ſe neceſſarie vl̓ ꝑ ſꝓbabiles ac note. Sꝫ qm̄ has ꝓpoſitiones plures: acpene īnumerabiles eē neceſſe ē: reſtat adhuc quo anplius rō ſpeculatiōis aſcendat. Poſſumus .n. diligenti tractatu ꝯſiderationis adhibito: omniū maximaꝫatqꝫ vl̓ium propoſitionum differentias ꝑpendere: aqꝫ innumierabilem maximaꝝ ꝓpoſitionū ac ꝑ ſe notaꝝ multitudineꝫ: in paucas atqꝫ vl̓es colligere diffirentias: ⁊ ut alias dicamꝰ in diffinitiōe ꝯſiſtere aliain gnͣe atqꝫ alias alio mō qd̓ paulo poſt aꝑtiꝰ demonſtrabo. Oēs igit̉ maxime ꝓpoſitiones: q̄cūqꝫ ſub difinitionis vel gn̓is rōne cadūt vno diffinitiōis nomine ꝯtinebūt̉. Et ſic̄ ille reliqͣꝝ ꝓpoſitionū loci eē dicbāt̉: ꝙ eas ītra ſuū ābitū ꝯtīerēt: ita ipſaꝝ maxīatqꝫ vl̓ium ꝓpoſitionū: qͣs minoꝝ ꝓpoſitionuꝫ loceē p̄diximꝰ: ille differētie: ⁊ ſi n̄ v̓e tn̄ quadam veliimagine loci eē videbūt̉: in qͣs fuerīt ꝯuenienti rōreducte. Sꝫ iſte locoꝝ .i. ꝓpōnū maxīaꝝ dr̄ie qͣs etiipſos locos nōinamꝰ: poſſunt ſubiectaꝝ ꝓpoſitioniēt gnͣa nūcupari. Nā dr̄ie ꝯtinētes ēt gnͣa cōiter poſunt videri vt irrōale cū a rōali velut diuiſibili dr̄iadiſſideat tn̄ eꝗ vel cāis: ⁊ dr̄ia ſpecifica ē: ⁊ ad eos locū gn̓is tenet. Nāqꝫ aīal irrōabile equi genꝰ eſt. Itēt in maximis ꝓpōnibus. Nā ꝙ alie ſūt ex toto auex ꝑtibꝰ hͦ īter ſe ꝯparata differētie diuiſibiles ſt̓. atipſas v̓o maximas ꝓpoſitiones differentiaꝝ ꝯtinetitvel vt generis loco ſūt. Nā ꝓpōnis ex toto venietigenꝰ eſt id ip̄ꝫ qd̓ vocat̉ ex toto. Itē ꝓpoſitiōis a pbꝰ ducte: qͣꝫuis note atqꝫ māifeſte genꝰ ē: ꝙ a ꝑtib⁊ cetere differētie eaꝝ ꝓpoſitionū q̄ cū ſint maxie.