De interpretatione ſecunde editionis lib. vi.

vera falſe opinationi contraria eſt: vtrum negationis an certe ea que contrarium eſſe opinatur.Dico autem hoc modo. Eſt quedam opinatio vera boni. quoniam bonum eſt. alia vero falſa quoniānon bonum eſt. alia v̓o ꝙ malum eſt. que nam ergo harum contraria eſt vere. ⁊ ſi eſt vna. ſecundumquam contraria.¶ Hec eſt inueſtigatio que magis ſit vniuerſali affirmationi contraria: vtrūne priuatoria vl̓is affirmatioan vniuerſalis negatio. Hinc ſumitur quod omnis fere ꝓprietas: quam in vocibus neceſſe euenire eſt: exopinionibus venit quas voces ipſe ſignificant. Quodigitur querendum in vocibus eſt: hoc prius eſt in opinionibus perſpiciendum. Neqꝫ eniꝫ fieri poteſt vt cūvocum ſignificationes ex opinionibus veniant. quas.ſ. voces ipſe ſignificant. non prius proprietates vocuꝫin opinionibus reperiantur. Requirenduꝫ igitur eſtquemadmodum ſe iſta in opinionibus poſita habeātvt quod in his fuerit repertum: ad voces rōnabilitertranſferatur. Queratur igitur prius in opinionibushoc modo. Si opinio priuatoria vl̓is affirmationismagis eſt contraria opinioni ſimplicis vl̓is affirmationis: qͣꝫ opinio vl̓is negationis: manifeſtum eſt qm̄priuatoria vl̓is affirmatio magis perimit vl̓em ſimplicem affirmationem qͣꝫ vniuerſalis negatio. Quodſi illud magis non repererit: quod opinio vniuerſalisnegationis opinionem vniuerſalis affirmatiōis magis perimat potius qͣꝫ opinio priuatorie affirmationis Conſtat quod vl̓is negatio magis cōtraria eſt vl̓affirmatiōi potiuſqͣꝫ priuatoria affirmatio. Hoc aūtvt inueniatur: ita faciendum eſt: ponatur opinio quedam vera: contra eam due falſe: quarum vna affirmatio ſit priuatoria: altera vl̓is negatio. De duabus igitur falſis quam mendatiorem rō inuenit: eaꝫdicimus vere opinioni magis eſſe contrariam. Sintigitur tres opiniones vna vera due falſe. ⁊ ſit quideꝫvera hec que id quod bonum eſt bonum eſſe arbitratur: ea .ſ. quam dicit Ariſtoteles opinionem eſſe boniqm̄ bonum oſt: falſa v̓o vna que quod bonum eſt bonum non eſſe dicit: ea eſt quam dicit Ariſtoteles falſa boni qm̄ non bonum. Reliqua que id quod bonumeſt malum eſſe arbitratur ea eſt que ab Ariſtotele dicta eſt opinio boni qm̄ malum eſt. Ex his igit̉ tribusvna vera duabus falſis querendum eſt: que magis ſitꝯͣria vere: ſed qꝛ contingit ſepe ⁊ negationem ⁊ priuationem vnum ſignificare in his preſertim ꝯͣriis in quibus nulla mediętas inuenitur. Addit ⁊ ſi eſt vna: ẜmquam contraria. Hoc auteꝫ hmōi eſt. ī his ꝯͣriis in ꝗbus nulla medietas eſt: idem negatio valet quod etiāpriuatio. In his v̓o in quibus eſt quedam medietasaffirmatio priuatoria ⁊ negatio non eiuſdē ſignificationis ſunt. Age enim ſint hmōi cōtraria que ſint immediata genitum eſſe ⁊ ingenitum eſſe. In ꝯͣriis igitur immediatis idem priuatoria affirmatio quod negatio valet. In his autem que medietatē hn̄t nō idēNeqꝫ enim equū eſt dicere quemlibet illum eſſe malum: ⁊ rurſus non eē bonum. Nam cum bonum negatur pōt aliquid medium audientis animus ſuſpicariCum v̓o malum ponit̉ tota audientis ſuſpicatio inrium reiecta eſt Atqꝫ ideo non idem ſignificant: ſecqꝛ ſepe (vt dictum eſt) priuatio vel contrarietas negationi conſentit: quotiens tales quedam ꝓpoſitiones reperiuntur in quibus nihil negatione diſcrepetpriuatoria affirmatio: querēdum eſt vt Ariſtoteli vi-

