De interpretatione editiōis ſecunde liber primu-

quis gemitum edit vel cum dolore concitus emittitclamorem. Illud enim doloris animi: illud corporis ſignum eſt. ⁊ cū ſint voces ⁊ ſignificēt quandā vel aniiai vel corporis paſſionē: nullꝰ tamē gemitū clamorēqꝫ dixerit nomen. Mutoꝝ quoqꝫ aīaliū ſunt voces q̄dā que ſignificent: vt canū latratꝰ iras ſignificat canum: alia vero mollior quedā blādimēta deſignat: q̄re adiecta differentia ſeperandū erat nomē ab hiſ oībus que voces quidē eēt ⁊ ſignificarēt: ſed noīs vocabulo nō tenerent̉: igitur adiecit nomē vocem eē ſignificatiua non ſimpliciter: ſed ẜm placitū. Scd̓ꝫ placitū vero eſt ꝙ ſcd̓m quandam poſitionē placitumqꝫponentis aptat̉. nullum enim nomē naturaliter conſtitutū ē neqꝫ vnqͣꝫ ſicut ſubiecta res a natura ē: itaquoqꝫ a natura venienre vocabulo nūcupat̉. Sꝫ hominū genus ꝙ ⁊ ratione ⁊ oratione vigeret: nominapoſuit: eaqꝫ quibus libuit litteris ſyllabiſqꝫ coniungens ſingulis ſubiectarum rerum ſubſtantijs dedit.hoc autem illo probat̉: ꝙ ſi natura eſſent nomina: eadem apud omnes gentes eſſent vt ſenſus qm̄ naturaliter ſunt ijdem apud omnes ſunt. Oēs .n. gentes nonalijs niſi ſolis oculis intuentur audiunt auribus: narbus odorantur ore accipiūt guſtꝰ: tactu calidū vel frigidū. lene vel aſperum iudicant: atqꝫ hec huiuſmodiſunt vt apud omnes (vt dictum eſt) gentes eadem videantur: ipſa quoqꝫ que ſentiuntur quoniam conſtituta naturaliter ſunt: non mutant̉. Dulcedo eniꝫ ⁊ amaritudo: album ⁊ nigrum: ⁊ que alia ſenſibus. v. ſentiūtur: eadem apud omnes ſunt. Neqꝫ enī qd̓ italis dulce eſt in ſenſu: idem perſis videt̉ amarum: nec qd̓ apd̓nos oculis apparet album: apud indos nigrum eſt: niſi forte aliqua ſenſus egritudine permutet̉: ſed hoc nihil attinet ad naturam. Igitur quoniā iſta ſunt naturaliter: apud omnes gentes eadem manent. Sic ⁊ nomina ſi naturaliter eſſe videantur: eadem eſſent apd̓omnes gentes: nec vllam ſuſciperent mutationem.Nunc autem ipſum hominē alio vocabulo latini: aliogręci: diuerſis quoqꝫ vocabulis barbare gentes appellant: que in ponendis nominibus diſſenſio ſignuꝫeſt non naturaliter: ſed ad ponētiū placitū voluntatēqꝫ rebus noīa fuiſſe compoſita: idem quoqꝫ mōſtratꝙ ſepe ſingulorum hominum ſunt permutata vocabula. Quē enī nūc vocamꝰ. Platonē Ariſtoteles antea vocabat̉: ⁊ qui theophraſtus nunc dicit̉ ante ariſtotelem a ſuis parentibus tirtamus appellabat̉: ineadem quoqꝫ lingua quādo plura vocabula vni addūtur rei monſtratur rem illam nō naturalibꝰ. ſed appoſitis nominibus nuncupari: ſi .n. naturalibꝰ nominibus res quoqꝫ vocaret̉ vnā rē vno tm̄ nomīe ſignaremus. Quid .n. attinet ſi naturalia ſunt vocabula: vniꝰrei plures nominū eſſe voces: que ad vnā deſignationem demōſtrationēqꝫ cōcurrerent. Dicimus enī gladius enſis mucro: ⁊ hec tria ad vnam ſubiectā ſubſtātiā concurrunt. Ergo monſtratum eſt nomina eſſe ſecundū placitū .i. ẜm ponentiū placitū: ac ſi diceret nomen eſſe vocem quidem ⁊ ſignificatiuam: ſed non naturaliter: ſed ẜm placitū voluntatemqꝫ ponētis. hocſcilicet vt diuideret ab his vocibus que naturaliterdeſignarent: vt ſunt he quas nos in paſſionibus affectibuſqꝫ proloquimur: vel quas aīalia muta conāturSed nondū ſupra dicta differentia plenam noīs formā diffinitionemqꝫ cōſtituit. Eſt nāqꝫ verbo cōe cuꝫnomīe. quod vox deſignatiua eſt ⁊ ẜm placitum: ſedaddita: differentia que eſt: ſine tempore: nomē a verbo diſtinxit: neqꝫ enim nomen vllum cōſignificat tē-

