Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
110v
Einzelbild herunterladen
 

De interpretatione editiōis ſecūde liber. iiii.

ſiue: dūmō p̄dicatiōeꝫ alias īfinitā: alias v̓oſumat finitā tūc ē tertiū adiacēs pr̄. Exerce̓ igit̉ ītelligētiā nrāꝫ acūmēqꝫ ph̓s voluit reꝝ oīuꝫ ſolertiſſimꝰ ſcpͥtura falſa ꝯfūdere: qn̄ autē ea que ſupradixit. colligēs ait. Eſt enī hoc loco: eſt hoī adiacet.Hoc ſentit: qm̄ ī hac ꝓpoſitiōe: que dicit: iuſtꝰ ē:quā ſupra ꝓpoſuerat: iuſtꝰ hoīe p̄dicat̉. ē āt adiacēſiuſto adiacebit hoī. ī ea: dicit. iuſtꝰ ē qm̄ iuſtuſ p̄dicat̉ hoīe: ē āt adiacꝫ. ē ergo hoī quoqꝫadiacebit. Hoc enī ē: qd̓ ait. ē enī hoc loco ē hoīadiacet. ſi iuſtꝰ pater de hoīe: ē autē eſt adiacet iuſto: hoī quoqꝫ adiacebit: vt dictum eſt. Hācquoqꝫ ſcripturā emēdādā: faciēdūqꝫ alex. opīat̉hoc. Sicut pͥus quoqꝫ expoſuimꝰ. Eſt enī hoc loco ē iuſto iuſto adiacet. Sꝫ ordo ꝗdē totiꝰ ſētētiediligēter expoſitꝰ ē. ſiue illa ſcriptio ſit: ſiue illa: neutra enī mutāda ē. Et vna ꝗdē plus hꝫ exercitij: alterav̓o facilitatis: ſꝫ ad vnā inteligētiā vtraqꝫ ꝓueniūt.Reſtat igit̉ vt ait. Quare idcircoqͣttuor iſte erūt:qͣꝝ ꝗdē due ad affōeꝫ ſe hn̄t ẜm ꝯn̄tiā vt pͥuatiōes:due v̓o mīme. diligētiꝰ exponamꝰ: Locꝰ enī magnabreuitate ꝯſtrictus ē: nimia ſubtilitate ac obſcuritate difficil̓: hūc ꝗdē in prīa editiōe huiꝰ oꝑis trāſcurrētes expoſuimus. atqꝫ ī eo breuiſſimā: vt ī alijs:dedimus expoſitionē. Nūc autē ꝗd in ſe ſēſus habeatveri: quid hac breuitate latitet: qͣꝫtum facultas ſuppetit: nos ipſi patefaciamꝰ: qͣꝫtū valet: animꝰ lectoris ītēdat. Cui ſi forte paulo obſcuriora vidētur: reꝝīputet difficultati: ſi ꝟo planiora quā putauerit: ſuogr̄am debebit acumini. Sed priꝰ ꝗd hoc loco herminiꝰ arbitretur: quā poſſibiliter expediā. Ait herminius tribus modis īfinito noīe ꝓpōnes poſſe proferri. aut .n. infinitū ſubiectū hn̄t: vt iuſtꝰ ē: aut infinitū predicatū: vt homo iuſtus eſt: aut infinituꝫſubiectū īfinitū p̄dicatū: vt iuſtus ē. Ha igitur īquit quecūqꝫ ad p̄dicatū terminū hn̄t no īfinitū ſimiles ſūt his: que aliquā denūciāt priuationē. Denūciāt āt pͥuationē hec dicunt: īiuſtꝰeſt: īiuſtus ē: ergo iſtiuſmodi que: ꝓponuntur īiuſtus eſt: homo īiuſtus ē: ille īquit cōſētiuntque ſūt ex īfinito p̄dicato: vt ea ē iuſtꝰ ē:iuſtus ē. Idē enī ē inꝗt hoīeꝫ iniuſtū: qd̓ hoīeꝫ iuſtū. Ille vero que hn̄t aut ſubiectū īfinitū: vt eſt iuſtꝰ ē. Aut vtraqꝫ īfinita: vt ē iuſtꝰ ē cōſētiūt ad pͥuatoriā ꝓpōnem que ē iniuſtus ē:Nulla .n. ſimilitudo ē eiꝰ ꝓpōnis que ē: iuſtꝰ ē: eius que dicit iniuſtus ē. Nec vero eius que proponit iuſtꝰ ē: eiꝰ que enūciat: iniuſtꝰē. Nāqꝫ ille īfinitū nomē hn̄t ī p̄dicatione: hee priuatorijs cōſētiūt. Ille vero ꝓpōnes que aut ſubiectūhn̄t īfinitū: aut vtraqꝫ īfinita priuatorijs lōge diuerſe ſūt. Sed hic herminiꝰ lōge a toto intellectu rōneſentētie diſcrepās has īterpoſuit: que aut ex vtriſqꝫfinitis: aut ex ſubiecto fierēt īfinito. Qd̓ aūt eſſetait ẜm cōſequētiā: vel que due haberēt ſe ẜm cōſeq̄ntiā vt pͥuationes: que vero: exponens nihil planūfecit: ſenſus nihilo magis āte expoſitionē Herminij quā poſt expoſitionē obſcurū ē. Nos autē porphyriuꝫ ſequētes: eiqꝫ doctiſſimo viro cōſētiētes hec dicimꝰ qͣtuor propoſitiones: qͣrū due quidē ex finitisnoībus ſūt: due vero ex īfinitis noībus p̄dicatis. Sūtautē ex finitis noībus hoc modo: affirmatio eſt iuſthomo: negatio non eſt iuſtus homo. Ex īfinitis veronominibus predicatis affirmatio eſt que dicit eſt noniuſtus homo: negatio que promit: non eſt non iuſtus