detur ẜm quam potius prolationem vel opinionē vere affirmationi vel opinioni contraria propoſitio velopinio fiat. Quamqͣꝫ enim interdum idem ſignificētalio tn̄ modo ipſis propoſitionibus vtimur. Nam quinegationem ponit: id quod eſt dicit nō eſſe: qui veropriuationem id quod non eſt dicit eſſe. Cum igitur duerſum initium ⁊ diuerſa intentio quodammodo ſutpropoſitionum ſub eadem ſignificatione: ⁊ que earūmagis vere propoſitioni ꝯͣria ſit: ⁊ ẜm quem motumanimi magis vera ꝓpoſitio perimat̉ querendū eſt.Hoc eſt enim quod ait: ⁊ ſi eſt vna ẜm quam contrria. Non enim dicit quod oīo negatio ⁊ priuatio viſunt: ſed in his in quibus idem ſunt: hoc eſt in immediatis contrariis ⁊ quando idem ſignificant: qm̄ nonẜm vnuꝫ motum animi vnam ſignificationem dicūqui contrarium vel priuationem ponunt: ⁊ qui negationem ẜm quam contraria magis eſt propoſitio:vtrum ne ẜm eam que priuationem ponit: an ẜm eāque negationem. Poſt hec quemadmodum ſit contrarietatis natura deſignat.¶ Nam arbitrari ꝯͣrias opiniones definiri in equod contrariorum ſunt. falſum eſt. Boni enimqm̄ bonuꝫ eſt. ⁊ mali qm̄ malū eſt eadē eſt fortaſſeopinio ⁊ vera ſiue plures ſiue vna ſit. Sunt autencontraria iſta. ſed non in eo quod contrariorū ſuncontraris. ſed magis in eo quod contrarie.¶ Senſus quideꝫ breuiter expeditus: ſꝫ ſumma rōnisveritate contextus eſt. Cū enim de cōtrariis diſputatquemadmoduꝫ contrarie opiniones eē poſſint primafronte diſponit. Arbitrabāt̉ enim quidam cōtrariaseē ꝯpiniones que de contrariis aliquid arbitrarent̉.ſed hoc falſum eſſe conuincitur. Neqꝫ enim ſi bonun⁊ malum ꝯͣrium eſt: ⁊ aliquid de bono ⁊ malo opinẻmox neceſſe eſt: vt contrarietas ſubſequat̉. Age eniꝫquilibet de bono opinetur qm̄ bōuꝫ eſt: rurſus de malo opinet̉ qm̄ malum eſt. Cum igit̉ ideꝫ de bono ⁊ malo opinet̉: illud qm̄ bonum eſt: hoc qm̄ malum tn̄ cortrarie opiniones non ſunt. Neqꝫ enim ꝯͣrium eſt opnari id qd̓ bonum eſt bonū eē: ⁊ id qd̓ malū eſt: malum eſſe: vtreqꝫ enim vere ſunt. Opinionum aūt ꝯͣrietas veritate ⁊ falſitate agnoſcitur. Hoc auteꝫ modohmōi opiniones cōtrarie eſſe poſſunt: que de eadenquodāmodo affectione animi proficiſcunt̉ .i. opiniōcognoſcentes ꝗcqͣꝫ qd̓ veꝝ eſt. Non igit̉ ſi quis ꝯͣrirū aliquā opinionē habeat: ⁊ ꝗcqͣꝫ de cōtrarijs: arbtret̉: ſtatī neceſſe eſt ſubſequi in opinionibus contrarietatē: ergo non eſt ꝯͣrietas opinionū in ea arbitratione que ꝯͣrioꝝ eſt vel que de ꝯͣrijs habet̉. Sꝫ potiꝰꝯͣrietas in opiniōibꝰ tūc ſit quotiēs de vna eadēqꝫcōtrarie quis opinat̉: vt quelibet res ſit propoſita bona: de ea ſi quis cōtrario modo opinetur qm̄ bonūde eadē rurſus qm̄ malū eſt: opinio que id qd̓ ē borbonū eē putat vera. ē. Altera v̓o q̄ id qd̓ eſt bonū malū eē arbitrat̉: falſa eſt: Uera autem ⁊ falſa ꝯͣrie ſuntRecte igit̉ has opiniones: qͣs veritas falſitaſqꝫ diſitgit ꝯͣrias eē dicimꝰ: ⁊ ſi nō ꝯͣrioꝝ ſunt: ſed de vna eademqꝫ re per ꝯͣrietatem dicte. Recte igitur dcm̄ efnon oportere definire ꝯͣrias opiniones in eo qd̓ ꝯrirum ſint: ſed potius in eo qd̓ de eadem re ꝯͣria ſuſpicentur. ordo v̓o ſermonum talis eſt. Nam arbitrariquit ꝯͣias opiniones definiri in eo qd̓ ꝯͣriorum ſint. ſin eo quod quedā de ꝯͣriis opinent̉ falſum eſt. Quomodo autē falſum ſit ipſe declarat. Boni eniꝫ qm̄ bnum eſt: ⁊ mali qm̄ malum eſt: eadem fortaſſe eſt. ī