De interpretatione ſecunde editionis lib. ii.

poſt de reliquis duſputabitur. Diſpōatur ergo affirmatio vniuerſalis que eſt omnis homo iuſtus eſt. ⁊contra hanc negatio vniuerſalis que eſt nullꝰ homoiuſtus eſt: ſub his autem ſub affirmatione quidē vniverſali particularis affirmatio que eſt quidam homoiuſtus eſt: ſub vniuerſali negatione particularis negatio que eſt quidam homo iuſtus non eſt. hoc auteꝫ demonſtrat deſcriptio ſubiecta.Ul̓is negatio.Ul̓is affirmatio.Nullus hō iuſtꝰ eſtOmnis hō iuſtꝰ eſtQuidā hō iuſtꝰ nō ēQuidā hō iuſtꝰ eſtParticl̓aris affir.Particularis nega.¶ He igit̉ due vl̓is affirmatio: ⁊ particularis affirmatio dicūtur ſubalterne. Rurſus vniuerſalis negatio ⁊particularis negatio dicūtur ſubalterne. Iccirco qm̄particularis ſemꝑ ſub vniuerſalitate cōcluditur. ī ꝙbus illud eſt conſideranduꝫ ꝙ vbi eſt affirmatio vniuerſalis vera affirmatio quoqꝫ particularis vera eſt⁊ vbi negatio vniuerſalis vera ē particularis quoqꝫnegatio vera eſt. Nam ſi vera eſt omnis hō animaleſt vera eſt quidaꝫ homo animal eſt ⁊ ſi vera eſt qm̄nullꝰ homo lapis eſt. vera eſt quoniam quidaꝫ homolapis non eſt. At ſi falſa ſit particularis affirmatio: utea que eſt quidam homo lapis eſt. falſa ē vniuerſalisaffirmatio homo lapis eſt. Idem in negatione. ſi enīnegatio particularis falſa eſt. ut quidam homo animal non eſt falſa eſt vniuerſalis nullus homo animaleſt. Et ut p̄cedunt vniuerſales in vero eodem modoprecedunt particulares in falſo. Dicuntur v̓o affirmatio vniuerſalis ⁊ negatio vniuerſalis contrarie. Hocautem iccirco quoniam contrariorum huiuſmodi natura eſt: vt longiſſime a ſe diſtent: ⁊ ſi aliquā inter ſehabeant medietatem: ⁊ non ſemper alterum ipſorumſubiecto inſit: vt album ⁊ nigrum: non poſſumus dicere quoniam omne corpus aut album aut nigrum ēpoteſt enim nec album nec nigrum eſſe: ⁊ vtrumqꝫfalſum eſſe quod dicitur: iccirco quoniam medius eſtcolor. Quod ſi non habent medietateꝫ alterum ipſorum neceſſe eſt inherere ſubiectis: vt cuꝫ dicimus oēcorpus aut quietum eſt: aut mouetur horum nihil eſtmedium. ⁊ neceſſe eſt omne corpus vel conſiſtere velmouere. vt autem in eodem ſimul poſſint eſſe contraria fieri non poteſt: Neqꝫ enim poſſibile eſt vt ideꝫ album nigruiqꝫ ſit: quod in affirmationibus ⁊ negationibus vniruerſalibus apparet negatiua eniꝫ ⁊ aſfirmatiua vniuerſales plurimū quidē diſtant a ſe. nāꝙ illa ponit omnibus: illa tollit omnibus ⁊ totum negat. nam que dicit omnis homo iuſtus eſt omneꝫ hominem ponit: que dicit nullus homo iuſtus ē: nihil eorum que in humanitatis ſunt diffinitione iuſtuꝫ eſſeconcedit. Ita ergo a ſe longiſſime diſcrepant. adhucſi ea que ſignificant habent inter ſe aliquaꝫ medietatem: vnā veram vnam falſam eſſe non eſt neceſſe: vtin eo ꝙ eſt omnis homo iuſtus eſt: nullus homo iuſtꝰeſt. Quoniam poteſt quedā eſſe medietas: vt nec nullus homo iuſtus ſit cum ſit quidam: nec omnis homoiuſtus ſit cum non ſit quidam. Et poſſunt vtreqꝫ falſe⁊ affirmatio ⁊ negatio reperiri. Neqꝫ enim verum ē

