Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
116v
Einzelbild herunterladen
 

De interpretatione ſecunde editionis lib. iiii.

nomen vel verbum opponūtur finito nomini vel verbo: quod eſt homo: currit. videbunt̉ ergo he negationes ẜm infinitum nomen vel verbum: que predicantur: ſed non ſunt. Maxime enim has negationes non eſſe conuincit: omnis negatio vel vera velfalſa eſt. autem dic̄imus non homo vel non curritlicet ſimplicia quoqꝫ finita homo .ſ. atqꝫ currit: nihil verum falſumue ſignificēt: tamē hec infinita multo minuſ aliquid verum aut falſum demonſtrant: ſimplicia veruꝫ aliquid falſumue ſignificent Iccirco dicimus infinitas dictiones ſimplicibus minus verum aut falſum monſtrare: Sed quāqͣꝫ nihil verūfalſumue deſignet ſimplex nomen aut verbum: tamēdefinitum quidam proponit in eo eſt homo finitūquiddam eſt vna ſpeciēs. Is v̓o qui dicit non homopreſentem quidem ſpeciem interimit infinitas tamēalias dat intelligere ip̄as nihil ponēs. Quocirca quāqͣꝫ finita verba vel nomina per ſe vera vel falſa eſſenon poſſunt: niſi cum alijs iuncta ſint: tamen lōge minus veritatis aut falſitatis capacia ſunt nomina infinita vel verba. que nec hoc ipſum quidem quod ſignificant ponunt: ſed illud quidem perimunt nihilqꝫ perſe aliud in ſignificatione conſtituunt. Poſtremo propinquius ad veritatis vel falſitatis finita ſunt intellectus. Minus igitur vera vel falſa eſt dictio nominisinfiniti quā alicuius ſimplicis finiti vocabuli Significat autem. eſt omnis non homo iuſtusnulli illarum idem. nec huic oppoſita ea que eſteſt omnis non homo iuſtus. Illa v̓o que eſt. omnisnon iuſtus non homo. illi que eſt. nullus iuſtushomo. idem ſignificat. Poſtqͣꝫ de propoſitionibus infinitum habentibuspredicatum ſufficienti diſputatione locutus eſt: earūqꝫ oppoſitiones oſtendit: conſequentiaſqꝫ demonſtrauit: in medio de infinitis nominibus non eſſentnegationes breuiter pernotauit. Nunc redit ad easpropoſitiones que ſubiectum habent infinitum predcatum v̓o vel finitum vel infinitum: primum quidēan eedem ſint idemqꝫ ſignificent habeantqꝫ ordinealiquam conſequentiam he ꝓpoſitiones que ex inſinito ſubiecto ſunt. cum his que ex infinito predicatoſunt vel ex vtriſqꝫ finitis: docet. Ait enī has duaspoſitiones que ſunt. eſt omnis non homo iuſtus. nonomnis eſt iuſtus non homo nulli illarum idem ſignificare: que aut ex vtriſqꝫ finitis ſunt: aut ex predicatoinfinito. diſponantur quidem ille: que aut ex vtriſqꝫ finitis ſunt: aut ex predicato infinito. primumdem ponatur ſimplex affirmatio vniuerſalis: ſub hanegatio vniuerſalis ex predicato infinito ſuꝑiori ſimplici affirmationi conſentiens. Contra v̓o ponat̉ vniuerſalis ſimplex negatio. ſub hac vniuerſalis ex infinito predicato affirmatio: quas conſtat ſibimet conſentire precedente affirmatione vniuerſali que eſt exinfinito. ſcilicet predicato.Nullus ē iuſtus AEſt omnis iuſtusTo. piʳP FCj5Eſt oīs iuſtꝰS Nullus ē iuſtCum igitur ita ſint affirmationes negationes poſite que ſimplex quidem ſubiectum habent: infinitum

