De interpretatione ſecunde editiōis liber. v.
poſitum per lapidem: Interrogetur enim de eo an lapis ille homo albus ſit: vt ſi ille negauerit ponens negationem eius que eſt homo albus eſt eam que dicithomo non albus eſt. dicatur ei ſi non eſt de hoc lapide vera affirmatio: que dicit homo albꝰ eſt vera eritde eo negatio ſcilicet ea que dicit homo non albus eſtſed hec quoqꝫ falſa eſt. Omnino enim lapis homo nōeſt. atqꝫ ideo de eo non poterit predicari. quoniā hōnon albꝰ ē. Qd̓ ſi neqꝫ affirmatio neqꝫ negatio de eovera eſt: hoc autem impoſſibile eſt vt contradic̄torieaffirmationes ⁊ negationes de eodem predicate vtreqꝫ falſe ſint. Conſtat eius affirmationis que dicit homo albus eſt non eſſe illam negationem que dicit homo non albus eſt. Sed potius eam per quam proponitur quoniam homo albus non eſt. Nuſqͣꝫ igitur albi ponenda eſt negatio in his q̄ ſimpliciter ⁊ ſine modo aliquo ponuntur niſi ad verbum quod totam continet propoſitionem. de his autem ſufficienter ſupraiam diximus. In his autem in quibus modus aliquiſapponitur: dubitatio eſt: an ad modum illum ponat̉negatiua particula: an locum ſuum ſeruet ad uerbuꝫſicut in his quoqꝫ propoſitionibus fiebat: que ſimplices ⁊ ſine vllo modo proponuntur. Nam ſi ſeruet locum ſuum negatiua particula. vt ponatur ad verbuꝫproprietas contradictionis excidit: ⁊ verum inter ſefalſumqꝫ non diuidit. Modus enim quidam eſt faciēdi aliquid: quotiēs dicimus aliquid poſſibile eſſe velneceſſe eſſe: vel quicquid huiuſmodi eſt. Ergo ſiquisdicat me nūc poſſe ambulare: idemqꝫ neget negationem ponens ad verbum quod eſt ambulare: dicatqꝫme poſſe non ambulare: affirmatio ⁊ negatio cōtradictorie de eodem dicte vere ſimul inuenientur. Menamqꝫ ⁊ ambulare poſſe ⁊ non ambulare manifeſtūeſt. Quod ſi in hoc modo poſſibilitatis non recte verbo particula negatiua coniungitur: etiam in his quoqꝫ que nullam habent differentiam: an ad modū anad verbum eſt ponatur negatio: cuſtodienda eſt talisoppoſitio: que huic ſpeciei propoſitionū cōuēiat quecum modo proferūtur: vt in hac propoſitione que dicit. ſocrates velociter ambulat. ſiue quis ita neget: ſocrates velociter nō ābulat: ad verbū ponens negationem: ſiue ſic. ſocrates non velociter ambulat. modo negatiuam particulam iungens: prope ſimile eſſevidebitur. diuidit enim cum affirmatione veritateꝫfalſitatemqꝫ vtroqꝫ modo aptata negatio. Sed quoniam ſunt plures modi: in quibus ſi ad verbum iungat̉ particula negatiua: non eſt negatio ſuperius enūciate affirmationis: iccirco ſeruanda eſt in omnibusẜm modum propoſitionibus iſta proportio: vt vno eodemqꝫ modo cunctarum fieri oppoſitiones dicanturvt in illis quidem negatio que ſimplices ſunt rem neget. In his autē que cum modo ſunt modū neget: vtin eo quod eſt. Socrates ambulat: rem ipſam .i. ambulat neget: adimatqꝫ propoſitio dicēs. Socrates nōambulat. In his autem que cum modo ſunt: rem qudem eſſe conſentiat: modum neget: vt in ea propoſitione que dicit. Socrates velociter ambulat: negatiodicat. Socrates non velociter ambulat: vt ſiue ambulet: ſiue non ambulet: nulla ſit differentia. Moduꝫ autem ideſt velociter ambulandi perimat ex aduerſo cōſtituta negatio quamqͣꝫ hoc in quibuſdam non ſit: ſimul .n. cum modo ipſo ⁊ rem perimi neceſſe eſt: vt ineo quod eſt Socrates poteſt ambulare: ſocrates nonpoteſt ambulare. ⁊ modum ⁊ rem modo ipſi coniuncta particula negatiōis intercipit. ſed hoc in his fere