aut omnem hominem iuſtuꝫ eſſe: aut nulluꝫ hominēiuſtum eſſe. Quocirca poteſt fieri: vt in his in quibus aliqua medietas inuenitur: vniuerſalis affirmatio ⁊ vniuerſalis negatio veritatem falſitatemqꝫ nondiuidant: ſed vtreqꝫ ſint falſe ad exempluꝫ .ſ. cōtrariorum: que aliquā inter ſe continent medietatē. Pōenim in illis fieri vt vtraqꝫ cōtraria poſſint non incſubiecto: ſicut ſupra docuimus. In his v̓o que meditate carent: neceſſe eſt vt vna vera ſit ſemper: alterſemper falſa. vt in eo ꝙ eſt omnis homo aīal eſt: nullus homo aīal eſt: he ꝓpoſitiones hmōi ſunt: vt vnevera ſit ⁊ vna falſa. iccirco quoniaꝫ inter animal eſſ⁊ non eſſe nihil intereſt ad eorum .ſ. contrarioꝝ ſimlitudinem que medietate carent. In illis enim neceſe erat alterum eorum ineſſe ſubiecto. Sic ergo vl̓isaffirmatio ⁊ vniuerſalis negatio vtreqꝫ falſe eſſe poſſunt. Ut v̓o vna vera ſit altera falſa id quoqꝫ concitur: vt vtreqꝫ ſint vere fieri non pōt: ſicut illud quoverum ē cōtraria ſil̓ eſſe non poſſe. Rectiſſime igiturvniuerſalis affirmatio vniuerſaliſqꝫ negatio contrarie nominant̉. Particularis aūt affirmatio que eſtdam homo iuſtus ē: ⁊ particularis negatio que eſtdam hō iuſtus non eſt vniuerſalibus cōtrariis cōtirias proprietates habēt. Ille eniꝫ ſimul vere eē nonpoterant: vt v̓o eſſent ſil̓ falſe ſepe aliqua ratione ccedebatur. Particulares v̓o vt vtreqꝫ vere ſint eunire pōt: vt vtreqꝫ falſe ſint fieri nō pōt: ut in eo qd̓eſt: quidam hō iuſtus eſt. verum eſt. quidā hō iuſtunon eſt id quoqꝫ uerū ē: vt utreqꝫ falſe ſint: īueniri nopōt. ⁊ in hoc quidē ſunt diſſimiles contrariis. Similes auteꝫ eis uident̉: ꝙ ſicut cōtrarie aliquotiēs uerū falſumqꝫ diuidunt: vt vna vera ſit altera falſa itaquoqꝫ ⁊ particularis vna v̓a poteſt eē altera falſa: vquidam hō aīal ē: quidā hō aīal non eſt. Seruāt aūſtabilē incōmutabilemqꝫ ordinē ⁊ ſimilitudinis ⁊ cōtrarietatis. Contrarie enim qm̄ poſſunt eē utreqꝫ faſe ī ꝗbuſcūqꝫ vtreqꝫ falſe cōtrarie reperiūtur: in hisſubcōtrarie utreqꝫ uere ſunt. Sꝫ qm̄ utreqꝫ cōtrariuere inuēiri nō poſſunt: ideo vtreqꝫ ſubcontrarie fſe nequeunt reperiri: vt in eo ꝙ eſt oīs homo iuſtꝰ enullus homo iuſtus eſt. Qm̄ he falſe ſūt: he quas ſuſe continēt: ꝑticulares uere ſunt: ut eſt quidaꝫ homiuſtꝰ ē: quidā hō iuſtus nō ē: ſed ſi uniuerſales interuerum falſumqꝫ diuidūt: ⁊ vna uera eſt ⁊ alteraſa: particulares quoqꝫ idē faciūt: ut in eo ꝙ eſt oīsaīal eſt: nullus hō aīal eſt uniuerſalis affirmatio uereſt: falſa negatio. Sed cum dico quidā hō aīal eſt:dā hō aīal nō ē ꝑticularis affirmatio v̓a eſt: falſa rgatio particularis: he igitur dicuntur ſubcontruel ꝙ ſub cōtrarijs poſite ſunt: uel ꝙ ipſe ſuꝑioribrſub quibus ſunt (ut dictum eſt) cōtrarias ꝓprietat.hn̄t. In hac igit̉ recta oppoſitione ꝯtrariarū ⁊ ſubetrariaꝝ in ſuꝑioribus utriſqꝫ falſitas eē pōt. nūqͣꝫritas: ī īferioribꝰ v̓o utriſqꝫ ꝗdē ueritas īeſſe p̄t nufalſitas. Sin uero ꝗs reſpiciat angulares ⁊ uniuerlem affirmationē ꝑticulari oppōat negationi uniueſalēqꝫ negationē particulari cōparet affirmatōi: utuera ſemper altera falſa reperiet̉. Nec unqͣꝫ fieri put affirmatione ul̓i uera ꝑticularis negatio non faſit: uel hac uera non illā ꝯtinuo falſitas ſubſequeRurſus ſi negatio uniuerſalis uera ē falſa ꝑticularaffirmatio. ſi ꝑticularis affirmatio vera ē: falſa ulnegatio eſt: lꝫ aūt hoc ⁊ in ſub̓o deſcriptione mēti⁊ in alijs quoqꝫ terminis quoſcūqꝫ ſibi mens ꝯſidetis affixerit: idē uidebit: nā in eo ꝙ eſt oīs hō iuſt