homo. Sed has ex infinitis nominibus predicatispoſitiones ī reliquo ſermone infinitas vocabimꝰ: vtaffirmatio infinita ſit in hac expoſitiōe ea que dicit:eſt iuſtꝰ homo. negatio īfinita ea que dicit: non eſtnon iuſtus homo: vt quod dicturi eramꝰ propoſitionēex īfinito noīe p̄dicato: hāc īfinitā nominemꝰ: illas ātduas nullū nomē hn̄t īfinitū nec ſubiectū nec p̄dicatum: ſimplices vocemꝰ. Sunt ergo ſimplices ꝓpoſitiōes hec: ē iuſtꝰ: ē iuſtꝰ. Priuatorias ātpoſitōnes voco: quecūqꝫ hn̄t priuationē: pͥuatorie ātſūt hoc: ē iniuſtꝰ: hec .n. iuſtitia ſubiectū pͥuat rurſus ē īiuſtus: hec rurſus īiuſtitia ſubiectūpriuat: ergo ſint due ꝓpōnes ſimplices vna affirmatiua altera negatiua: ſint alie due pͥuatorie: eaꝫquoqꝫ. vna affirmatiua altera negatiua: necnō etiaꝫſint alie due īfinite: affirmatiua rurſus negatiua:co qm̄ quēadmodū ſe pͥuatorie ꝓpoſitōes affirmatio.ſ. negatio ad affirmationes negatiōes ſimplicehabuerīt: ſic ſe habebūt: que ſunt īfinite ad eaſdemipſas .ſ. ſimplices .ſ. ẜm ꝯn̄tiā: qd̓ āt dico tale ē: diſpenātur priꝰ due ſimplices .i. affirmatio dicit eſt iuſtꝰ. rurſus negatio que dicit ē iuſtus. ſub hisāt diſponātur priuatorie: ſub affirmatiōe ꝗdē ſimpl̓ci priuatoria negatiua ſub negatiua ſimplici affirmtiua priuatoria: vt ſub ea que dicit ē iuſtꝰ ponaque dicit ē īiuſtꝰ: ſub ea dicit ē iuſtꝰponatur ea que proponit ē īiuſtꝰ. rurſus ſub pͥuatorijs diſponātur īfinite: ſub affirmatiōe affirmatioſub negatiōe negatio: ſub affirmatione ꝗdeꝫ pͥuatoria: dicit ē īiuſtꝰ diſponatur affirmatiua īfinit.ē iuſtus ſub negatiua ꝟo pͥuatoria dicitiuſtꝰ ponat̉ negatio infinita dicit ē iuſtuhomo: hoc autem ſubiecta deſcriptio docet.Affir. Eſt iuſtꝰ. ſimplices ē iuſtꝰ NegNeg. ē īiuſtꝰ priuatorie ē iniuſtꝰ AffirNeg. ē iuſtꝰ infinite ē iuſtꝰ Affir.Is igitur ita diſpoſitis dico: qm̄ quēadmodum ſe hn̄t priuatorie .i. affirmatio negatio dicūt ē iniuſtus: ē īiuſtus aUInmplices ꝓponūt ē iuſtus: ē iuſtiꝰhomo: ẜm cōſequētiam: ſic ſe hēbunt etiā infinitepoſitiones affirmatio negatio hee .ſ. que ſūt eſt niuſtus: ē non iuſtus homo: ad eaſdeꝫ ſimpliceque ſunt: eſt iuſtus homo: non eſt iuſtus homo: vidmus que ſit ſimpliciū priuatoriarū conſequentia:vtrum ſe ſic habeant infinite ad ſimplices: quēadm ſe hn̄t pͥuatorie ad eaſdē ſimplices cognoſcamudiſpoſite igitur ſunt ī primo quidem ordine ſimplices propoſitiones affirmatio ſimplex queſtus homo: negatio ſimplex que dicit non eſt iuſtuhomo. Sub his: ideſt ſub affirmatione ſimplici dunegationes vna priuatoria que eſt eſt iniuſtus homo: altera infinita que eſt non eſt non iuſtus homoSub negatione vero ſimplici que dicit non eſt iuſtuhomo: due affirmationes vna priuatoria: que diciteiniuſtus homo: altera infinita que dicit: eſt non iuhomo: illud quoqꝫ in deſcriptione videndum eſt:angulariter ſe affirmationes negationeſqꝫ reſpiciūt.nam affirmatio que eſt ſimplex eſt iuſtus homo:gulariter ſe contra reſpicit vtraſqꝫ affirmationes infinitam: ſcilicet priuatoriam que ſunt: eſt iuſtushomo: ē īiuſtus. Rurſus negatio ſimplex quenon ē iuſtus angulariter reſpicit duas negatidesinfinitaꝫ