Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
110r
Einzelbild herunterladen
 

De interpretatione editionis ſecūde liber. iiij.

Homo iuſtꝰ ē oppoſitio vna Homo iuſtꝰ ēAffir. ex īfinitoNegatio ex īfinito iuſtꝰ ē oppoſitio vna iuſtꝰ ſi eſt Simplices ī ſuprapoſita deſcriptione ꝓpōnes vocaui: in quibꝰ nomē p̄dicat̉: vt iuſtꝰ ē: iuſtꝰ ē.Ex īfinitis aūt in ꝗbꝰ nomē īfinitū pͥncipal̓r p̄dicat̉:vt non iuſtꝰ ē: homo non iuſtus ē. Siue āt ē primo pr̄ ſiue poſtea idē ē nec hoc turbet Ariſto. ē. dixit: nos v̓o poſteriꝰ: ſed idē eſt. fiūt igit̉ oppoſitiōes due ꝓpōes qͣttuor: ꝓpōnes ex ſenario ꝓpōnūnumero ad pauciora reducte ſūt. Si enī ſimplicesex duobꝰ terminis fuiſſēt: hoc eēnt: eſt:eſt. iuſtꝰ ē iuſtꝰ eſt. iuſtꝰ ē. iuſtꝰ ē. eēnthee ſex ꝓpōes. Poſſet quidē adici hoc etiā: vt de infinito noīe ſubiecto fierēt ꝓpōnes: vt ē: ē: ē. Sꝫ de his poſteriꝰ dicit. Nūc aūt ſex ille ſimplices in qͣttuor reducte ſunt: idcirco res ſimplicesiūcte naturaliter redeūt pauciores. Cōiūctio enī ipſa nūeꝝ minuit: vt ſi ſint. x. res ſingule ſingul̓ iungātur: vt bine fiāt: ꝗuariꝰ nūerꝰ cōiūctiōis redit. Itaenī hoc ſex erāt ꝓpōnes (vt ſupra docui) ſimpliciter dicerēt̉: ſed hec aſtricte ſūt cōiunctione diminute ſūt. ꝓpoſuerūt iſte qͣttuor ē: ē:iuſtꝰ ē: iuſtꝰ ē: hec cōiūctiōe in duas reducte ſūt:iūctꝰ enī iuſto duas ꝓpōes fecerūt iuſtꝰ ē: iuſtꝰ eſt. Rurſus ad eūdē ip̄m hoīnē infinitūpater. alie due ꝓpōnes ex infinito p̄dicato rationabiliter oriūtur iuſtꝰ ē: iuſtꝰ ē. quoꝝ dueoppōes ſūt: ꝓpōes v̓o qͣtuor. Ita igit̉ ex ſex ꝓpōnibꝰ.i. ē: ē. ē iuſtꝰ: ē iuſtꝰ: ē iuſtꝰ ē iuſtꝰ. Que ſint ſex ꝓpōes tres tm̄ hn̄t oppōes: homoiuſto iuſto ſubiectꝰ qͣttuor ſolas ꝓpōnes fecit: duplicē v̓o oppōeꝫ. Qui vero dixerīt nueroſioresfieri ꝓpōes ex his: in ꝗbꝰ ē adiacens pater. quaꝫ exhis duobꝰ terminis cōſtarēt: illos ītellexiſſe re naturā māifeſtū ē. Que ita fert. vt ſemꝑ ex pluribus ſimplicibꝰ rariores redeāt res paucioreſqꝫ cōiuncte. Ait igitur ī his ī ꝗbus ē tertiū adiacens pater: vthoc ait tertiū ad p̄dicationē referat̉ potius qͣꝫad ordinē: vt ipſe diſtinxit dicēs. Dico āt vt ē iuſtus: eſt tertiū dico adiacere nomē vel verbū ī affirmatione: īꝗt tertiū p̄dicari. Sed adiacere tertiū: ſedad ordinē .