v̓o vel ſimplex predicatum: nūc Ariſtoteles dicit: qm̄he propoſitiones que ſubiectum habēt infinituꝫ: nuli illarum ſuperiorum quas diſpoſuimus idem ſigniſicant. hec enim que dicit eſt omnis non homo iuſtus:non cōſentit ei que dicit eſt omnis homo iuſtus: necrurſus ei que dicit eſt omnis homo iuſtus nec hisrurſus que ſunt. nullus eſt homo iuſtus: vel nullus enhomo non iuſtus. he eniꝫ omnes hominem ſubiectūhabent: ille vero non hominē. Quocirca nec huiꝰ negatio .i. vniuerſalis affirmationis ex infinito ſubiectoparticularis .ſ. negatio. cum nulla earum que finitumhabent ſubiectum: poterit conſentire. Ea enim quedicit non eſt omnis non homo iuſtus: neqꝫ cum eaque proponit eſt omniſ homo iuſtuſ: nec rurſus cumea que proponit eſt omnis homo non iuſtus nec cuꝫhis que enunciant. nullus eſt homo iuſtus: vel nuilus eſt homo non iuſtus. Sed hoc dicit quoniamex infinito ſubiecto propoſitiones diuerſe ſunt hisſunt vel ex finito predicato vel ex infinito ſubiectotmen finito. poſſunt enim diuerſe quidem eſſe predicetiones idem tamen aliquotiens ſignificare: vt ea quedicit omnis eſt homo iniuſtus cum diuerſa ſit ab eaque dicit nullus eſt homo iuſtus: idem tamen aliquādo ſignificant: ſi affirmatio priuatoria preceſſerit. īctum eſt enim affirmationibus precedentibus negationes ſine dubio ſequerentur ergo hoc non diquoniam diuerſe ſunt propoſitiones ex infinito none ſubiecto his que ſunt ex predicato vel finito vel īfinito ſubiecto tamen finito: ſed omnino ſibi eſentiant: vel non idem ſignificet .i. tota ſint virtutepoſitionis diſſimiles. Atqꝫ quidem hec dixit de hisīfinitū ſubiectū haberēt īfinitū v̓o vel finitum predicatū. vēit aūt nūc ad ipſaꝝ cōſequētias ex īfinitonomīe ſubiecto conſtāt: ex vtroqꝫ infinito ſicut ſupra cōſequētiā earū ex vtriſqꝫ finitis erāt vel ex īnito p̄dicato docuit: ita quoqꝫ ecōuerſo que ex vtriſqꝫ īfinitis noībꝰ cōſtāt: vel ex īfinito noīe ſubiecto: ad ſe hn̄t cōſequētiā: mōſtrat dicēs. Illa v̓o queoīs iuſtꝰ. illi ē nullus iuſtꝰ idē fificat: has tm̄ duas ꝓpoſitiōes mōſtrat affirma.ſ. vl̓em ex vtriſqꝫ infinitis: dicit. oīs iuſtꝰ hiei cōſentire ē vniuerſalis negatio ex ſolo īfinito ſuiecto: que dicit. nullus iuſtꝰ. In his autē ſubaditur particula ē: vt ſit tota ꝓpō. oīs iuſtꝰ ē rurſus nullꝰ iuſtꝰ ē. ſicut ī his que finitumhabebāt ſubiectū: īfinitū v̓o vel finitū p̄dicatū: affimationē ex finito ſubiectio vl̓ īfinito p̄dicato. .ſ.dic̄ ē oīs iuſtꝰ: ſeq̄bat̉ ſimplex vl̓is negatio:vtriſqꝫ finitiſ cōſtat: nullꝰ iuſtꝰ ē. Ita quoqꝫ ī hiſimutatis tm̄ ſubiectis idē vēit. ſic̄ illic negatio exvtriſqꝫ finitꝭ vl̓is ſeq̄bat̉ affirmationē ex finito ſub̓o infinito p̄dicato: Ita quoqꝫ affirmationē ex vtriſqꝫinfinitis vl̓eꝫ ſequit̉ negatio ex īfinito ſub̓o. Ip̄a quqꝫ vl̓is has duas ꝗdē ꝓpoſitiones aſcripſit ſolaꝫhis conſequētiā ſpectans. Ceteras āt qꝛ putabat ītellectu faciles ꝑſequi neglexit. Nos aūt eas ne ꝗd relictū videat̉ apponimus: eſt enī conſequētia hocEſt omnis non homo non iuſtusNullus non homo iuſtus eſtEſt omnis non homo iuſtuſNullus non homo non iuſtus eſtQuidam non homo iuſtus eſt