De interpretatione ſecunde editionis li. ii. 5
qm̄ hec falſa eſt: vera eſt quidā hō iuſtus non eſt. Etrurſus in eo ꝙ ē: nullꝰ hō iuſtꝰ eſt: qm̄ falſa negatioē: v̓a eſt affirmatio ꝗdā hō iuſtꝰ ē: hec aūt vl̓is affirmatio ⁊ ꝑticularis negatio q̄ ſunt angulares: ⁊ vl̓isnegatio ⁊ ꝑticularis affirmatio: q̄ ip̄e quoqꝫ ſūt angulares ꝯͣdictorie noīant̉. Et hec illa ē quā q̄rit ꝯͣdictio in qͣ vna ſemꝑ vera altera ſemꝑ falſa ſit. Suꝑioris aūt diſputatiōis integrū deſcriptionis ſubdidimꝰexēplar: quatenus qd̓ aīo cogitationeqꝫ cōceptū eſt:oculis expoſitum memorie tenatius infigatur.Affirmatio vl̓isNegatio vl̓isnullꝰ hō iu. ēoīs hō iu. ēcotrarieꝗdā h. iu. ſ̄i ēꝗd. hō. iu. ēſubꝯͣrieaffir. ꝑticularꝭNegatio parti.LHis ergo ita ſeſe hn̄tibus indefinitas ꝓpōnes ſingulareſqꝫ videamus. ⁊ primū de indefinitꝭ diſputandūeſt. Indefinite igitur ꝑ ſe v̓itatē falſitatēqꝫ nō diuidūt. ⁊ enim cū dico hō iuſtꝰ ē hō iuſtꝰ nō ē: vtraſqꝫveras cōtingit eē indefinitas. quocirca eas a ꝯͣdictōeſeꝑamꝰ. ꝯͣdictio nāqꝫ ꝯſtituit̉ (vt ſepe dcm̄ eſt) eo ꝙnūqͣꝫ vtreqꝫ vere aut vtreqꝫ falſe reꝑiri q̄ āt: ſꝫ vnaſꝑ veritatis: altera falſitatꝭ capax ē. Sꝫ q̄ vl̓itatē ꝓfeūt indefinitā: ille definitaꝝ ꝑticulariū viꝫ tenēt: taleenim ē ꝙ dico hō iuſtꝰ ē: tāqͣꝫ ſi dicā quidā hō iuſtꝰē. ⁊ rurſuſ tale ē ꝙ dico hō iuſtꝰ nō ē: tāqͣꝫ ſi dicā quidā hō iuſtꝰ non eſt. hoc illa res approbat: ꝙ quēadmodum definite ⁊ ꝑticulares in aliꝗbꝰ vere eſſe pn̄tin aliquibꝰ veꝝ falſūqꝫ diuidūt: nūqͣꝫ v̓o vtraſqꝫ falſas eē ꝯtingit ita quoqꝫ in indefinitis vl̓e ſignificantibus vtraſqꝫ ſil̓ veras eſſe contīgit: vt in eo ꝙ dicimꝰhō iuſtus eſt: hō iuſtus non ē. vtraſqꝫ falſas ꝓferre īpoſſibile eſt: ſꝫ vnā veram: alterā falſam in his facilime reꝑimꝰ in his .ſ. terminis ꝗ naturaliter ⁊ neceſſario ſubiectis ſubſtantiis inhereſcūt ⁊ in his ꝗ ineſſenon pn̄t: ut qm̄ aīal hoī ex neceſſitate ineſt ſiꝗs dicathomo aīal ē: idqꝫ neget̉ hō aīal non ē: vel hō lapis ēhō lapis non ē: vna vera ſtatī falſa altera reꝑit̉: atqꝫiō he cōtra vniuerſales vniuerſaliter p̄dicatas faciūtꝯͣdictionem. Nam ſi cōtra illam que eſt oīs hō iuſtuseſt: hō iuſtus non eſt in oppoſitiōe cōſtituat̉: vna ſēꝑ v̓a eſt: altera falſa. Et ſi cōtra eā que eſt nullꝰ hō iuſtus eſt. indefinita propoſitio que eſt hō iuſtus eſt oꝑponatur: veꝝ inter ſe propoſitiōes falſumqꝫ diſtribuunt: ſicut definite quoqꝫ vniuerſaliū propoſitiōes ſecundum particulares atqꝫ vniuerſales oppoſite qͣꝫ titates contradictorias faciūt oppoſitiones. Quare cōſtat eas que vl̓em non vniuerſaliter proferūt: ⁊ ſuntindefinite: neqꝫ particulare: neqꝫ vniuerſale proferentes. ipſas quidē non ſemꝑ inter ſe verū falſumqꝫ diuidere: particularibus tn̄ definitis eē conſimiles. Singulares v̓o que ſunt: vnū oppoſitiōis modū inter ſetenent. has ſi ad idem ſubiectum: ad idē p̄dicatū: adeandē partē: ad idē tempus: ad eandē relationē eodmō propoſueris. inter ſe veꝝ falſuꝫ ve diſtribuūt: vteſt ſocrates iuſtus eſt: ſocrates iuſtus nō ē. Sūt igit̉due contradictiōes vna que ſit in vniuerſalibꝰ angu