ſ. ad p̄dicationē refert vt tertiū quidemadiaceret. Adiacēſ āt p̄dicaret̉ .i. ſimpliciter p̄dicaretur. Neqꝫ .n. ſuperiꝰ ē terminatū: vt ī ꝓpōne eſt: ſitterminꝰ. Atqꝫ ideo ſi ꝗs reſoluere p̄pōnes velit ī ſuisterminis: ille reſoluit in eſt. Sed ī eo ē iuſtus: erūt duo termini ſubiectꝰ quidē: p̄dicatꝰ veco iuſtꝰ. Eſt āt adiacēs p̄dicat̉ tertiū adiacēsī terminis: ſed ī qͣlitate potiꝰ ꝓpōnis (vt dictū eſt) accipitur. Nomē āt vel verbū ait ē ꝓpter hanc cauſamtertiū .n. nomē adiacere dixit ē: vt doceret prīa duo .ſ. iuſtus: idcirco aūt ait nomē vel verbū: qm̄verba quoqꝫ noīa ſūt. Hoc āt priꝰ dixit dicēs: ip̄a ẜmꝰ ſe dicta verba noīa ſūt. Poſtqͣꝫ igit̉ dixit: ꝗovellet oſtēdere id qd̓ ait ē tertiū adiacēs p̄dicatur:qm̄ qͣꝫtū ad ordinē ad p̄dicationē refert̉: ſubter expoſuit quot fierēt ꝓpōnes dicēs. Quare quatuor iſteerūt. Dixit āt ī his qͣtuor cōem accidētiā: quā paulopoſt diligēter exponā. Quod aūt accidit hoc ē. Cumſint hec qͣtuor ꝓpoſitiones: qͣs poſiturus ē. Due ipſaꝝſeſe ad affirmationem negationē ita habebūt ẜmꝯfitiā vt priuationes. Due vero minime. Sed hāc inhis ꝓpoſitionibus accidentiam paulopoſt demōſtrabo. Nūc āt illud reſpiciamꝰ quēadmoduꝫ ipſe qͣtuor

fieri ꝓpoſitiōes dicat. Ait enim dico aūt qm̄ ē aut iuſto adiacebit aut iuſto. Fiet .n. duplex ꝓpoſitio. Siaut iuſto aut iuſto ē adiacet hoc: ē iuſtꝰ homoeſt iuſtus homo. Quare īquit ſi ē affirmatiuopoſitū nūc quidē iuſto nūc aūt non iuſto geminas fecit ꝓpoſitiones .ſ. affirmatiuas: idem quoqꝫ eſt negatione cūiūctū .i.: geminas quoqꝫ facit negationes. Eas .ſ. ſūt: ē iuſtꝰ: ē iuſtus:hoc ē āt qd̓ ait. Dico aūt qm̄ ē aut iuſto aut iuſtoadiacebit. Si .n. adiacet iuſto facit hāc affirmatiōeꝫEſt iuſtꝰ: ſi adiacet iuſto: facit hāc affirmatio: e iuſtus. Quare ēt negatio iūcta ē idē facit: hec igit̉ negatio ē: copulata iuſto iuſtoduas faciet negatōes cōtra eas: quas ſupra diximꝰ:ꝓpoſitōes. Si .n. addat̉ iuſto: talē facit negationem: ē iuſtus homo: ſi iuſto: ſi ē iuſtus: hoc ātcur euenit: qm̄ ē ē iuſto: iuſto adiacet: ē cumiuſto iuſto duas faciēs ꝓpoſitiones. ē iteruꝫnegatio iuſto iuſto alias duas negatiōes. Exꝗbꝰ qͣtuor due oppōnes ſūt: vt ait ſupra. Qn̄ ē tertiūadiacēs pr̄: dupl̓r