pus: verbi nāqꝫ eſt: cū aut paſſio ſignificat̉ aut actioaliquā quoqꝫ ſecū trahere vim temporis: qͣ illud cuvel facere vel pati dicitur: proferat̉. Cum enim dico ſocrates: nullius eſt temporis: cū lego vel legi vlegam tempore non carent. Addito ergo nomini ꝙne tempore eſſe dicatur: nomen a verbo diſiungituSane nos nemo arbitretur opinari: ꝙ nullum nomiſignificet tempus. Sunt enim nomina que tempusgnificatione demonſtrent: velut cum dico hodie vecras. temporis nomina ſunt ſed illud dicimus: ꝙ cuneodem nomine tempus quoqꝫ non conſignificatur.Aliud eſt enim ſignificare tempus: aliud cōſignificare. Uerbum enim cum aliquo proprio modo tempuſignificat: vt cū agentis vel patientis modum demſtrat Nā ſine tꝑe ipſa paſſio vel actio non proferturvnde nō dicimus ꝙ nomē nō ſignificet tempus: ſꝫ ꝙnomen ſingnificatio temporis non ſequat̉. Reſtat atem vna ſola differentia: que ſi ſuperioribus adiungtur: pleniſſima fere nomen diffinitiōe formabit̉. heautem eſt qua nomen ab oratione ſeparatur. Inueniūtur enim quedā ſine dubio orationes: que cum vces ſint ⁊ ſignificatiue ⁊ ẜm placitum quippe que ſūtnominibus colligate: tamen ſunt ſine tempore: vt cuꝫdico ſocrates ⁊ plato. hec namqꝫ oratio: cum ex nominibus iuncta ſit: nomen quidem non eſt. vox veroeſt ſignificatiua ẜm placitū ⁊ tempore vacat. vt igit̉nomen ab huiuſmodi oratione diuideret addidit hādifferentiā: que eſt. cuius nulla pars eſt ſignificatiuꝫſeparata. Oratio eniꝫ qm̄ verbis nominibuſqꝫ cōiūgtur verba vero vel nomina ſignificatiua eſſe palā eſtpartes: quoqꝫ orationis ſignificare aliquid dubiū nōeſt. Nominis v̓o ꝑs quoniā ſimplex eſt: nihil oīno ſignificat ſed cum omnis oratio omneqꝫ nomen ⁊ verbum ex ſubiectis intellectibus vim ſignificādi ſumateſt autem aliquotiens. vt vnū nomen multos ſignificet intellectus. Quocirca erit quoqꝫ: vt non ſimplenomen ſit: ꝙ non vnā tantū animi paſſionē ītellectiqꝫ deſignet. Nam cum dico ſuburbanū vrbanū imaginationē ſignificandi tenet: ſed ita vt a toto nominſeparatum: cum ad ipſum refert̉ nomen: ſignificet nhil: ⁊ vt in eo quod dicimꝰ equiferus: ferus quidē alquid ſignificare vult: ſed ſi a tota compoſitione ſeparatur: nihil omnino deſignat in eo ſcꝫ nomine in qucum equi particula iunctū equiferum cōſignificahaOmnis namqꝫ hec cōpoſitio vnius intellectus deſignatiua eſt. quare in oratione quidem ferus ſignificat. Etenī equus ferus oratio duos retinet intellectin nomine vero nihil: quoniam hoc ꝙ dicimus equiferus vnius intellectus deſignatiuum eſt. Sed fotaſſe ferus cum ea parte qua iunctū eſt: ſimul quideconſignificat ſeparatū vero nihil. hoc eſt ergo qd̓ at¶ At vero non quemadmodum in ſimplicibuſiminibus. ſic ſe habent etiam in compoſitis. In illis enim nullo modo pars ſignificatiua eſt. In hiautem vult quidem. ſed nulliuſ ſeparata vt in eo qeſt equiferus ferus. Secunduꝫ vero placituꝫ. quniam naturaliter nominum nihil eſt. ſed quādo ᶠnota. nam deſignant ⁊ illiterati ſoni: vt feraruꝫ. qurum nihil eſt nomen.¶ Simplex enim nomē nec imaginationem aliquampartiū ſignificationis habet. Compoſita vero taleshꝫ ꝑtes: vt quaſi conētur quidē aliquid ſignificareſed cōſignificēt potiuſqͣꝫ quicqͣꝫ extra ſignificent. ac