In librum de interpretatione editio prima
re magis erit falſa de bono ea que eſt negationisopinio. ꝙͣ ea que eſt contrarii.¶ Perſubtilis argumētatio tali ratione formata eſt.bonū inquit ⁊ bonū eſt: ⁊ nō malū. quorū vnū ẜm ſe⁊ proxime: ⁊ naturaliter eſt: hoc .ſ. quod bonuꝫ eſt: alterum v̓o eſt accidenter: ideſt quod malū nō ē. Accidit enim ei qd̓ bonum eſt: vt malū nō ſit: ergo qd̓ bonum eſt naturalius hꝫ bonum eſſe qͣꝫ non eſſe maluꝫillud enim ẜm ſe ineſt: illud (vt dictum eſt) ẜm accn̄sQd̓ ſi hoc eſt: verior non eſt illa ꝓpoſitio q̄ affirmatquod ẜm ſe eſt: qͣꝫ illa que affirmat qd̓ accn̄s eſt. Eſtautem ẜm ſe bonū eſſe quod bonū eſt: ẜm accidēs v̓omalum non eē qd̓ bonum eſt. verius igitur ⁊ ꝓpinꝗeſt dicere de bono qm̄ bonum eſt: qͣꝫ dicere de bonoqm̄ malum non eſt. qd̓ ſi hoc eſt: et ea opinio que ẜmſe falſa eſt: mēdacior iuſte videbit̉ ab ea que ẜm accidens mentitur. Nā ſi illa vera eſt propinquius: q̄ ẜmſe eſt: illa erit falſa propinquius que ẜm ſe eſt. Hoc ēeniꝫ qd̓ ait: magis autē in vnoquoqꝫ eſt vera: que ẜꝫſe eſt: ēt falſa: ſiquidem ⁊ vera. ſi illa magis vera ē q̄ẜm ſe eſt: recte illa magis falſa dicitur: que ẜm ſe faſa eſt .i. que id negat qd̓ ẜm ſe verum eſt. Ergo ea q̄ ēquoniā non eſt bonū: quod bonū eſt: ẜm ſe conſiſtentis falſa eſt: ad quid tendat tota ſuꝑior argumētatiocontinua diſputatione: ſubnectit. Superius eniꝫ dcm̄eſt opinionem eā que putat bonum eſſe quod bonū ēẜm ſe eſſe: quare illa opinio que dicit non eſſe bonuqd̓ bonū eſt: falſa eſt: ⁊ de ea re falſa ē: que ẜm ſe vera eſt. Scd̓m ſe enim vera eſt opinio: que putat bonūeſſe qd̓ bonum eſt: que v̓o arbitratur non eē bouuꝫ:quod bonū eſt: eius que ẜm ſe eſt veritatē opinionisintercipit. Nā bonū eſſe qd̓ bonū eſt quiſquis opinat̉ẜꝫ ipſiꝰ bōi naͣꝫ hꝫ opinionē atqꝫ ideo ẜm ſe opiniōeshmōi nomināt̉. quare erit hec quoqꝫ ẜm ſe falſa: qm̄ẜm ſe veritatis videtur auferre propoſitionē. idē ātbonum ẜm accidens eſt nō malū. Et hoc de bono verum eſt dicere: qm̄ non eſt malū. ſed accidēter. Bonoenī accidit nō eē malū. illa v̓o que putat malū eē qd̓bonum eſt: aufert non malum ab eo qd̓ bonū eſt: ⁊ interimit rem ẜm accidens veram: vera nāqꝫ eſt opinio: q̄ dicit non eſſe maluꝫ qd̓ bonū eſt: ſed ẜm accn̄square ẜm accn̄s falſa erit ea que dicit malū eē. qd̓ bonum eſt. Illam eniꝫ propoſitionem tollit: qͥ ẜm accn̄svera eſt. Quare qm̄ prior eſt: ea que ẜm ſe eſt: qͣꝫ eaque ẜm accn̄s: falſitas que ẜm ſe eſt: fallatior erit eafalſitate: que ſcd̓m accidens eſt. Sꝫ ea q̄ putat bonūnon eē: qd̓ bonū eſt: ſcd̓m ſe ueritatis peremptoriaea v̓o que dicit malū eſſe quod bonum eſt: eius qd̓ ēnon eſſe malum qd̓ bonū eſt: ſcd̓m accn̄s rei vere peremptoria eſt. Quare falſior eſt ea qͥ dicit nō eē bonūqd̓ bonū eſt: qͣꝫ ea que dicit eſſe malū id qd̓ ē bonū.¶ Falſus autem eſt maxime circa ſingula qui habꝫcontrariam opinionem. Contraria enim ſunt eorque plurimum circa idem differunt. Quod ſi harum contraria eſt altera: magis vero contraria contradictionis ē: manifeſtū eſt: qm̄ hec erit cōtraria.¶ Querebat̉ vtrum affirmatio cōtrarii. an negatio ꝓpoſite rei: eiuſdē ꝓpoſite rei affirmationi magis poſſit eē contraria. Sed nunc hoc dicit: qm̄ que falſa ſūtmagis: ea ſunt magis contraria. Cōtraria .n. ſūt quecunqꝫ circa eandem rem plurimū differunt: vt circacolorē albū ⁊ nigrū: ergo qͥ maxime falſa ſūt: ⁊ maxi