dn̄r oppōnes. Quare ſēſus ſeſe totꝰ hoc hēat. Sꝫ qm̄ ē quoqꝫ alia deſcriptio lociſic dicit. Dico āt qm̄ ē aut hoī adiacebit aut hoī:qͣre negatio: qͣtuor ergo ꝓpoſitōes erūt. Intelligimus āt diximus ex his que ſubſcripta ſūt. Eſt iuſtus: huiꝰ negatio: ē iuſtꝰ. Eſt iuſtꝰ. huius negatio: ē iuſtꝰ: ē enī hoc loco ē hoīhoī adiacet. turbabat expoſitores. dubitabāt quidhoc eēt ſupra dixiſſet. Dico āt qm̄ ē aut hoī adiacebit aut hoī. ī eoꝝ exēplo diſpōne ē ſi appoſuithoī aūt hoī: ſed iuſto iuſto dicēs. Intelligimꝰ ꝟoqd̓ dr̄ ex his ſubſcripta ſūt: ē iuſtꝰ: huiꝰ negatio: ē iuſtꝰ. Eſt iuſtꝰ: huiꝰ negatio: ē iuſtꝰ. poſtqͣꝫ iuſto iuſto ē appoſuit qd̓ an̄ dixit ſꝫad hoīeꝫ hoīeꝫ ē adiacere ꝓpoſuit. Poſtea īfert.Eſt .n. hoc loco hoī adiacet hoī: poſuerat iuſto iuſto ē ē adiacere: vn̄ Alex. quoqꝫ dicit ſcripture culpā philoſophi recte dicentis: emendā ſcripturā: ſꝫ oportuit cōfūdi: ſi hoīehoīe iuſtū iuſtū ītulit. hec enī exēpla ſunt potiꝰquā ꝓpōnis neceſſitas: .n. dixit ē hoī hoī adiacere ita ſumpſit: tāqͣꝫ ſi p̄dicaretur: vt ī eo ē ſocrates ē: vel rurſus ſocrates ē. Ergo volensſumere qd̓cūqꝫ p̄dicatū: nūc ꝗdē ſimplex: nūc āt īfini: ītulit iuſtū iuſtū īdifferēter hn̄s anp̄dicaret̉: an iuſtꝰ iuſtꝰ: ſolū ī p̄dicato al̓s ſume̓inom̄: al̓s īfinitū nom̄. ergo oportuit alex. cōturbariAlioſqꝫ ī hac ſcriptōe ī nos ph̓us exerce̓ voluit: ſic̄porphyriū: herminiū turbabat: dicūt exemplahec finiti p̄dicati īfiniti: ī ꝗbꝰ qd̓libꝫ p̄dicatū ſiteq̄ accipi oporteret: vl̓ ſic dixiſſet hoī hoī adiacere ē ē: albū albū poſtea ītuliſſet ſuffice̓t. hoc.n. illud p̄dicatū alias finitū alias īfinitū ſume̓ ībuſcūqꝫ noībꝰ eq̄ oꝑꝫ: hoī ait hoī adiace̓ ē:poſtea ītulit iuſto iuſto: ſubiecit hoīem: itaputādū ē tāqͣꝫ ſubiectis .i.: loꝗ voluerit:poſtea errorē ītulerit ī p̄dicato iuſto iuſto: ſꝫ potiꝰ ip̄ꝫ hoī hoī ita ſumpſit: tāqͣꝫ ī aliquo p̄dicaretur vt ſic̄ dcm̄ ē: ſocrates ē: ſocrates ē: hic ergo pr̄. rurſꝰ ſi ꝗs dicat iuſtꝰ ē iuſtꝰē: nihil differt. eodē .n. p̄dicatū ī vna ꝓpōne ſimplex ſūptū ē. In altera īfinitū: velut ſi dicā nix alba ēnix alba ē: eodē: ergo culpāda ē ſcripturapͥus ꝓpoſuiſſꝫ hoī hoī adiacere ē iuſtū iuſtū intulit. Nihil .n. īter eſt ſiue iuſtū aut iuſtū p̄dicet̉: ſiue