lariter particularibꝰ cōtrapoſitis: altera que ſit ī ſingularibus cuꝫ oībus his quas in ſophiſticis elenchisexpoſuit determinatiōibus expoſitis. quare quoniaꝫquemadmodū ſe habeāt propoſitiōes: quoqꝫ mō faciant contradictorias oppoſitiōes oſtēdimus: ad ipſaAriſt. verba veniamus: in quibꝰ per hec ante cognitafacilis poterit euenire cognitio. Suꝑioris deſcriptionis intelligentiam plenius notat. Ait enī qn̄ res vniuerſalis vniuerſaliter deſignat̉: ⁊ eā ꝗs vniuerſaliteraffirmat ſi eādē aliuſ vniuerſaliter neget. ita ſibimetcomꝑatas propoſitiones eſſe ꝯͣrias. Atqꝫ in hoc ſuaꝫſententiā māifeſtiꝰ on̄dit. Ait enī dico autem vniuerſalem enunciationē in vniuerſali: vt oīs hō albus eſt.nam cuꝫ vniuerſalis ſit homo: in vniuerſali hoīe vniuerſalis eſt enūciatio: ꝑ quaꝫ dicit̉ oīs homo. Res ergo vniuerſalis .i. hō ꝑ oīs que eſt determinatio vniuerſaliter p̄dicata ē ⁊ hoc affirmatiue. negatiue v̓ovniuerſaliter ita dicetur nullꝰ homo albus eſt. nulluseniꝫ vl̓itas vniuerſalitati q̄ eſt hō adiecta ē hoc mōigitur. vniuerſale vniuerſaliter enunciantes affirmatio ⁊ negatio contrarie ſunt: ſicut ⁊ ipſe teſtat̉: ⁊ nosin ſuperiori expoſitione digeſſimus.¶ Quando autem in vniuerſalibus non vniuerſaliter: non ſunt contrarie: que autem ſignificantur eſteſſe aliquando contraria. dico autem non vniuerſaliter enūciare in his. q̄ ſūt vniuerſalia ut ē albꝰ hōnō eſt albus homo. cū enim vniuerſale ſit hō. nonvniuerſaliter vtitur enunciatione. omnis nāqꝫ nōvniuerſale ſignificat. ſed quoniam vniuerſaliter.¶ Uolenti indefinitā propoſitionem qualis eſſet on̄dere: non mō auferenda fuit ab vniuerſali termino vniuerſalis determinatio: veꝝ etiaꝫ particularis: ⁊ oportuit dici hoc modo. Qn̄ autē in vniuerſalibus nō vniuerſaliter neqꝫ ꝑticulariter non ſunt contrarie. Nuncautem qm̄ non addidit neqꝫ ꝑticulariter: videt̉ nonde indefinitis: in quibus neqꝫ vniuerſalitas neqꝫ ꝑticularitas adeſt: ſed tantū de ꝑticularibus loqui: a ꝗbus ſolum vniuerſale non ēt particulare ſubtraxit: ſꝫquid velit on̄dere ipſe cōuenientibus exēplis edocuitNō enī ꝓpoſuit exēpla ꝑticularis ꝓpoſitiōis ſed indefinite. Ait .n. dico autē non vniuerſaliter enunciarein his que ſunt vniuerſalia: vt eſt albus homo nō eſtalbus homo. Qd̓ ſi particularem mōſtrare voluiſſet:ita diceret vt eſt quidam hō albus: non eſt quidā hōalbus. ſed qm̄ ꝑ exemplum quid vellet oſtendit. Nosquoqꝫ ſuꝑiori propoſitioni que eſt. Qn̄ autem in vniuerſalibus non vniuerſaliter deeſſe putemus aut ꝑticulariter: vt ⁊ particularitatem ⁊ vniuerſalitatem extota auferat dictione: vt poſt exempla docuerunt nōeum loqui de particularibus ſed de indefinita. Quare hoc dicit. vt ſi neqꝫ vniuerſales ſint propoſitionesneqꝫ particulares: quod ſubaudienduꝫ eſt: ille nō ſūtcontrarie. ſunt enim contrarie que vniuerſaliter vniuerſalem terminuꝫ proponunt. Indefinite v̓o ad vniuerſalem terminum vniuerſalem determinationemnon habent. Iccirco autem ab indefinitis vniuerſalitatē ſolā ⁊ non particularitatem quoqꝫ ſeiunxit: ꝙindefinitas propoſitiones a contrariis ſolum non ēta particularibus ſegregabat. Quod autem dico taleeſt ſi vellet oſtendere indefinitas propoſitiones: proprie diceret indefinitas neqꝫ ꝑticulares eſſe neqꝫ vniuerſales que auteꝫ in vnuerſali neqꝫ vniuerſal̓r neqꝫꝑticulariter proponunt̉. id eſt que neqꝫ vniuerſalesſunt neqꝫ ꝑticulares indefinite ſunt: Nam que neqꝫ