euenit in quibus non fieri quidem aliquid dicitur:actui ipſius non additur modus ſed potius faciendiin futuro modus: vt ſi quis dicat Socratem ambulare poſſe: non ꝙ iam ambulet: ſed ꝙ eum ſit ambulare poſſibile. hic ſi poſſibili negatio coniungat̉ etiarem ipſam tuliſſe videbitur: de qua illa poſſibilitas ī̄dicabatur. ſi quis autem dicat quoniaꝫ Socrates volociter ambulat: facere eum aliquid dicit: modūqꝫ illiactui iungit: vt quemadmodum illud faciat: quod facere dicit quilibet agnoſcat. in his res quidem ꝑmanet: modus autem ſubruitur: vt ſupra dictum eſt. Acerte illud magis verius eſt dicendum: quod ſempehuiuſmnodi propoſitiones modum quidem auferunt.rem vero de qua modus ille p̄dicat̉: nō perimant ⁊ſens: qꝛ fiat atqꝫ agatur: manifeſtū eſt modum ab̓eenim eum quidem non ſubtractū eſt: ſed tantuꝫ henegatio velocitatem ab ambulatione diſiūxit. In hiautem que poſſibilitatem aliquid in futuro facienoper modum ponunt: nullus omnino actus ponitur:tantū modus ad quem modū iuncta negatio modumquidem perimit. Sed res illa de qua modus predicabatur non permanet: iccirco quoniam nec tunc cuꝫ īdicabatur cum modo aliquid fieri agiue propoſiteſt: vt ſi quis dicat ſocratem poſſibile eſſe ambularepoſitus quidem modꝰ eſt: res vero actu cōſtituta neſt. Non enim dictum eſt quoniam ambulat: ſed qneum poſſibile eſt ambulare. Hanc ergo poſſibilitatetollit negatio in propoſitione que dicit Socratem nōpoſſibile eſt ambulare. Sed in eadem propoſitiōe resde qua dicebatur modus ille non permanet. hoc auiccirco euenit quia nec in affirmatione quidem poſuteſt res de qua predicatus eſt modus. atqꝫ ideo nonnegatione perempta eſt res quippe quā negatio potam non inuenit: ſed tantum modum: qui etiaꝫ ab afirmatione conſtitutus eſt. Magna autem diſtantieſt an ad moduꝫ negatio ponatur an ad verbum.ſi ad verbum ponatur predicatum a ſubiecto diſitur: vt eſt Socrates non ambulat. Nam ambulat. qeſt predicatio a ſubiecto quod eſt Socrates diuiſueſt. Sin vero ad modum ponatur nō prediiecto diuiditur. Sed a predicatiōe potiꝰ diſiungit̉ modus vt in eo quod eſt. Socrates non velociter aml̓lat: non ambulationem a ſocrate ꝓpoſitiogit: ſed velocitatem ab ambulatione ideſt mopredicato. ⁊ hoc in his facilius euidentiuſqꝫ aquecūqꝫ ita predicant̉: vt ⁊ fieri ⁊ non fieri poſſe dicetur. Oportet autem quid ſit poſſibile: quid neceſſariuꝫ quid ineſſe diffinire: eorumqꝫ ſignificatidere: quod ⁊ nobis ⁊ ad huius loci ſubtilitaterit: quem tractamus: ⁊ ſuperiora quecuncgentibus dicta ſunt magis liquebunt: ⁊ analyſmentem nobis apertiſſima lucę vulgabit. (modi ſunt quos ariſtote. in hoc libro de inne diſponit. Aut enim eſſe aliquid dicit̉: aut cōtingeeſſe: aut poſſibile eſſe: aut neceſſe eſſe. Quorum contgens eſſe ⁊ poſſibile eſſe idem ſignificant. nec quicadiſcrepat dicere cras poſſe eſſe circenſes. Et riſus contingere cras eſſe. Circenſes: niſi hoc tantunꝙ poſſibile quidem poteſt priuatione ſubduci: cōgens vero minime. Contra enim id quod diciturſibile eſſe: ⁊ negatio poſſibilitatis infertur aliquql