eſt ẜm ſe conſiſtentis rei enunciatio. Maxime āt faſa ſcd̓m ſe conſiſtentis rei peremptoria. Neceſſe eſtinter affirmationē ꝯͣrii: ⁊ negationē ꝓpoſite rei vnāmagis eē cōtrariā. falſior autē ⁊ magis cōtraria eſtopinio illa: que contradictionē cogitat: vt ea q̄ eſt nōeē bonū qd̓ bonū eſt. qͣꝫ ea opinio que hꝫ malū eē qd̓bonū eſt: qm̄ ea que ſūt in vocibus opiniones ſequuntur ſimili mō negatio eius que eſt oē bonū bonū ē. ea.ſ. que dicit nullū bonū bonū eſt. Magis eſt cōtraria:quā ea que propōit omne bonū malū eſt: Quo circa⁊ in alijs quoqꝫ: vt in ea que eſt omnis hō iuſtus migis eſt contraria illa que dicit nullus homo iuſtus eſquā ea que dicit omnis homo iniuſtus eſt.¶ Illa vero que eſt: quoniam malum eſt. quod bonum eſt. implicita eſt. ⁊ enim quoniam non bonuꝫeſt neceſſe eſt forte idem ipſum opinari.¶ Addit ad demonſtrationē ſuperiorē argumētum qd̓demonſtret magis eſſe contrariam eā que negat.eā que contrariā affirmat. implicita eſt inꝗt affirmetio contrarii. Quiſquis enī putat id qd̓ bonū eſt malum eſſe fieri aliter non pōt: nifi illud quoqꝫ putet nōeſſe bonū: quare duplex quodāmodo ꝓpoſitio ē ea q̄dicit malum eſſe quod bonū eſt. Nam etiaꝫ illud in ſecontinet: quod bonū non eſt Simplex auteꝫ eſt ꝓpeſitio bonū eſſe quod bonum eſt: ⁊ ſimplici ſimplex poteſt magis eſſe ꝯͣria. ſimplexqꝫ eſt negacio qd̓ bonūeſt non eſſe bonū: hec igitur magis contraria eſt.¶ Amplius ſi etiam in alijs ſimiliter oportet ſe habere. ⁊ hic videtur bene eſſe dictum. aut enī vbiqea que eſt contradictionis: aut nuſꝙͣ: quibus verenon eſt contrarium de his quidem eſt falſa ea queſt vere oppoſita: vt qui hominem non putat hominē falſus eſt. ergo he ꝯͣrie ſunt. ⁊ aliaꝫ ꝯͣdictiōis¶ Aut in omnibus inquit vere dr̄ contradictionē magis eē contrariā: qͣꝫ cōtrarij affirmationē: aut nuſqͣꝫAut enim ⁊ in alijs quoqꝫ idē euenire oꝫ: aut ne hꝫquidem verum eſt: quod dicit̉ contrariaꝫ eſſe eā q̄ cōtradictionis eſt ideſt negationis potiuſqͣꝫ ꝯͣrii affirmationē. Hoc autem ſpeculemur inquit in his q̄ cortrarium non habent: vt in homine. Siquis enī putehominem hominē eſſe: vera eſt. ſiquis v̓o hominētet non eſſe hominē: falſa eſt. Siquis autē putet honem equum eſſe: nullus dixerit hanc magis eē cōtrriam qui putat hominem equū eſſe: quā qui hominon eſſe hoīeꝫ arbitratur. Quare ſi in his que ꝯͣriahabent: illa contraria eſt: que cōtradictiōe formaturin his quoqꝫ que habent contraria: non cōtramatio: ſed negationis propoſitio magis contraria ē.Sii¶ Amplius ſimiliter ſe habēt boninō boni qm̄ non bonū eſt. ⁊ ſuper hbonū ē. ⁊ nō boni qm̄ bonū ē. Illi ergo quni qm̄ non bonū eſt: vere opinationi que ē eNon .n. ea que dicit qm̄ malū eſt. Sil̓ enim alerunt vere. nunꝙͣ autem vera vere ēenim ꝗdā non bonum malū. quare cōtinginalū veveraſ. At v̓o nec illa que eſt. qm̄ nor⁊ hec. ſil̓ enī. ⁊ hec erunt. Relinꝗtur ergonō boni qm̄ nō bonū eſt. vere ꝯͣria ea que eſt nō bonum qm̄ bonū eſt. Falſa enī hec. quare ⁊ ei q̄ ē bōqm̄ bonum ē. ca que eſt boni qm̄ non bonum eſt¶ Ex ſimilitudine ⁊ proportione contrarietatis virpoſitionum veſtigare conatur. Sed has prius diſpo